Wybory w Izraelu. Mówią o rekordzie młodych, mogą wpłynąć na wynik

Według Izraelskiego Instytutu Demokracji (IDI) w wyborach po raz pierwszy może zagłosować około 640 tys. Izraelczyków w wieku 18–22 lat, czyli niemal 10 proc. elektoratu.

To największa fala nowych wyborców od powstania Izraela w 1948 r. – podał portal Walla. Wynika to z połączenia dwóch czynników. Od poprzednich wyborów minęły cztery lata, co jest w Izraelu rzadkością, ponieważ często dochodzi tam do przedterminowych głosowań. Jednocześnie Izrael ma wysoki wskaźnik dzietności – na jedną kobietę przypada tam średnio niemal troje dzieci.

Zmiany demograficzne nie rozkładają się jednak równomiernie między poszczególnymi grupami społecznymi. Według analizy firmy badawczej Points opublikowanej przez Wallę największy odsetek nowych wyborców odnotowano wśród Żydów ultraortodoksyjnych, gdzie wynosi on 16 proc.

Spośród religijnych syjonistów, czyli ortodoksyjnych Żydów łączących religię z żydowskim nacjonalizmem, odsetek ten wynosi 12,2 proc., a wśród Palestyńczyków – 10,6 proc.

Młodzi wyborcy wchodzą w dorosłość po okresie wstrząsów politycznych i społecznych. Ich doświadczenia obejmują pandemię COVID-19, masowe protesty przeciwko reformie sądownictwa forsowanej przez rząd Benjamina Netanjahu oraz wojnę rozpoczętą atakiem Hamasu 7 października 2023 r. To również pokolenie, które praktycznie nie zna innego premiera niż Netanjahu, ponieważ sprawował on władzę przez niemal całe ich świadome życie.

Młodzi wyborcy a poparcie dla Netanjahu

Jak podkreśliła Tammy Hoffman z IDI w rozmowie z portalem Times of Israel, izraelscy Żydzi od dwóch dekad stopniowo przesuwają się na prawo. W sondażu Kanału 12 z września aż 74 proc. młodych respondentów określiło swoje poglądy jako prawicowe lub centroprawicowe, a 23 proc. – jako lewicowe lub centrolewicowe.

Nie wiąże się to jednak automatycznie z poparciem dla Netanjahu. W tym samym badaniu 16 proc. młodych zadeklarowało zamiar głosowania na głównego rywala premiera, partię Prosto byłego szefa sztabu armii Gadiego Ajzenkota, a 14 proc. – na partię Netanjahu, Likud.

Rosnąca liczba wyborców w społecznościach ultraortodoksyjnej i arabskiej również nie musi jednak automatycznie przełożyć się na wzrost reprezentacji ich partii. Kluczowa będzie frekwencja.

Żydzi ultraortodoksyjni tradycyjnie głosują znacznie częściej niż przeciętny Izraelczyk. Wysoka mobilizacja pozwala im zdobywać większą reprezentację parlamentarną, niż wynikałoby to z udziału ich zwolenników w społeczeństwie, bo jest ona niezbędna do zapewnienia im finansowania państwowego i korzystnych dla nich przepisów.

Tym razem jednak pojawiają się obawy o mobilizację tego elektoratu. Wielu ultraortodoksów jest rozczarowanych postawą swoich przedstawicieli w sporze o pobór do wojska, którzy nie zdołali zagwarantować utrzymania dotychczasowych zwolnień ze służby wojskowej. Również w obozie Netanjahu istnieje zaniepokojenie, że część ich wyborców pozostanie w domach.

Inaczej sytuacja wygląda wśród arabskich obywateli Izraela, których zainteresowanie udziałem w obecnych wyborach wzrosło wraz z poczuciem zagrożenia ze strony nacjonalistycznych partii koalicji rządzącej. Ugrupowania te dążą m.in. do "judaizacji" Galilei i Negewu, regionów zamieszkanych przez licznych Palestyńczyków, poprzez rozwój żydowskiego osadnictwa i ograniczanie rozbudowy arabskich miejscowości.

W wyborach do izraelskiego parlamentu rywalizują dwa bloki – popierający Netanjahu i przeciwny premierowi. Według większości sondaży oba mogą liczyć na podobną liczbę mandatów, ale żaden nie uzyska samodzielnej większości.

Wyższa frekwencja wśród arabskich wyborców wzmocni reprezentujące ich partie, które mogą odegrać istotną rolę w powyborczych negocjacjach dotyczących utworzenia rządu.

Frekwencja w izraelskich wyborach parlamentarnych jest zazwyczaj wysoka. W poprzednim głosowaniu, w listopadzie 2022 r., wyniosła 70,63 proc.

W przeprowadzonym w maju badaniu IDI od 80 do 95 proc. młodych respondentów z różnych grup społecznych zadeklarowało, że zdecydowanie lub prawdopodobnie weźmie udział w wyborach.