Bijna 4 op de 10 Belgen blijven digitaal kwetsbaar

• Bijna 40 procent van de Belgische burgers blijft digitaal kwetsbaar, ondanks de wijdverbreide beschikbaarheid van internet.
• Vaardigheidskloven op het gebied van beveiliging en AI dreigen de bestaande sociale en generatiekloven te vergroten.
• Digitale geletterdheid is inmiddels een fundamentele voorwaarde voor het uitoefenen van elementaire burgerrechten.

Hoewel bijna elk huishouden in België toegang heeft tot internet, blijft er een aanzienlijke kloof bestaan op het gebied van digitale vaardigheden. Volgens de Barometer Digitale Inclusie – een studie van de Koning Boudewijnstichting – blijft ongeveer 39 procent van de burgers tussen 16 en 74 jaar digitaal kwetsbaar.

Die kwetsbaarheid is het gevolg van ofwel een volledig gebrek aan internettoegang, ofwel onvoldoende technische vaardigheden. De kloof is het grootst onder ouderen: 81 procent van de 75- tot 89-jarigen heeft moeite met digitale hulpmiddelen.

Evolutie van digitale barrières

De aard van de digitale kloof verandert. Het belangrijkste obstakel is niet langer alleen het hebben van een verbinding, maar veeleer de kwaliteit van die toegang en het vermogen van de gebruiker om veilig en zelfstandig op het internet te navigeren.

Bekwaamheid op het gebied van online veiligheid en het vermogen om technische problemen op te lossen blijven de belangrijkste zwakke punten in alle leeftijdsgroepen, inclusief jongvolwassenen. Bovendien maken mensen met een lager opleidingsniveau veel minder vaak gebruik van e-overheidsdiensten in vergelijking met hun hoger opgeleide leeftijdsgenoten, en zijn ze vaak aangewezen op hulp van derden om administratieve taken uit te voeren.

AI en het risico op sociale uitsluiting

Opkomende technologieën voegen nieuwe lagen toe aan die ongelijkheid. Hoewel 42 procent van de bevolking de afgelopen maanden in aanraking is geweest met artificiële intelligentie, is er een schril generatieverschil: 75 procent van de jongeren maakt gebruik van AI, tegenover slechts 8 procent van de oudste leeftijdsgroep.

Zonder kritische training zou AI de bestaande sociale kloof mogelijk kunnen vergroten. Bovendien is de emotionele tol van het offline zijn hoog. Meer dan de helft van de niet-gebruikers geeft aan een diep gevoel van sociale uitsluiting te ervaren, met name onder mensen in armoede en ouderen.

Economische kosten van connectiviteit

Ook financiële lasten spelen een rol bij digitale gelijkheid. Huishoudens met een lager inkomen en eenoudergezinnen besteden een onevenredig groot deel van hun jaarlijkse budget aan connectiviteit en hardware. Vaak geven ze bijna evenveel uit als rijkere huishoudens, ondanks dat ze over veel minder middelen beschikken.

Digitale geletterdheid als burgerrecht

Nu essentiële diensten zoals gezondheidszorg, werkgelegenheid en bestuur steeds meer online plaatsvinden, is digitale geletterdheid uiteindelijk een fundamentele voorwaarde geworden voor het uitoefenen van elementaire burgerrechten.

Om dit aan te pakken is meer nodig dan alleen het verstrekken van hardware. Er is een alomvattende strategie nodig die levenslang leren, intuïtief dienstontwerp en het in stand houden van niet-digitale alternatieven omvat, om ervoor te zorgen dat niemand achterblijft in een steeds verder virtualiserende samenleving.

(at)

Wil je meer technieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Tech Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!