Exclusieve interviews en bijzondere stemlijstjes: de felle strijd om de Gouden Bal

Wie is de grote favoriet voor de Gouden Bal en wie bepaalt eigenlijk wie de meest prestigieuze individuele prijs in het voetbal uitgereikt krijgt, maandagavond om 21.00 uur op het Ballon d'Or-gala in Londen?

Het Nederlandse antwoord op die laatste vraag is Frans van den Nieuwenhof. Hij stemt al bijna een kwarteeuw voor de Gouden Bal, samen met 99 collega's uit andere landen. Hoe belangrijker de prijs werd, hoe vaker Van den Nieuwenhof getuige was van opzichtige campagnes van voetballers en bijzondere stemlijstjes, waarbij doorsnee spelers opvallend veel punten krijgen.

"Hoe dichterbij die verkiezing komt, hoe meer er wordt gepusht", weet Van den Nieuwenhof, "Er zijn allerlei belangen en ook bewegingen om journalisten te beïnvloeden."

Het tijdschrift France Football organiseert de Ballon d'Or-verkiezing al sinds 1956. Aanvankelijk werd de prijs uitgereikt aan de beste Europese speler, tot in 1995 werd besloten dat ook niet-Europeanen de prijs konden winnen, zolang ze maar in Europa speelden. Sinds 2007 is de prijs door alle voetballers wereldwijd te winnen.

France Football, tegenwoordig niet meer een eigen magazine maar nog slechts een maandelijkse bijlage van sportkrant L'Équipe, nomineert dertig spelers. Die shortlist wordt naar honderd journalisten van over de hele wereld gestuurd, die allemaal een top tien terugsturen naar de redactie in Parijs.

"Ik werkte in 2003 voor Sportweek en had daarvoor bij Voetbal International gewerkt", vertelt de Nederlandse stemmer Van den Nieuwenhof. "Ik kende de jongens van France Football en L'Équipe goed vanuit het WK 1998 en omdat ik goed Frans sprak. Zo ben ik uiteindelijk jurylid geworden, zoals dat mooi heet."

De laatste winnaars van de Ballon d'Or

Jaar	Man	Vrouw
2025	Ousmane Dembélé	Aitana Bonmatí
2024	Rodri	Aitana Bonmatí
2023	Lionel Messi	Aitana Bonmatí
2022	Karim Benzema	Alexia Putellas
2021	Lionel Messi	Alexia Putellas

"Er zijn drie criteria waarop je je stem moet baseren. Op één staat de individuele prestatie van de voetballer, op twee de prestaties van zijn team. En op drie, dat is misschien wat vaag, staat fair play. We zijn honderd procent vrij om te stemmen, ik heb nog nooit meegemaakt dat ze iets zeiden als 'denk hier nog even over na', ofzo."

Voor de vrouwen wordt een vergelijkbare stemprocedure gevolgd, al stemmen daar slechts 50 journalisten. Dat zijn andere journalisten dan die voor de mannen stemmen.

De Ballon d'Or-procedure verschilt wezenlijk van hoe bijvoorbeeld wereldvoetbalbond FIFA een beste speler uitroept. Voor die (minder prestigieuze) prijs wordt eveneens gestemd door journalisten, maar ook door de bondscoaches en aanvoerders van nationale elftallen van alle FIFA-lidstaten.

Een veelgehoord verwijt is dat de Ballon d'Or daarom op te subjectieve gronden wordt uitgereikt. Zo stemde het Schotse jurylid vorig jaar voor landgenoot Scott McTominay als wereldspeler van het jaar en ging de Georgische journalist voor 'zijn' Chvitsja Kvaratschelia.

"Ik heb dit jaar ook al berichten uit Georgië gehad", vertelt Van den Nieuwenhof. "Die gingen inderdaad over Kvaratschelia. En ik kreeg ook een mail van de vrouw die namens Harry Kane de perscontacten doet. Of ik interesse had in een exclusief interview met Kane."

Kane is dit jaar volgens de gokkantoren de topfavoriet om de prijs te winnen, op de voet gevolgd door Lamine Yamal en Kylian Mbappé. Bij de vrouwen ging de prijs de laatste drie jaar naar de Spaanse Aitana Bonmatí, maar volgens de gokkantoren is landgenote Alexia Putellas dit jaar favoriet om de prijs (voor de derde keer) te winnen.

Overigens zijn bij de vrouwen drie Nederlanders genomineerd, die niet erg kansrijk worden geacht: Vivianne Miedema, Esmee Brugts en Kerstin Casparij.

Op het twee uur durende gala worden behalve twee Gouden Ballen nog meer prijzen uitgereikt. Het talent van het jaar, de beste coach, de beste keeper, het mooiste doelpunt en de beste club worden ook allemaal in het zonnetje gezet.

Verder is er dit jaar een nieuwigheid, die online voor ophef zorgt. Er wordt een 'Ballon d'Or Of All Time (B.O.A.T)' uitgereikt aan de speler die in de voetbalgeschiedenis "het ultieme gouden jaar" heeft gehad. Dat kan bijvoorbeeld ook Johan Cruijff of Marco van Basten worden.

Opvallend genoeg wordt die prijs door publieksstemmen bepaald en mogen mensen zo vaak stemmen als ze willen. Dat kost een euro per stem. Daarom wordt France Football, dat het gala samen met de UEFA organiseert, ervan beticht vooral op extra inkomsten te mikken.

De winnaar van de B.O.A.T. wordt niet op het gala vanavond al bekendgemaakt, maar pas komende woensdag.