Kto z PSL-em, a kto przeciw? Sejm podzielony ws. zespołu „odnowy TK”

Przedstawiony w czwartek projekt PSL zmiany konstytucji zakłada wygaszenie kadencji obecnych sędziów TK, wniosek z kandydatami na sędziów składany za zgodą prezydenta, a następnie jednorazowe wyłonienie nowego 15-osobowego składu TK większością 3/5 głosów przez Zgromadzenie Narodowe, przy czym po pięciu sędziów wybrano by na 3, 6 i 9 lat. Do złożenia projektu ustawy o zmianie konstytucji potrzebne są podpisy co najmniej 92 posłów.

Grzegorz Płaczek, Paweł Jabłoński wśród posłów, którzy dołączą do zespołu

„Odnową TK” ma się zająć zespół parlamentarny powołany w piątek przez PSL.

Konfederację w zespole PSL mają reprezentować posłowie Grzegorz Płaczek i Michał Wawer. W rozmowie z PAP Płaczek powiedział, że podczas prac zespołu chcą przedstawić pomysł Konfederacji ws. TK i wysłuchać opinii innych klubów.

Z jednym z liderów Konfederacji Sławomirem Mentzenem Kosiniak-Kamysz spotkał się w czwartek. Rozmawiali o kryzysie wokół TK. W piątek prezes PSL ocenił, że ich rozmowa „rokuje”. Wyraził nadzieję na dobrą współpracę w ramach projektu resetu konstytucyjnego. 

Do zespołu PSL z ramienia klubu Rozwój Plus dołączą posłowie: Krzysztof Szczucki oraz Paweł Jabłoński, o czym poinformował PAP Szczucki. 

Lider klubu Mateusz Morawiecki apelował w piątek, aby poprzeć „oba wnioski ws. resetu TK”, czyli - jego zdaniem - wniosek Rozwoju Plus o wotum nieufności wobec rządu oraz projekt ustawy o zmianie konstytucji proponowany przez PSL. 

Morawiecki stwierdził, że Rozwój Plus jest gotowy podpisać wniosek ludowców, skoro „pojawia się partia z koalicji rządzącej, PSL, która chce położyć na stole taką propozycję”. Dodał, że jest gotów na spotkanie z Kosiniakiem-Kamyszem. My podpiszemy wniosek np. PSL-u, a wy podpiszcie nasz wniosek. Niech oba będą za chwilę, z miesięcznym poślizgiem, w czytaniu w Sejmie – zaapelował. 

Sekretarz Polski 2050 Kamil Wnuk poinformował, że w imieniu klubu do zespołu dołączy poseł ugrupowania, minister cyfryzacji Michał Gramatyka. W czwartek Kosiniak-Kamysz zapewnił, że PSL „już ma poparcie w koalicji” dla swoich propozycji w TK. Wskazał w tym kontekście na posłów klubu Polska 2050. Jak dodał, razem z posłami PSL, to już jest poparcie ze strony 47 posłów.

Szefowa koła Razem Marcelina Zawisza podczas piątkowej konferencji w Sejmie powiedziała, że ugrupowanie pozytywnie odpowiada na zaproszenie PSL do pracy w takim zespole parlamentarnym. Jednocześnie podkreśliła, że to „nie może być pustosłowie”. My naprawdę potrzebujemy usiąść i ponad politycznymi podziałami zapewnić Polsce bezpieczeństwo - powiedziała.

Współprzewodniczący Razem Adrian Zandberg przekazał, że ugrupowanie rozmawiało już w tej sprawie z PSL i idzie do zespołu z nastawieniem na wypracowanie dobrego kompromisu. Poinformował również, że Razem ma własną propozycję i stanowisko ws. naprawy sytuacji w TK.  

Po pierwsze wygaszenie obecnych kadencji sędziów Trybunału Konstytucyjnego i tych wybranych przez jedną i tych wybranych przez drugą stronę, a po drugie przyjęcie nowych zasad i zabezpieczenie ich na poziomie konstytucyjnym - powiedział Zandberg. 

