Kiedy tak naprawdę zaczyna się jesień? Większość z nas podaje złą datę

Autor: Paweł Auguff Publikacja: Dzisiaj, 20 września (11:18)

Choć zmiany w przyrodzie i pogodzie, związane z nadejściem kolejnej pory roku, są wyraźnie widoczne za oknem, to pierwszy dzień jesieni nie w każdym rozumieniu oznacza to samo. Funkcjonują co najmniej trzy daty startu nowej pory roku. Dlatego też jedni witają jesień już 1 września, a inni dopiero pod koniec miesiąca.

Jesień - zdjęcie poglądowe /Shutterstock

O zmianie pory roku świadczy co najmniej kilka kwestii. Nagły spadek temperatury, słoneczna aura zamieni się w szare i coraz krótsze dni. Z szafy wyciągamy płaszcze i szaliki. Na drzewach pojawią się żółte liście. To wszystko świadczy o końcu lata i początku jesieni. Okazuje się jednak, że nie ma jednej daty jej rozpoczęcia. 

Jesień meteorologiczna. Co oznacza?

Wraz z pierwszym dniem września rozpoczyna się jesień meteorologiczna. To właśnie wtedy oficjalnie żegnamy lato w meteorologicznych statystykach i rozpoczynamy nowy okres pomiarowy. Dzięki temu klimatolodzy mogą łatwiej analizować i porównywać dane pogodowe z różnych lat, zawsze odnosząc się do tych samych, jasno określonych ram czasowych. Początek meteorologicznej jesieni nie oznacza jednak gwałtownej zmiany pogody. Wrzesień potrafi jeszcze zaskoczyć letnimi temperaturami i słoneczną pogodą, a prawdziwie jesienne klimaty mogą pojawić się dopiero za kilka tygodni. 

Jesień astronomiczna i kalendarzowa

Kolejnym terminem związanym z początkiem jesiennego sezonu jest tzw. jesień astronomiczna, który wyznacza równonoc jesienna, czyli moment, gdy dzień i noc trwają niemal tyle samo. W 2026 roku na półkuli północnej przypadnie ona dokładnie 23 września, pokrywając się z początkiem jesieni kalendarzowej. To właśnie wtedy oficjalnie pożegnamy kalendarzowe lato. Warto nadmienić, że długość trwania poszczególnych pór roku nie jest identyczna, co wynika z eliptycznego kształtu orbity Ziemi. Jesień na półkuli północnej trwa średnio około 89,8 dnia, podczas gdy na południowej - nawet 92,8 dnia. Od równonocy dni stają się coraz krótsze, a tempo ich skracania jest największe.

Jesień termiczna i fenologiczna

Oprócz najbardziej znanych podziałów, wyróżniamy jeszcze jesień termiczną i fenologiczną. Ta pierwsza zaczyna się, gdy średnia dobowa temperatura spada do przedziału 5-15 stopni Celsjusza. To właśnie wtedy coraz częściej sięgamy po cieplejsze ubrania, a wieczory spędzamy z kubkiem herbaty. Dlatego, choć zmiany w przyrodzie i pogodzie związane z nadejściem kolejnej pory roku, są już widoczne gołym okiem, to pierwszy dzień jesieni nie w każdym rozumieniu oznacza to samo. Funkcjonują bowiem co najmniej trzy daty startu nowej pory roku. Dlatego jedni witają jesień już 1 września, a inni dopiero pod koniec miesiąca.

Jesienią 2026 r. Polacy ponownie będą musieli przestawić zegarki na czas zimowy. Choć temat zniesienia zmiany czasu wraca co roku jak bumerang, Unia Europejska wciąż nie podjęła ostatecznej decyzji. Komisja Europejska analizuje aż 10 scenariuszy…

Kiedy nastąpi zmiana czasu na zimowy w 2026 roku?

Z racji zmiany pory roku jesienią przyjdzie nam przestawić zegarki na czas zimowy. Mimo że temat zniesienia zmiany czasu wraca co roku, Unia Europejska wciąż nie podjęła w tej sprawie ostatecznej decyzji. Komisja Europejska analizuje 10 scenariuszy dotyczących przyszłości tego rozwiązania. Próba zmiany tej sytuacji przeprowadzona w 2019 roku zakończyła się niepowodzeniem. Państwa członkowskie nie były w stanie porozumieć się co do wyboru jednolitego czasu – letniego lub zimowego – dla całej wspólnoty. Różnice zdań dotyczą głównie potencjalnych utrudnień w funkcjonowaniu jednolitego rynku oraz obaw o rozbieżności między strefami czasowymi sąsiadujących krajów.

W tym roku wskazówki zegara cofniemy w nocy 25 października z godz. 3 na 2.