Przyczółek Putina. To stąd Kreml dybie także na Polskę

W obwodzie królewieckim znajdują się nie tylko bazy wojskowe, systemy uzbrojenia, ale przede wszystkim systemy rozpoznawcze i kierowania bezzałogowcami. Z punktu widzenia działań prowadzonych przeciwko państwom NATO szczególne znaczenie mają rozmieszczone tam systemy rozpoznania radioelektronicznego, walki elektronicznej oraz bezzałogowe środki rozpoznawcze.

Ich zadaniem jest obserwowanie aktywności po drugiej stronie granicy, przechwytywanie emisji elektromagnetycznych, zakłócanie łączności i nawigacji oraz zbieranie danych, które mogą zostać wykorzystane przez rosyjskie wojska.

Międzynarodowy Instytut Studiów Strategicznych podkreśla, że Rosjanie w regionie mają bardzo rozwinięte zdolności w zakresie walki radioelektronicznej.

Jednym z najważniejszych elementów tego systemu jest 841. Samodzielne Centrum Walki Radioelektronicznej Floty Bałtyckiej w Jantarnym. Jednostka zajmuje się zakłócaniem łączności, nawigacji i komunikacji radiowej, a także zbieraniem oraz analizowaniem informacji poprzez obserwację emisji elektromagnetycznych.

Walka elektroniczna

Zakłócanie GPS jest zresztą jednym z najlepiej udokumentowanych przykładów tego, jak rosyjskie systemy z Obwodu Królewieckiego mogą stwarzać zagrożenie dla państw leżących nad Bałtykiem. Litewski Departament Bezpieczeństwa Państwa potwierdza, że Rosja wykorzystuje w regionie urządzenia do zagłuszania i fałszowania sygnałów satelitarnych. Skutki są odczuwalne nie tylko nad krajami bałtyckimi, ale przede wszystkim na Bałtyku.

W styczniu polskie Ministerstwo Infrastruktury, wraz z innymi państwami regionu, zwracało uwagę na rosnącą liczbę przypadków zakłócania GNSS (sygnału Globalnego Systemu Nawigacji Satelitarnej) oraz fałszowania danych AIS (Automatycznego Systemu Identyfikacji Statków) na Bałtyku i Morzu Północnym. Rok do roku takich przypadków jest trzykrotnie więcej.

Instytut Łączności prowadzący pomiary w Gdańsku stwierdził bardzo duży wzrost celowych zakłóceń GNSS. W maju i czerwcu wielogodzinne zakłócenia wszystkich pasm GNSS występowały aż w 70 proc. dni. W pierwszych 19 dniach sierpnia całkowite zakłócenia odnotowano w 63 proc. dni. W takich okresach odbiorniki traciły sygnał, wskazywały błędną lokalizację albo nie pozwalały wyznaczyć kursu.

Taki problem dotknął także okrętów marynarek wojennych NATO. Np. 21 sierpnia 2026 r. podczas operacji na Bałtyku zagłuszanie sygnału odnotował ORP "Albatros", niszczyciel min typu Kormoran II. O zdarzeniu poinformowało trzy dni później Dowództwo Sojuszniczych Sił Połączonych NATO w Brunssum. Sojusz nie podał pozycji okrętu ani nie wskazał publicznie źródła emisji. Można jednak przypuszczać, skąd pochodził sygnał zagłuszający.

W maju litewski Urząd Regulacji Łączności poinformował, że rosyjska infrastruktura spoofingu (nadawania fałszywych sygnałów nawigacyjnych wprowadzających odbiorniki w błąd co do ich położenia) w obwodzie królewieckim została znacząco rozbudowana. Według przedstawionych danych liczba anten wykorzystywanych do fałszowania sygnałów GPS wzrosła z trzech na początku 2025 r. do 36 w 2026 r. Zasięg oceniano na około 450 km. Według litewskich pomiarów obejmował on m.in. Litwę, Łotwę, Estonię, znaczną część Polski oraz fragmenty Finlandii i Szwecji.

Rozpoznanie

Obwód królewiecki jest także doskonale położonym miejscem do prowadzenia rozpoznania elektronicznego. Jego położenie powoduje, że rosyjskie anteny i urządzenia obserwują przestrzeń wykorzystywaną przez siły zbrojne NATO, ruch lotniczy oraz żeglugę na Bałtyku.

Szczególnie wartościowe są dla nich informacje o aktywności radarów, systemów łączności, stanowisk dowodzenia czy systemów sterowania bezzałogowców. Samo przechwycenie emisji nie musi oznaczać natychmiastowego działania przeciwko danemu celowi. Czasem lepiej słuchać niż działać, ponieważ zebrane dane mogą być wykorzystywane miesiącami, pozwalając budować obraz funkcjonowania infrastruktury wojskowej i cywilnej.

Do tego dochodzą działania rosyjskich bezzałogowców. W czerwcu 2026 r. litewskie ministerstwo obrony informowało o przechwytywaniu rosyjskich statków powietrznych wykonujących loty z i do obwodu królewieckiego, a NATO prowadziło także działania związane z identyfikacją dronów w przestrzeni powietrznej państw bałtyckich. Bezzałogowce mogą być wykorzystywane nie tylko do prowadzenia rozpoznania pola walki, ale także do obserwacji infrastruktury, sprawdzania reakcji obrony powietrznej i zbierania danych o sposobie działania systemów NATO.

W przypadku prowokacji daje to Moskwie możliwość działania poniżej poziomu konfliktu zbrojnego - jak w przypadku rosyjskiego bezzałogowca Gerbera, który znalazł się w pobliżu Centralnego Poligonu Sił Powietrznych w Wicku Morskim. Z dużą pewnością można założyć, że instalacje rozmieszczone w obwodzie królewieckim zbierały tego dnia bardzo dużo danych dotyczących procedur i łączności NATO. Dla Kremla to wręcz bezcenna wiedza.