Küresel piyasalar haftaya pozitif başladı: Gözler ABD-Çin görüşmelerinde

Küresel piyasalarda yeni haftanın başlangıcında pozitif bir görünüm öne çıkarken, yatırımcıların odağında ABD'de gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında yapılacak liderler düzeyindeki görüşmeler bulunuyor.

Geçen hafta ABD Merkez Bankasının (Fed) Temmuz 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırması ve Fed Başkanı Kevin Warsh'un geleceğe yönelik şahin mesajları risk iştahını zayıflatmıştı. Yeni haftada ise diplomatik temaslara ilişkin beklentiler piyasalardaki risk iştahını destekledi.

ENERJİ FİYATLARI VE JEOPOLİTİK GELİŞMELER İZLENİYOR

Orta Doğu'daki bölgesel gerilimler ile Rusya ve Ukrayna arasındaki çatışmalar enerji arzına yönelik endişelerin devam etmesine neden oluyor. Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş ise küresel ekonomilerde büyüme ve enflasyon beklentileri üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

ABD'de enerji maliyetlerindeki artış, Fed'in para politikasına ilişkin şahin beklentileri desteklerken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda yıl sonuna kadar ek bir faiz artışı ihtimali öne çıkıyor. Bu hafta çok sayıda Fed yetkilisinin yapacağı açıklamalar da piyasaların gündeminde olacak.

GÖZLER BM GENEL KURULU'NDA

ABD'de gerçekleştirilecek BM 81. Genel Kurulu, haftanın önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor. Zirve kapsamında ABD ve Çin başta olmak üzere çeşitli ülkelerin liderleri arasında üst düzey görüşmeler yapılması bekleniyor.

Diplomatik temaslardan olumlu sonuç çıkabileceğine ve jeopolitik risklerin azalabileceğine yönelik beklentiler, enerji arzının artabileceği düşüncesini de destekliyor. Bu beklentilerle petrol fiyatları haftaya düşüşle başladı.

Petrol fiyatlarındaki gerileme, enerji kaynaklı enflasyon endişelerinin bir miktar azalmasına katkı sağlarken, riskli varlıklara yönelimin de arttığı görüldü.

Analistler, petrol arzındaki sorunların hafiflemesinin küresel ekonomiler ve merkez bankalarının para politikası görünümünü daha öngörülebilir hale getirebileceğini belirtiyor.

ABD VE ÇİN HEYETLERİ NEW YORK'TA GÖRÜŞTÜ

ABD ve Çin ekonomi heyetleri, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ABD'ye yapması beklenen ziyaret öncesinde ekonomik ve ticari konuları görüşmek üzere New York'ta bir araya geldi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in başkanlığındaki heyet ile Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng'ın başkanlığındaki heyetin görüşmesi, JPMorgan Chase'in Manhattan'daki genel merkezinde gün boyunca devam etti.

Bessent, toplantının ardından yaptığı açıklamada Çin ile ticaret ve yapay zeka konusunda görüşmeler gerçekleştirdiklerini ve tarafların yeniden bir araya gelme konusunda anlaşmaya vardığını söyledi. ABD'nin iki ülke arasında bir bildirim mekanizması oluşturulmasını önerdiğini de belirtti.

ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz ise İran'ın yeniden müzakere masasına dönmesi için kapının açık olduğunu ifade etti.

ALTIN VE PETROLDE HAFTAYA DÜŞÜŞLE BAŞLANGIÇ

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftaya yüzde 5 seviyesinde yatay bir seyirle başlarken, geçen hafta Fed'in peş peşe faiz artırabileceği beklentisiyle 100 seviyesine yükselen dolar endeksi de yeni haftaya bu seviyelerde başladı.

Yüksek tahvil faizleri ve güçlü doların etkisiyle alternatif maliyeti yükselen altının ons fiyatı haftaya yüzde 0,5 düşüşle 4 bin 355 dolardan başladı.

Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı da diplomatik temaslara ilişkin beklentilerle yüzde 2,1 gerileyerek 101,7 dolar seviyesinde işlem gördü.

