Porozumienie z Władimirem Putinem w ogniu krytyki. Senatorowie USA żądają "zmiany kursu"

"Kongres wyraźnie zakazał importu rosyjskich surowców energetycznych w 2022 roku, by amerykańskie dolary nie finansowały brutalnej wojny Putina przeciwko Ukrainie. Kongres jasno wyraził swoje stanowisko: Stany Zjednoczone nie powinny importować ropy z Rosji, dopóki ta nie zakończy agresji wobec Ukrainy i nie przestanie grozić naszym sojusznikom z NATO" - napisali we wspólnym oświadczeniu demokraci Jeanne Shaheen, Richard Blumenthal i Ron Wyden oraz republikanie Thom Tillis, Susan Collins, Lisa Murkowski i John Curtis.

Dodali, że Stany Zjednoczone "nie powinny zapewniać Putinowi finansowego koła ratunkowego, gdy Rosja nadal zabija ukraińskich cywilów", i zażądali, aby administracja "natychmiast zmieniła kurs".

Politycy odwołują się do ustawy Ending Importation of Russian Oil Act, którą prezydent Joe Biden podpisał 8 kwietnia 2022 roku. Jej przepisy stanowią o całkowitym zakazie importu wszystkich produktów z Rosji takich jak paliwa mineralne, oleje mineralne i produkty ich destylacji, w tym oleju napędowego.

Scott Bessent: zrobimy to, korzystając ze wszystkich uprawnień

Artykuł 3 ustawy przewiduje, że jedyną drogą zniesienia zakazu jest przedłożenie przez prezydenta Kongresowi pisemnego zaświadczenia, w którym stwierdzi, że Rosja osiągnęła porozumienie w sprawie wycofania wojsk i zaprzestania działań wojennych, zaakceptowane przez "wolny i niezależny" rząd Ukrainy, nie stanowi bezpośredniego zagrożenia militarnego dla żadnego członka NATO i uznaje prawo Ukrainy do niezależnego rządu.

Według ustawy zniesienie zakazu wchodzi w życie po 90 dniach kalendarzowych od złożenia zaświadczenia, chyba że w tym czasie Kongres uchwali wspólną rezolucję o dezaprobacie. Najpóźniej na 45 dni przed złożeniem zaświadczenia prezydent musi ponadto skonsultować się z właściwymi komisjami obu izb i przedłożyć im raport wyjaśniający podstawy swojej decyzji. Prezydent Donald Trump nie wypełnił żadnego z warunków ustawy.

Mimo to minister finansów Scott Bessent przekonywał w niedzielnym wywiadzie w Fox News, że porozumienie z Rosją jest korzystne dla Stanów Zjednoczonych i legalne. - Zrobimy to, korzystając ze wszystkich uprawnień, jakie mamy. Każdy w Kongresie, kto twierdzi - czy to w odniesieniu do starej ustawy, czy obecnej ustawy imienia Lindseya Grahama - że zabrania ona nam tego, jest w błędzie - powiedział.

Bessent nie wyjaśnił szczegółowo, dlaczego uważa, że zawieszenie sankcji nie łamie ustawy. Jak wskazał na platformie X ekspert od sankcji z Komisji Helsińskiej USA Nate Sibley, ustawa z 2022 roku wymagała, by została wdrożona za pomocą prezydenckiego rozporządzenia. Wydane wówczas rozporządzenie dozwalało jednak wydawanie tymczasowych licencji zwalniających z sankcji.

Według Sibleya sytuacja jest "niezwykle niejednoznaczna i prawdopodobnie niezgodna z intencjami Kongresu".

Jeszcze w sobotę republikański kongresmen Brian Fitzpatrick zapowiedział, że zgłosi nowy projekt ustawy zakazującej importu oleju napędowego z Rosji i wymusi głosowanie w tej sprawie. Poparł go między innymi jego partyjny kolega Don Bacon.

Trump dogadał się z Putinem

Trump poinformował w piątek w mediach społecznościowych, że zawarł z prezydentem Rosji Władimirem Putinem porozumienie w sprawie dostaw diesla. Departament Skarbu wydał równocześnie licencję, na mocy której amerykańskie sankcje nie obejmą do kwietnia 2027 roku rosyjskiego diesla załadowanego na tankowce do piątku.

Ustawa podpisana przez Trumpa we wrześniu - nazwana imieniem zmarłego senatora Grahama - przewiduje między innymi sankcje wobec rosyjskich urzędników, banków i floty tankowców oraz cła do 100 procent na pięciu największych importerów rosyjskiej ropy lub gazu.

CZYTAJ TEŻ: Zbigniew Pisarski: na potrzeby polityki krajowej Donald Trump zmusza do ustępstw ofiarę