Tam da İsrail ve İran’ın istediği tablo: Tehlikeli eşik! ‘Bu plan saldırı için yeni gerekçe, kriz yayılır’

Orta Doğu’da dengeleri değiştirebilecek dikkat çekici bir gelişme gündemde. Suriye’nin Yemen’deki gelişmeler nedeniyle atmayı planladığı öne sürülen askerî adım, yalnızca bölgedeki çatışmaların seyrini değil, yeni güç dengelerini de etkileyebilir. Peki Şam’ı böyle bir kararın eşiğine getiren ne? İran, İsrail ve Suudi Arabistan bu olası gelişmeye nasıl tepki verecek? Türkiye bu olası gelişmeden nasıl etkilenebilir?

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Haberin Devamı

Suriye’nin, Yemen’de İran destekli Husi milisleriyle yaşanan çatışmalarda Suudi Arabistan’a askerî destek sağlamak üzere Yemen’e asker göndermeyi değerlendirdiği bildirildi.

New York Times’ın Suriye hükümetinin planları hakkında doğrudan bilgi sahibi olan üç Suriyeli ve Yemenli yetkilinin açıklamalarına dayandırılan habere göre, olası askerî konuşlandırma kapsamında binlerce Suriye askerinin bölgeye gönderilmesi gündemde. Ancak böyle bir adımın atılması, yalnızca Yemen’deki çatışmaların seyrini değiştirmeyecek.

150 KİŞİLİK SURİYE HEYETİ YEMEN’DE ASKERÎ KEŞİF YAPTI

Yemenli bir askerî yetkilinin verdiği bilgilere göre, geçen ay Suudi askerî yetkilileri ile aralarında yaklaşık 150 Suriyeli asker ve komutanın bulunduğu bir heyet, Yemen’in kuzeydoğusunda, Suudi Arabistan sınırına yakın bir bölgeyi ziyaret etti.

Haberin Devamı

Heyetin ziyaret kapsamında, Suudi askerî personelinin konuşlandığı İngiliz sömürge döneminden kalma bir hava üssünü incelediği belirtildi. Ziyaret sırasında bölgenin coğrafi yapısı, askerî açıdan taşıdığı önem ve olası konuşlanma noktaları hakkında değerlendirmeler yapıldığı aktarıldı.

Söz konusu temaslar, Suriye’nin Yemen’deki çatışmalara doğrudan askerî katılım ihtimalini yeniden gündeme taşırken, henüz resmî bir asker sevkiyatı kararı bulunmaması dikkat çekti.

Suriyeli yetkililere göre, gerçekleşmesi halinde askerî konuşlandırmanın temel amacı, Husi milislerinin Yemen üzerinden Suudi Arabistan’a yönelik olası kara saldırılarını engellemek ve krallığın sınır güvenliğine katkı sağlamak olacak.

Bu kapsamda Suriye askerlerinin doğrudan Yemen’deki çatışmalara katılmasından ziyade, Suudi Arabistan’ın güney sınırındaki güvenlik faaliyetlerine destek vermesinin değerlendirildiği belirtiliyor. Ancak böyle bir adımın Suriye’yi, Suudi Arabistan ile Husiler arasında giderek tırmanan askerî gerilimin doğrudan taraflarından biri haline getirme riski bulunuyor.

Fotoğraflar: AP

“BÖLGESEL KRİZİ DERİNLEŞTİRİR VE YAYAR”

Haberin Devamı

Suriye’nin Yemen’de Suudi Arabistan’a askerî destek verme ihtimalini değerlendiren Güvenlik ve Psikolojik Harp Uzmanı, Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ, Suriye’nin mevcut güvenlik ve askerî kapasitesinin böyle bir görev için yeterli olup olmadığının tartışmalı olduğunu belirterek şu yorumda bulundu:

 -- Suriye’nin bu işin içine girmesi, bölgedeki krizi derinleştirir ve yayar. Böyle bir adım, İsrail’in ya da İran’ın Suriye’ye yeniden saldırması için gerekçe oluşturabilir. Bu konu bir süredir konuşuluyor ancak şu ana kadar resmî ve net bir açıklama yapılmış değil. Açıkçası böyle bir askerî katılımın gerçekleşme ihtimalini oldukça düşük görüyorum. Çünkü Suriye’nin hâlihazırda kendi içinde çözmesi gereken ciddi sorunları var.

Haberin Devamı

-- Kendi askerî yapılanmasını ve güvenlik meselelerini henüz tam anlamıyla çözememiş bir yönetimin Yemen’de ne ölçüde askerî destek sağlayabileceği, bu desteğin sahada ne kadar karşılık bulacağı tartışmalı. Böyle bir girişim, sembolik bir destekten öteye geçmeyebilir. Ancak bu sembolik adım bile bölgede yeni kriz başlıkları açarak tam da İsrail ve İran’ın istediği ortamın oluşmasına hizmet edebilir.

SURİYE’NİN İÇ GÜVENLİK SORUNLARI ASKER SEVKİYATININ ÖNÜNDE ENGEL

Suriye’nin olası bir askeri konuşlandırma kararının önündeki en önemli engellerden biri, ülkenin halen devam eden iç güvenlik ve ordu yapılanması sorunları olarak değerlendiriliyor. İç savaşın ardından yeniden oluşturulan Suriye ordusu, geçen yıl farklı silahlı muhalif grupların ve savaş döneminde ülkeye gelen yabancı savaşçıların bünyeye katılmasıyla şekillendi.