Posłanka Centrum Elżbieta Burkiewicz poinformowała, że nie rozmawiano jeszcze na ten temat w klubie.

Koalicjanci nie chcą współpracować 

Przewodniczący klubu KO Zbigniew Konwiński przekazał z kolei, że klub „nie planuje wzięcia udziału” w pracach zespołu PSL. Inni politycy KO starali się w piątek nie komentować tej sprawy. Wieczorem premiera Donalda Tuska zapytano, na ile procent możliwy jest reset TK zaproponowany przez Kosiniaka-Kamysza. Szef rządu nie odpowiedział na to pytanie.

Stanowczy sprzeciw wobec propozycji zespołu PSL ws. TK zadeklarowała za to szefowa klubu Lewicy Anna-Maria Żukowska. Nie weźmiemy udziału w rozwalaniu konstytucji, bo do tego to zmierza - oceniła w piątek podczas konferencji. Podkreśliła, że obecnie należy bronić ustawy zasadniczej i nie powinno się jej zmieniać „w momencie wzmożenia”. 

Zdaniem Żukowskiej, propozycja PSL zmienia polski system polityczny na „system prezydencki i to nie jest temat, w którym Lewica chciałaby uczestniczyć”.  

PiS z własnym zespołem ds. wydarzeń w TK

W piątek wiceprezes PiS Przemysław Czarnek zapowiedział, że tego dnia klub złoży w Sejmie własny wniosek o powołanie zespołu parlamentarnego ds. wydarzeń w TK. Na konferencji prasowej podkreślił, że w zespole wezmą udział posłowie Konfederacji, Konfederacji Korony Polskiej, Demokracji Bezpośredniej czy niezależni posłowie jak Janusz Kowalski. 

Poseł Konfederacji Grzegorz Płaczek potwierdził, że razem z posłem Wawerem - oprócz zespołu PSL - dołączą także do zespołu PiS. Poseł Rozwoju Plus Krzysztof Szczucki także zapowiedział dla PAP, że ktoś z klubu dołączy do zespołu PiS.

Wicerzecznik PiS Mateusz Kurzejewski - pytany, czy ktoś z klubu PiS dołączy do zespołu PSL lub czy widzi współpracę obu zespołów - odparł: „jeśli ktoś z PSL chciałby dołączyć do zespołu PiS, to serdecznie zapraszamy”.  

Jak PSL chce zmienić konstytucję?

PSL proponuje dodanie do konstytucji przepisu, zgodnie z którym Zgromadzenie Narodowe (Sejm i Senat obradujące wspólnie, łącznie 560 parlamentarzystów) „na umotywowany wniosek Krajowej Rady Sądownictwa może uznać trwałą niezdolność Trybunału Konstytucyjnego do wykonywania jego zadań”.

Wymagałoby to podjęcia uchwały przez Zgromadzenie Narodowe większością co najmniej 3/5 ustawowej liczby jego członków, czyli głosami co najmniej 336 parlamentarzystów. Zgodnie z propozycją PSL po przyjęciu takiej uchwały Zgromadzenie Narodowe wybrałoby w jednym głosowaniu, taką samą większością, 15 sędziów TK – po pięciu na kadencje trwające 3, 6 i 9 lat.

Wniosek zawierający kandydatury na sędziów TK spośród osób „wyróżniających się wiedzą prawniczą” składałby marszałek Sejmu po zasięgnięciu opinii m.in. pierwszych prezesów Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz uzyskaniu uprzedniej zgody prezydenta RP.

Zmiana konstytucji jest trudna do przeprowadzenia, ponieważ wymaga większości co najmniej 2/3 głosów w Sejmie oraz większości bezwzględnej w Senacie. Z inicjatywą zmiany ustawy zasadniczej może wystąpić prezydent, Senat lub co najmniej 1/5 ustawowej liczby posłów. Senat ma 60 dni na rozpatrzenie uchwalonej przez Sejm nowelizacji i nie może wprowadzać do niej poprawek.