Jak bezpiecznie oszczędzać? Co każdy powinien wiedzieć o systemie gwarantowania depozytów

Nie tylko zysk. Sprawdź, czy i w jaki sposób chronione są Twoje pieniądze

Decydując o oszczędnościach, wiele osób koncentruje się przede wszystkim na tym, ile można zarobić. Równie ważne jest jednak sprawdzenie, jakie zabezpieczenia i mechanizmy ochrony dotyczą wybranego produktu finansowego.

Gwarancje BFG obejmują określone rodzaje depozytów, ale na rynku dostępne są także inne formy oszczędzania i inwestowania, takie jak jednostki funduszy inwestycyjnych, akcje, obligacje, złoto czy kryptowaluty. Niektóre z tych produktów podlegają odmiennym zasadom funkcjonowania i ochrony.

Dlatego przed ulokowaniem swoich pieniędzy warto sprawdzić trzy rzeczy: jaki produkt wybieramy, kto go oferuje oraz czy nasze środki są objęte systemem gwarantowania depozytów, czy też innymi formami ochrony przewidzianymi dla danego rodzaju produktu.

Jak działa BFG?

W Polsce działa system gwarantowania depozytów, którego głównym elementem jest Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Gwarancjami BFG objęte są depozyty w bankach krajowych i SKOK-ach, zarówno złotowe jak i walutowe, do równowartości w złotych 100 000 euro.

Aktualną listę podmiotów objętych systemem gwarantowania można sprawdzić na stronie Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Depozyty to środki pieniężne zgromadzone przez deponenta na wszystkich rodzajach rachunków bankowych lub w SKOK-ach, np. rozliczeniowych, oszczędnościowych, lokat terminowych, powierniczych, w przypadku których deponent jest stroną umowy.

Jak podkreśla Maciej Szczęsny, prezes zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego:

W sektorze finansowym najlepszą ochroną konsumenta jest edukacja. To ona pozwala podejmować świadome i odpowiedzialne decyzje dotyczące oszczędności oraz bezpieczeństwa finansowego. Dlatego Bankowy Fundusz Gwarancyjny prowadzi działania edukacyjne, które mają na celu zwiększanie wiedzy na temat systemu gwarantowania depozytów.

100 tys. euro. Co oznacza ten limit?

Podstawowa zasada jest prosta: depozyty w bankach i SKOK-ach są objęte gwarancjami BFG do równowartości w złotych 100 tys. euro na jednego deponenta w danym banku lub SKOK-u. Ważne jest jednak to, jak ten limit się liczy. Nie przypada on na każdy rachunek osobno. Jeśli mamy w jednym banku lub SKOK-u np. rachunek osobisty, oszczędnościowy i lokatę, nasze środki są sumowane. Przy ustalaniu kwoty gwarantowanej uwzględnia się również należne odsetki, naliczane do dnia spełnienia warunku gwarancji wobec banku lub SKOK-u.

Seniorzy

iStock

Kilka rachunków w tym samym banku lub SKOK-u nie zwiększa limitu gwarancji

Limit gwarancji BFG odnosi się do środków jednego deponenta w konkretnym banku lub SKOK-u, dlatego rozłożenie oszczędności między różne podmioty objęte systemem gwarantowania pozwoli zabezpieczyć większą kwotę.

W określonych w ustawie o BFG przypadkach, w ograniczonym okresie, możliwa jest ochrona gwarancyjna w wyższej wysokości niż równowartość w złotych 100 000 euro np. w przypadku środków na rachunku osoby fizycznej, które pochodzą ze sprzedaży nieruchomości (o ile sprzedaż nie nastąpiła w ramach wykonywanej działalności gospodarczej), wypłaty odprawy czy odszkodowania lub nabycia spadku.

Lokata to nie to samo co inwestycja

Warto pamiętać o jeszcze jednej zasadzie: produkt oferowany przez bank lub SKOK nie musi być automatycznie objęty gwarancją BFG. Bank lub SKOK może jedynie pośredniczyć w sprzedaży. Jednostki funduszy inwestycyjnych czy produkty ubezpieczeniowe nie są objęte ochroną gwarancyjną BFG tylko dlatego, że zostały kupione za pośrednictwem banku czy SKOK-u.

Dlatego warto zawsze sprawdzić, co właściwie kupujemy. Szczególnie istotne jest to w przypadku produktów łączących różne elementy — gwarancja może dotyczyć części będącej depozytem, ale nie obejmować części inwestycyjnej.

Akcje, obligacje i kryptowaluty to inne ryzyko

Akcje, obligacje korporacyjne, jednostki funduszy inwestycyjnych czy kryptowaluty mogą dawać możliwość osiągnięcia wyższego zysku, ale należy pamiętać, że ich wartość może również spaść. Nie są one depozytami objętymi gwarancją BFG. Dotyczy to również kryptowalut. Nie należy utożsamiać regulacji dotyczących rynku kryptoaktywów z systemem gwarantowania depozytów.

A co z aplikacjami i fintechami?

Coraz więcej osób zarządza pieniędzmi za pomocą aplikacji finansowych. Wygodny interfejs może jednak utrudniać ocenę, kto faktycznie przechowuje pieniądze i czy moje środki podlegają gwarancjom BFG. W przypadku niebankowych dostawców usług finansowych mogą obowiązywać inne mechanizmy zabezpieczania pieniędzy klientów. Dlatego zawsze warto sprawdzić podmiot, który oferuje daną usługę oraz charakter samego produktu.

pieniądze

iStock

Pięć pytań przed ulokowaniem oszczędności

Zanim zdecydujemy, co zrobić z pieniędzmi, warto odpowiedzieć sobie na pięć prostych pytań. Najprostszym sposobem sprawdzenia czy pieniądze są objęte gwarancją BFG, jest ustalenie, jaki podmiot prowadzi rachunek lub oferuje produkt, oraz sprawdzenie, czy jest on objęty systemem gwarantowania depozytów.

1. Kto jest stroną umowy?

Bank, SKOK, firma inwestycyjna, ubezpieczyciel czy inny podmiot?

2. Jaki produkt wybieram?

Lokata i rachunek to nie to samo co jednostki funduszy inwestycyjnych, akcje, obligacje czy kryptowaluty.

3. Czy produkt jest objęty gwarancją depozytów BFG?

Nie zakładajmy tego tylko dlatego, że produkt oferowany jest przez bank czy SKOK lub znajduje się w ich aplikacji finansowej.

4. Jakie jest ryzyko?

Czy wiemy, że czasami wartość nominalna naszych oszczędności ulokowanych w produkty niebędące depozytami może spaść i czy jesteśmy gotowi zaakceptować to ryzyko?

5. Na co warto zwrócić uwagę, lokując większe oszczędności w banku lub SKOK-u?

Przy większych kwotach warto sprawdzić, czy środki zgromadzone w jednym banku lub SKOK-u nie przekraczają limitu gwarancji BFG.

Bezpieczne oszczędzanie nie oznacza rezygnacji z inwestowania. Oznacza przede wszystkim świadomą decyzję: wiem, gdzie są moje pieniądze, wiem, jaki produkt wybrałem, znam związane z nim ryzyko i wiem, czy i jakie zasady gwarancji mają do niego zastosowanie.

Szczegółowe informacje dot. gwarantowania depozytów, w tym aktualna lista podmiotów (banków i SKOK-ów), które są objęte systemem gwarantowania, dostępne są na stronie Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.