„Nie można brać państwa w niewolę”. Mocny apel Tuska do Nawrockiego

Opracowanie: Piotr Parzysz Publikacja: Dzisiaj, 26 października (12:31)

„Nie można brać państwa polskiego, polskiej dyplomacji, polskich interesów w taką niewolę” - powiedział Donald Tusk, apelując do prezydenta Karola Nawrockiego o podpisanie nominacji ambasadorskiej dla szefowej polskiej placówki w Wietnamie Joanny Skoczek. Premier ostrzegł, że trwający spór o nominacje może utrudniać wspieranie polskich firm planujących ekspansję na tamtejszym rynku.

Donald Tusk, Karol Nawrocki, fot. Radek Pietruszka, Ezra Acayan /PAP

Tusk o nominacji ambasadorskiej w Wietnamie

Podczas poniedziałkowego briefingu prasowego w Hanoi Donald Tusk został zapytany, czy brak pełnej nominacji ambasadorskiej może utrudniać działalność polskich przedsiębiorców w Wietnamie. Premier zwrócił uwagę, że spór dotyczący obsady stanowisk ambasadorskich obejmuje również polską placówkę w tym kraju.

Fakt blokowania pełnych nominacji ambasadorskich dotyka też Hanoi - powiedział szef rządu.

Tusk podkreślił, że kierowniczka polskiej placówki Joanna Skoczek dobrze przygotowała jego wizytę, ale jej sytuacja jest trudniejsza niż sytuacja ambasadorów reprezentujących inne państwa europejskie. Jak zaznaczył, w dyplomacji znaczenie ma formalny status przedstawiciela państwa.

Osoba pełniąca obowiązki kierownika placówki bez statusu ambasadora nie ma takiej samej pozycji w kontaktach dyplomatycznych najwyższego szczebla. Zdaniem premiera może to mieć znaczenie również dla realizacji polskich interesów gospodarczych.

Premier apeluje do Karola Nawrockiego

Donald Tusk zapowiedział, że może ponownie zwrócić się do prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie podpisania nominacji. Podkreślił, że różnice polityczne nie powinny ograniczać możliwości działania państwa ani osłabiać narzędzi, jakimi dysponuje polska dyplomacja.

Nie można brać państwa polskiego, polskiej dyplomacji i polskich interesów w taką niewolę tylko dlatego, żeby zrealizować jakiś swój pomysł polityczny - powiedział premier.

Szef rządu zaznaczył również, że nie kieruje się osobistymi względami, opowiadając się za konkretną kandydaturą na ambasadora. Jak wyjaśnił, obsada placówki w Wietnamie ma szczególne znaczenie w kontekście planowanego zwiększenia obecności polskich przedsiębiorstw na tamtejszym rynku.

W Wietnamie spodziewamy się dużej ekspansji polskich firm. To ogromne przedsięwzięcie, dlatego tak ważne jest, by polska dyplomacja dysponowała pełnymi instrumentami do wspierania naszych przedsiębiorców – podkreślił Tusk.

Kto kieruje polską placówką w Hanoi?

Od listopada 2024 roku polską placówką dyplomatyczną w Hanoi kieruje Joanna Skoczek, która pełni funkcję chargé d’affaires ad interim, czyli tymczasowej kierowniczki misji dyplomatycznej.

Skoczek jest absolwentką Uniwersytetu Jagiellońskiego i Krajowej Szkoły Administracji Publicznej. Jest zawodową dyplomatką i urzędniczką służby cywilnej.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ambasadorów powołuje i odwołuje prezydent RP na wniosek ministra spraw zagranicznych, zaakceptowany przez premiera.

Spór o nominacje ambasadorskie trwa od 2024 roku

Konflikt dotyczący nominacji ambasadorskich trwa od ponad dwóch lat. W marcu 2024 roku minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski zdecydował o zakończeniu misji ponad 50 ambasadorów. MSZ wycofało również kilkanaście kandydatur zgłoszonych przez poprzednie kierownictwo resortu.

W części placówek odwołanych lub odchodzących ambasadorów zastąpili dyplomaci wskazani przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Pełnią oni funkcje chargé d’affaires, nie mając statusu ambasadora.

Po objęciu urzędu przez Karola Nawrockiego spór nie został rozwiązany. Prezydent sprzeciwia się między innymi nominacji Bogdana Klicha na ambasadora w Stanach Zjednoczonych oraz Ryszarda Schnepfa na ambasadora we Włoszech.

Na początku września Nawrocki mówił, że porozumienie z MSZ w sprawie nominacji było blisko, jednak ostatecznie nie doszło do jego zawarcia. Radosław Sikorski wskazywał z kolei, że procedurę powoływania ambasadorów określają przepisy, dlatego dodatkowe porozumienie nie jest konieczne.

Szef MSZ informował również, że prezydent ma 46 kompletnych wniosków nominacyjnych. Podkreślał, że podpisywanie dokumentów należy rozpatrywać nie tylko w kategoriach uprawnień głowy państwa, ale również obowiązków związanych z pełnioną funkcją.

13 października Karol Nawrocki powiedział w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej”, że jest gotów wrócić do rozmów dotyczących nominacji ambasadorskich. Zastrzegł jednak, że nie zamierza negocjować bezpośrednio z Radosławem Sikorskim. Chce rozmawiać w tej sprawie z premierem Donaldem Tuskiem.

Polska i Wietnam podnoszą relacje do rangi partnerstwa strategicznego

Podczas wizyty w Hanoi Donald Tusk poinformował również, że Polska i Wietnam podniosły wzajemne relacje do poziomu partnerstwa strategicznego.

Premier Wietnamu Le Minh Hung ocenił, że Polska jest dla jego kraju najważniejszym partnerem w Europie Środkowej. Rozwój współpracy może otworzyć nowe możliwości dla polskich firm zainteresowanych wejściem na wietnamski rynek.

W tym kontekście premier Polski zwrócił uwagę na znaczenie odpowiedniego umocowania przedstawicieli dyplomatycznych. Jego zdaniem formalny status ambasadora może ułatwiać prowadzenie rozmów na najwyższym szczeblu i wspieranie przedsiębiorców w rozwijaniu kontaktów gospodarczych.