China wil Amerikaanse marine uitdagen met nucleair vliegdekschip en nieuw J-50-gevechtsvliegtuig

• China bouwt het nucleair aangedreven supervliegdekschip van het type 004 om de concurrentie aan te gaan met de Amerikaanse marine.
• Dankzij de nucleaire aandrijving zijn er geen brandstofbeperkingen meer en wordt de operationele actieradius vergroot.
• Het J-50-gevechtsvliegtuig zou China tegen 2030 een luchtmachtvoordeel van de zesde generatie kunnen opleveren.

Recente satellietbeelden uit augustus 2026 tonen een bijna voltooide romp op de scheepswerf van Dalian, vermoedelijk het vierde vliegdekschip van China, het Type 004. Hoewel de Chinese regering de specificaties van het schip niet heeft bevestigd, wijst de fysieke omvang ervan op een strategische verschuiving van het louter imiteren van westerse ontwerpen naar actieve concurrentie met de Amerikaanse zeemacht.

Huidige metingen wijzen op een lengte van ongeveer 320 meter, terwijl definitieve schattingen suggereren dat het schip wel 350 meter zou kunnen bereiken. Met dergelijke afmetingen zou het Type 004 vergelijkbaar zijn met, of zelfs groter dan, de Amerikaanse Gerald R. Ford- en Nimitz-klassen.

Nucleair aangedreven

Sinds 2024 is bij de bouw gebruikgemaakt van een modulaire aanpak. De belangrijkste secties zijn in de loop van 2026 geïntegreerd. Deze methode zou al in 2027 tot een tewaterlating kunnen leiden. De volledige oplevering aan de marine is tegen 2030 verwacht. Analyse van de interne structuur van het schip onthult compartimenten die sterk wijzen op de aanwezigheid van een nucleair aandrijfsysteem.

Indien dit is bevestigd, zou China zich bij de VS en Frankrijk voegen als de enige landen die in staat zijn nucleaire vliegdekschepen te exploiteren. De brandstof- en uithoudingsbeperkingen die de eerste drie conventioneel aangedreven schepen belemmerden, zijn daarmee weggenomen.

Chinese marine-luchtvaart

De ontwikkeling van de Chinese vliegdekschepen laat een snelle evolutie zien. Het eerste schip, de Liaoning, was een aangepaste Sovjet-romp met een skischansdek, wat het gewicht van de vliegtuigen en hun brandstofcapaciteit beperkte. De Shandong bouwde voort op dit ontwerp. De Fujian betekent echter een aanzienlijke sprong voorwaarts, met elektromagnetische katapulten (CATOBAR) die de inzet van zwaardere vliegtuigen en essentiële langeafstands-vroegtijdige waarschuwingsvliegtuigen mogelijk maken.

Verwacht wordt dat het Type 004 deze capaciteit verder zal vergroten, waarschijnlijk met vier elektromagnetische katapulten en een luchtvloot van meer dan 90 vliegtuigen, waaronder stealth-gevechtsvliegtuigen en drones, aangedreven door een kernreactor.

Parallel aan deze scheepsontwikkelingen loopt de ontwikkeling van de J-50, een gevechtsvliegtuig van de volgende generatie. De J-50, die eind 2024 voor het eerst werd gesignaleerd en wordt geproduceerd door de Shenyang Aircraft Corporation, heeft een tweemotorig ontwerp met een semi-deltavleugel zonder staartvlak. Hoewel de specifieke hardware voor inzet op vliegdekschepen nog niet volledig zichtbaar is, maken de afmetingen en het ontwerp het tot een uitstekende kandidaat voor een rol als vliegdekschipgebaseerd gevechtsvliegtuig van de 6e generatie.

Als de J-50 tegen 2030 samen met het Type 004 wordt ingezet, zou China bijna een decennium vóór de VS een 6e-generatie marinejager in dienst kunnen nemen. Het Amerikaanse F/A-XX-programma zal naar verwachting pas eind jaren 2030 of in 2040 in gebruik worden genomen.

Strijd voor de wereldmacht

Deze snelle militaire uitbreiding wordt aangedreven door een industriële capaciteit die die van de Verenigde Staten ver overtreft. Chinese scheepswerven produceren meer dan twee keer zoveel marinetonnage als Amerikaanse werven, waardoor Peking meerdere grootschalige projecten tegelijk kan uitvoeren. Hoewel de Amerikaanse marine momenteel een grotere totale vlootcapaciteit heeft, zijn haar schepen gemiddeld aanzienlijk ouder.

China bouwt in feite vanaf de grond af een moderne, jonge vloot op. Aangezien prognoses suggereren dat China tegen 2035 mogelijk tot negen vliegdekschepen in gebruik zal hebben, zou de combinatie van nucleaire supervliegdekschepen en geavanceerde 6e-generatie vliegtuigen de langdurige dominantie van de Amerikaanse vliegdekschepenluchtvaart fundamenteel kunnen uitdagen. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!