Jak rozpoznać objawy zatrucia grzybami? Tych sygnałów nie wolno ignorować

Choć deszcz nie dopisuje, w niektórych miejscach w Polsce trwa już lokalny wysyp grzybów. Doniesienia grzybiarzy z początku września z części Pomorza, województwa zachodniopomorskiego czy Małopolski wskazują na zbiory kurek, podgrzybków i borowików. Niestety nie wszyscy kierują się najważniejszą zasadą, jeśli chodzi o grzybobranie: zbieramy tylko pewne gatunki. Jak rozpoznać objawy zatrucia grzybami? Oto o co apeluje sanepid i Ministerstwo Zdrowia.

Zdj. poglądowe, fot. Wojciech Olkusnik /East News

Sezon na grzyby wystartował. Choć niemal każdemu poszukiwaczowi leśnych skarbów wydaje się, że na grzybach dobrze się zna, warto pamiętać  – jeśli nie mamy stuprocentowej pewności co do rozpoznania grzyba, najlepiej zostawiamy go w lesie. Aplikacja lub zdjęcie w internecie mogą pomóc, ale nie powinny być jedyną podstawą identyfikacji. Zbiory można skonsultować z grzyboznawcą lub klasyfikatorem grzybów w sanepidzie.

Objawy zatrucia grzybami i pierwsza pomoc

Jak przypomina resort zdrowia, przy zatruciu grzybami objawy mogą być podobne do niestrawności lub infekcji przewodu pokarmowego. Różnorodność objawów zatrucia grzybami wynika z zawartości różnych toksyn w poszczególnych odmianach, a ich intensywność zależy od predyspozycji organizmu oraz ilości spożytych toksyn. Najczęstsze objawy zatrucia grzybami to:

• nudności,
• wymioty,
• ból brzucha i głowy,
• podwyższona temperatura ciała,
• biegunka,
• silny lub kurczowy ból brzucha,
• drżenie mięśni,
• senność lub pobudzenie.

W ciężkich przypadkach może dojść do odwodnienia, niewydolności wątroby lub nerek, drgawek, utraty przytomności, a nawet zgonu. Jak powinna wyglądać pierwsza pomoc? M.in. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu przypomina, że należy możliwie szybko:

• spróbować wywołać wymioty,
• zadzwonić pod numer alarmowy 999 lub 112 albo przewieźć chorego do szpitala,
• poinformować lekarza, jakie grzyby zostały zjedzone, kiedy i w jakiej ilości,
• zachować resztki potrawy, surowe grzyby lub obierki do badania.

Osobie z objawami zatrucia nie należy podawać żadnych leków, a także mleka i alkoholu, ponieważ płyny te przyśpieszają przenikanie toksyn do krwiobiegu.

Czy można zatruć się grzybami jadalnymi?

Nawet grzyby uznawane za jadalne mogą wywołać dolegliwości. Może dojść do zatrucia, jeśli grzyby zostały zebrane w złym stanie, były przechowywane zbyt długo, nie zostały odpowiednio obrobione termicznie, zostały zjedzone w zbyt dużej ilości czy pochodziły z zanieczyszczonego terenu.

Ryzyko zwiększa także spożywanie grzybów przez małe dzieci. Grzyby leśne nie powinny być podawane najmłodszym bez konsultacji z lekarzem.

Jak uniknąć zatrucia grzybami?

Należy zbierać wyłącznie grzyby, które rozpoznaje się bez żadnych wątpliwości, a z aplikacji lub atlasu korzystać jedynie pomocniczo – absolutnie nie ufać bezrefleksyjnie. Nie należy zbierać bardzo młodych ani starych, uszkodzonych okazów ani też nie kierować się zasadą, że grzyb jest bezpieczny, jeśli został nadgryziony przez zwierzę. Nie wolno próbować surowych grzybów. Powinno się je kupować tylko z legalnych, sprawdzonych źródeł. Najważniejsza zasada brzmi jednak: jeśli nie masz pewności, jaki to grzyb – nie jedz go.