Nie żyje Andrzej Wielowieyski, "jeden z twórców III RP". Miał 98 lat

• Andrzej Wielowieyski zmarł 29 sierpnia 2026 roku w Warszawie w wieku 98 lat, był prawnikiem, politykiem i działaczem opozycji demokratycznej w PRL.

• W czasach PRL zaangażował się w działalność opozycyjną, pracował w redakcji "Więzi", kierował ekspertami "Solidarności" i doradzał Lechowi Wałęsie, uczestnicząc w przygotowaniach do Okrągłego Stołu.

• W III RP zasiadał w Senacie oraz Parlamencie Europejskim, był związany z Unią Wolności i otrzymał liczne odznaczenia, w tym Order Orła Białego.

"Zmarł Andrzej Wielowieyski jeden z twórców III Rzeczpospolitej Polskiej" - poinformowało Stowarzyszenie "Sieć Solidarności" w Krakowie w opublikowanym w mediach społecznościowych wpisie.

Andrzej Wielowieyski urodził się 16 grudnia 1927 roku w Warszawie. Zmarł 29 sierpnia 2026 roku w tym samym mieście. Był prawnikiem, politykiem i działaczem katolickim. Angażował się również w działalność opozycji demokratycznej w czasach PRL.

Nie żyje Andrzej Wielowieyski. Od działalności w AK do warszawskiego KIK-u

Wielowieyski w czasie okupacji niemieckiej od 1943 r. walczył w oddziale partyzanckim Armii Krajowej. Po zakończeniu wojny był członkiem Związku Młodzieży Wiejskiej RP "Wici".

W 1947 r. ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Początkowo pracował w Ministerstwie Skarbu, a następnie w Ministerstwie Finansów. W latach 1952-1955 był zatrudniony w Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych. Później do 1961 r. w Miejskiej Komisji Planowania Gospodarczego w Warszawie.

Od 1961 r. do 1978 r. pracował w redakcji miesięcznika "Więź". Przez wiele lat był związany z Klubem Inteligencji Katolickiej w Warszawie: od 1965 do 1972 r. był jego wiceprezesem, a w latach 1972-1981 i 1984-1989 sekretarzem. Był także członkiem władz międzynarodowego ruchu intelektualistów katolickich "Pax Romana".

"Ludzie skrzykują się pod pewnymi wyraźnymi znakami. Dla mnie KIK to była niezależność ruchu katolickiego, związek z Kościołem, udział w reformie soborowej i jednocześnie w odrodzeniu narodowym. Co roku cały zarząd Klubu chodził na kilkugodzinne rozmowy do prymasa Wyszyńskiego, któ­ry nam chyba dość szczerze opowiadał o swoich kłopotach z władzą ludową i o tym, jak trudno wprowadzać w tej sytuacji w Polsce reformy soborowe, a my dzieliliśmy się z nim naszymi problemami. Myślę też, że byłem świadkiem i uczestnikiem tego, jak te pięknoduchowskie, zapatrzone w teologów i filozo­fów francuskich elity katolickie dochodzą do coraz większego zrozumienia tej jednak populistycznej wizji religijności, jaką miał prymas Wyszyński i do obser­wowania skutków społecznych - ożywienia religijnego i narodowego, które były jej wynikiem. Powoli zaczęliśmy się w ten nurt czynnie włączać, prowadząc konferencje na temat Soboru i papieskich encyklik, pielgrzymki i kursy przed­małżeńskie" - mówił w rozmowie dla "Więzi" o początkach warszawskiego KIK-u.

Zmarł Andrzej Wielowieyski. Ekspert "Solidarności" i doradca Lecha Wałęsy miał 98 lat

W 1980 r. pełnił funkcję eksperta Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej, a następnie doradcy Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność".

W 1981 r. został powołany przez Krajową Komisję Porozumiewawczą na kierownika ekspertów "Solidarności" zgrupowanych w ramach Ośrodka Prac Społeczno-Zawodowych. W latach 1981-1985 był członkiem Prymasowskiej Rady Społecznej. Od 1982 r. współpracował z redakcją "Królowej Apostołów" i "Gościa Niedzielnego".

W 1983 r. został doradcą Lecha Wałęsy. Od 1987 r. doradzał Krajowej Komisji Wykonawczej. Wszedł w skład Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ "Solidarność".

Odegrał bardzo istotną rolę w rozmowach przygotowujących Okrągły Stół. W trakcie jego obrad brał udział w pracach zespołu do spraw gospodarki i polityki społecznej.

W wyborach w czerwcu 1989 r. dostał się do Senatu jako kandydat Komitetu Obywatelskiego "Solidarność". W Senacie I kadencji (1989-1991) pełnił funkcję wicemarszałka oraz I wiceprzewodniczącego Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego (do 1990 r.).

Był członkiem Ruchu Obywatelskiego - Akcja Demokratyczna (ROAD), później Unii Demokratycznej i Unii Wolności. W komisjach sejmowych zajmował się głównie budżetem, sprawami gospodarczymi oraz samorządem terytorialnym.

Andrzej Wielowieyski nie żyje. Działalność polityczna w XXI wieku

W 2001 r. został senatorem z listy Bloku "Senat 2001". W latach 2003-2005 zasiadał w kole senackim Unii Wolności, później Partii Demokratycznej.

W 2004 r. kandydował jako przedstawiciel Unii Wolności do Parlamentu Europejskiego. Nie dostał się, mimo że w okręgu warszawskim zajął drugą pozycję po Bronisławie Geremku. Później, również bez powodzenia, w 2005 r. startował do Senatu.

Po śmierci Bronisława Geremka 13 lipca 2008 r. zajął jego miejsce w Parlamencie Europejskim. Jako eurodeputowany należał do Grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy. Był członkiem m.in. Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Spraw Konstytucyjnych.

Andrzej Wielowieyski w 2011 r. został odznaczony przez prezydenta Bronisława Komorowskiego Orderem Orła Białego. Otrzymał również Krzyż Walecznych, Krzyż Partyzancki, Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski i francuski Krzyż Kawalerski Legii Honorowej.