ABD borsalarında cuma günü S&P 500 yüzde 0,17, Nasdaq yüzde 0,3 yükselirken, Dow Jones yüzde 0,18 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise yeni haftaya pozitif başladı.

AVRUPA BORSALARINDA GÖZLER ENERJİ VE PMI VERİLERİNDE

Avrupa borsalarında cuma günü negatif bir görünüm hakim olurken, yeni haftada BM Genel Kurulu'ndaki gelişmeler, enerji fiyatları ve bölge ülkelerinden gelecek Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri takip edilecek.

Orta Doğu'daki gerilim ve petrol ile doğal gaz tedarikine ilişkin endişeler Avrupa'daki yatırımcıların temkinli hareket etmesine neden olurken, Rusya-Ukrayna savaşındaki gelişmeler de jeopolitik risklerin gündemde kalmasına yol açıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'da askeri amaçla kullanılan bir lojistik merkezi ile depo ve gemilerin vurulduğunu açıkladı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde savaşın sona erdirilmesine yönelik çalışmaları ele aldıklarını bildirdi. Zelenskiy, New York'ta yapılması planlanan görüşme konusunda da mutabakata vardıklarını belirtti.

Enerji maliyetlerindeki yükseliş Avrupa ekonomilerine yönelik riskleri gündemde tutarken, Almanya, İngiltere ve Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizlerinde yukarı yönlü hareket görüldü.

Cuma günü İngiltere'de FTSE 100 yüzde 1,45, İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 1,60, Fransa'da CAC 40 yüzde 1,49 ve Almanya'da DAX 40 yüzde 1,60 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise haftaya pozitif başladı.

ASYA PİYASALARINDA ABD-ÇİN BEKLENTİSİ

Asya borsalarında ABD ile Çin arasında gerçekleştirilen görüşmelerden gelen ilk olumlu sinyallerin etkisiyle risk iştahında artış görüldü.

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında bu hafta yapılması beklenen görüşmede olumlu sonuç alınabileceğine ilişkin beklentiler piyasaların seyrinde etkili oldu.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 23 Eylül'de ABD'yi ziyaret etmesi bekleniyor. İki ülke arasındaki ilişkilerde ticaret tarifeleri, teknoloji kısıtlamaları ve nadir toprak elementleri gibi başlıklardaki anlaşmazlıklar öne çıkıyor.

Petrol fiyatlarındaki gerileme de Asya piyasalarında risk iştahının desteklenmesine katkıda bulundu.

Kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi yüzde 1,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 yükseldi. Japonya'da piyasalar resmi tatil nedeniyle kapalı bulunuyor.

BIST 100 HAFTAYA GERİLEMEYLE BAŞLIYOR

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 1,67 düşüşle 13.284,42 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 geriledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM 81. Genel Kurulu'na katılmak ve çeşitli temaslarda bulunmak üzere ABD'nin New York kentine geldi.

SPK'DAN FON TASFİYE SÜRESİNE DEĞİŞİKLİK

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül'de duyurulan fon tasfiye usul ve esaslarında değişikliğe gitti.

Yeni düzenlemeyle tasfiye edileceği açıklanan fonların portföy yapıları ve piyasa koşulları dikkate alınarak daha önce en fazla 3 ay olarak belirlenen tasfiye süresi 6 aya çıkarıldı.

SPK, 17 Eylül'de tasfiye edilen 131 yatırım fonuna ilişkin süreçlerin yürütülmesi için 7 portföy yönetim şirketi kapsamında Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankasını yetkilendirmiş ve tasfiyenin en fazla 3 ay içinde tamamlanmasını öngörmüştü.

DOLAR/TL 48,80 SEVİYESİNDE

Dolar/TL cuma gününü 48,7650 seviyesinden tamamlarken, yeni haftanın açılışında bankalararası piyasada önceki kapanışa göre yüzde 0,1 yükselişle 48,8010 seviyesinden işlem görüyor.

Yurt içinde bugün kapasite kullanım oranı, reel kesim güven endeksi ve Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verileri takip edilecek.

Analistler, yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu belirtirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.100 ve 13.000 puan seviyelerini destek, 13.400 ve 13.500 puan seviyelerini ise direnç olarak değerlendiriyor.

Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı