هشدار نماینده مجلس شورای اسلامی درباره وضعیت وخیم اقتصادی: گرانی ۴۰ درصدی هزاران کالا در راه است

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با اعلام این خبر که قیمت هزاران کالا طی هفته‌های آینده با افزایش ۴۰ درصدی روبرو می‌شود، هشدار داده که وضعیت اقتصاد ایران به شدت رو به وخامت است.

در روزهای گذشته برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی از حذف ارز ترجیحی ۴۵۳۳ کالا خبر داده و اعلام کردند این کالاها با افزایش قیمت روبرو خواهند شد. در همین رابطه مصطفی پوردهقان اردکان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی روز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ در گفتگو با وبسایت «دیده‌بان ایران» درباره شرایط اقتصادی کشور گفت: «ارز ترجیحی آنها حذف شده و در حقیقت ارز ۱۹۰ هزار تومانی دریافت نمی‌کنند و باید با ارز آزاد ۲۶۰ هزار تومانی ارائه شوند. این حذف ۱۹۰ هزار تومانی به یک افزایش حدود ۳۰ تا ۴۰ درصدی اقلام منجر می‌شود.»

مصطفی پوردهقان جزو نمایندگانی است که به تازگی از علی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد، درباره شرایط بحرانی اقتصاد کشور سوال کرده بود. او در اینباره گفته: «من از وزیر خواستم که به مردم بگویند آیا این شرایط به خاطر جنگ است یا به خاطر سیاست‌های اشتباه و بی‌خردی در حوزه سیاست‌گذاری؟ ایشان صراحتاً گفت: «فقط جنگ است.» یعنی سیاست‌های ما خوب است و فقط جنگ دلیل این شرایط است. من عنوان کردم که شما هنوز فهمی از شرایط فعلی کشور ندارید، یعنی هنوز فکر می‌کنید که سیاست‌های شما خوب است و این شرایط به خاطر جنگ به وجود آمده است، در صورتی که چنین چیزی نیست.»

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه «شرایط جنگی هنوز تاثیر خود را بر اقتصاد نگذاشته و تازه قرار است سایه خودش را بر حوزه اقتصاد بیندازد»، گفته است: «ما تا الان فروش نفت داشتیم و نفت روی دریا را تا کنون فروخته‌ایم. البته ما در بودجه نفت را ۵۰ دلار محاسبه و لحاظ کردیم اما قیمت نفت در بازار به ۱۰۰ دلار رسید که ایران با تخفیف آن را بین ۷۰ تا ۸۰ دلار فروخته است. یعنی درآمد حاصل از فروش نفت افزایش پیدا کرده است.»

او در ادامه گفته: «حالا که نفت روی دریا به فروش رسیده و تمام شده تازه تکانه آن در اقتصاد خود را نشان می‌دهد. پس تا الان هر مسئله‌ای در معیشت مردم اتفاق افتاده، عمدتاً به واسطه سیاست‌های اشتباه ارزی و پولی بوده که در بانک مرکزی و اقتصاد در دستور کار قرار گرفته است. به آقای رئیس‌جمهور هم هشدار دادیم که حتماً باید تغییر سیاست انجام شود و باید به سمتی برویم که قدرت خرید مردم را حفظ کنیم. قدرت خرید مردم اینطوری نیست که مدام روی آن وزنه بگذاریم و سنگین‌اش کنیم.»

این نماینده مجلس شورای اسلامی همچنین به حذف سلامت از سبد خانوار اشاره کرده و گفته: «فقر افراد را به سمتی می‌برد که ابتدا نیازهای رفاهی‌ را کنار می‌گذارند و با گذشت زمان نیازهای ضروری هم اولویت‌بندی می‌شوند تا جایی که بین سلامت و خوردن یک کدام را انتخاب کند. قطعاً افراد به سمت تامین کالاهای خوراکی می‌روند. آمارهای تلخی مکرر می‌رسد از شرایط بد کاهش درآمدی و حذف برخی از کالاهای ضروری، نه کالاهای رفاهی از سبد کالای مردم و روند موجود نشان‌دهنده این است که آثار آن در کوتاه‌مدت و بلندمدت، مردم جامعه را دچار مسائل خاص و مشکلات می‌کند.»

او همچنین گفته: «سرپرستان خانوار جان می‌کنند تا بتوانند سرپناهی (گاه نه چندان مناسب) برای خانواده فراهم کنند و هستند زن و شوهرهایی که با کار در شیف‌های مختلف تنها در روزهای تعطیل همدیگر را می‌بینند. در این میان، تیم اقتصادی فقط به فکر پر جیب دولت است تا کابینه بتواند حقوق‌های حداقلی را بپردازد و اما از هزینه‌های غیرضرور، ریخت و پاش‌ها و سفرهای دولتمردان کاسته نشود و باز هم با شعاردرمانی کشور را اداره کند.»

مصطفی پوردهقان با هشدار درباره اینکه «در چشم‌انداز کنونی، شرایط اقتصاد ایران به‌ شدت رو به وخامت است»، گفته: «در شرایط اقتصادی کنونی فاصله بین درآمدها و هزینه‌ها روز به‌ روز بیشتر می‌شود. از یکطرف هزینه‌ها بالا می‌رود و از سوی دیگر درآمد واقعی به واسطه تورم کاهش پیدا می‌کند. یعنی دو ماه پیش ۲۰ میلیون تومان هر چقدر قدرت خرید داشت، الان حدود ۱۰ درصد از قدرت خرید خود را از دست داده است، چون تورم ماهانه حدود ۵ تا ۷ درصد است.»

کارشناسان اقتصادی نیز هشدار می‌دهند، چشم‌انداز اقتصاد ایران را همراه با رشد اقتصادی منفی، افزایش رکود تورمی و عمیق‌تر شدن بحران‌های معیشتی خانوارها ارزیابی می‌کنند.

مهدی پازوکی، اقتصاددان و تحلیلگر اقتصادی، در اینباره گفته که دولت دیگر پولی ندارد و سه منبع درآمدی دولت نیز با محدودیت شدید روبروست: «نخستین منبع، درآمدهای نفتی است که در وضعیت موجود تقریباً به صفر رسیده است. منبع دوم، درآمدهای مالیاتی است. وقتی فعالیت‌های اقتصادی به دلیل جنگ آسیب می‌بیند و بنگاه‌های اقتصادی با مشکلات بیشتری مواجه می‌شوند، طبیعتاً درآمدهای مالیاتی نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. افزایش درآمد مالیاتی در چنین شرایطی ممکن است بیشتر ناشی از تورم باشد، نه گسترش فعالیت‌های اقتصادی و افزایش پایه مالیاتی کشور.»

پازوکی در ادامه گفت: «منبع سوم تأمین مالی دولت، انتشار اوراق و استقراض است. دولت از این طریق منابعی را برای تأمین مخارج خود فراهم می‌کند، اما باید توجه داشت که بخشی از هزینه‌های سالانه دولت نیز به بازپرداخت بدهی‌های سال‌های گذشته اختصاص پیدا می‌کند. بنابراین نمی‌توان انتشار اوراق را راهکاری بدون هزینه و محدودیت برای تأمین مخارج دولت در نظر گرفت.»

مسعود دانشمند، عضو اتاق بازرگانی، نیز با اشاره به تشدید فشارهای تحریمی و محاصره اقتصادی کشور توسط ایالات متحده گفته است: «در جنگ‌های صفویه و قاجار هم همه راه‌های تجارت کشور بسته نبود» و «محدودیت‌های تجاری، اگرچه ممکن است در مقایسه با برخی تحریم‌های مستقیم اثر کمتری داشته باشند، اما نمی‌توان تأثیر آنها را نادیده گرفت.»

عضو اتاق بازرگانی گفته: «در حال حاضر یکی از مشکلات ما، امکان نداشتن نقل‌ و انتقال آسان پول است. برای مثال، در حوزه فروش نفت و محصولات پتروشیمی، وقتی امکان جابجایی پول و دریافت درآمد حاصل از صادرات وجود نداشته باشد، طبیعتاً در مراحل بعدی نیز برای خرید کالاهای مورد نیاز با مشکل مواجه خواهیم شد.»

مسعود دانشمند توضیح داده: «وقتی پول فروش محصولات صادراتی را نمی‌توانیم دریافت کنیم یا امکان انتقال آن را نداریم، طبیعتاً نمی‌توانیم به همان سادگی کالاهای مورد نیاز خود را خریداری کنیم. بنابراین اثر تحریم‌های مالی فقط در محدود شدن درآمدهای صادراتی خلاصه نمی‌شود، بلکه این محدودیت‌ها می‌توانند بر روند تأمین کالا و واردات نیز تأثیر بگذارند.»