Ancak ordunun kurumsal yapısının ve askerî kapasitesinin yeniden düzenlenmesi süreci devam ediyor. Bunun yanı sıra İsrail ordusunun Suriye’nin güneyindeki askerî varlığı ve bölgeye yönelik operasyonları, Şam yönetiminin güvenlik gündemindeki önemli başlıklardan biri olmayı sürdürüyor. Ülkede faaliyet gösteren DEAŞ hücreleri de merkezi yönetim açısından ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturuyor.

“SURİYE’NİN DENKLEME GİRMESİ İRAN’A YENİ MÜDAHALE FIRSATI SUNAR”

Böyle bir adımda İran ile İsrail arasındaki gerilimin Suriye üzerinden yeniden tırmanabileceğine dikkat çeken Coşkun Başbuğ, bölgedeki gelişmelerin birbirinden bağımsız değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Haberin Devamı

“İran’ın attığı adımlara bakarken yalnızca görünen tabloyu değerlendirmemek gerekiyor. İsrail ile İran arasında, özellikle Devrim Muhafızları üzerinden yürüyen ve bölgedeki gelişmeleri etkileyen bir iş birliği bulunduğunu düşünüyorum” diyen Başbuğ, şöyle devam etti:

“Bugün yaşanan süreçte İran, İsrail’in söylemleriyle örtüşen adımlar atarak çatışmanın yayılması için zemin oluşturuyor. Suriye’nin bir anda bu denkleme girmesi de söz konusu sürece hizmet eder. Husilerin yönünü Şam’a çevirmesi ve ardından Suriye’nin Yemen meselesinde askerî bir rol üstlenmesi, bölgede yeni bir cephe açılması anlamına gelebilir. Bunun sonucunda ortaya çıkacak tablo, Suriye’den çok İsrail ve İran’ın bölgesel hesaplarına hizmet eder. Bu nedenle Şara yönetiminin böyle bir adım atmasını doğru bulmuyorum. Hangi gerekçeyle böyle bir seçeneğin değerlendirildiğini de anlamak mümkün değil.”

“BÜTÜN BU GELİŞMELERİN ARKA PLANINDA İSRAİL’İN BÖLGESEL HESAPLARINI GÖRMEK GEREKİYOR”

Haberin Devamı

İran ile ABD arasındaki müzakerelerde yaşanan tıkanıklığa da değinen Coşkun Başbuğ, bölgedeki gerilimin arka planında İsrail’in bölgesel savaş beklentisinin bulunduğunun altını çizdi. Başbuğ, “Bütün bu gelişmelerin arka planında İsrail’in bölgesel hesaplarını görmek gerekiyor. İsrail, ülkelerin birbirleriyle karşı karşıya gelmesini ve bölgedeki çatışmaların genişlemesini istiyor. Böyle bir ortam, Batılı ülkelerin bölgeye müdahalesine de imkân sağlayabilir. İran üzerinden yürüyen gelişmelerin bu tabloya katkı sunduğunu düşünüyorum. Suriye’nin de bir anda bu denkleme dâhil edilmesi bana göre tesadüf değil” dedi.

ŞAM’DAN ASKER SEVKİYATI İDDİALARINA MESAFELİ YANIT

Suriye hükümeti daha önce Suudi Arabistan veya Yemen’e asker gönderileceği yönündeki iddiaları kamuoyu önünde reddetmişti. Salı günü konuya ilişkin yöneltilen sorular üzerine hükümet, Dışişleri Bakanı Esad el-Şeybani’nin bir önceki gün yaptığı açıklamaları hatırlattı. El-Şeybani, Suudi Arabistan ile yürütülen askerî iş birliği çalışmalarının Suriye silahlı kuvvetlerinin yeniden inşasına odaklandığını belirterek, Suriye birliklerinin Yemen’de bulunmadığını ve yakın zamanda bölgeye asker gönderilmesine yönelik bir planın olmadığını ifade etti. Öte yandan Suudi Arabistan ve Yemen hükümetlerinin konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermediği bildirildi.

“TÜRKİYE, SURİYE’NİN YENİ BİR ASKERÎ KRİZE SÜRÜKLENMESİNİ İSTEMEZ”

Suriye’nin Yemen’de askerî bir rol üstlenmesinin Türkiye’yi de dolaylı biçimde etkileyebileceğini belirten Coşkun Başbuğ, Ankara’nın Suriye’nin yeniden inşası ve güvenlik kapasitesinin geliştirilmesi için önemli destek sağladığını hatırlattı.

Türkiye’nin böyle bir gelişme karşısında diplomatik girişimlerde bulunabileceğini ifade eden Başbuğ, şu değerlendirmeyi yaptı:

-- Türkiye, Suriye’nin kalkınması ve yeniden ayağa kalkması için çok önemli destekler veriyor. İki ülke arasında çeşitli alanlarda ortak projeler yürütülüyor. Böyle bir süreçte Suriye’nin başka ülkelerin askerî ve siyasi hesaplarının içine çekilmesi, Türkiye’yi de dolaylı olarak etkiler. Çünkü ortaya çıkacak siyasi krizin askerî bir krize dönüşüp dönüşmeyeceğini önceden kestirmek mümkün değil.

-- Türkiye böyle bir tablonun oluşmasını istemez. Suudi Arabistan’ın güvenliği konusunda da Suriye’nin kapasitesini aşan alanlarda Türkiye zaten önemli bir ağırlık koyuyor. Mekke İttifakı’nı da bu çerçevede değerlendirmek gerekiyor. Türkiye’nin hem ilgili taraflarla hem de bölgedeki aktörlerle diplomatik temaslarda bulunarak böyle bir gelişmenin önüne geçmeye çalışacağını düşünüyorum.

YEMEN’DE HUSİ-SUUDİ GERİLİMİ YENİDEN TIRMANIYOR: KRİTİK ALTYAPI HEDEFTE2022 yılında taraflar arasında kırılgan bir ateşkes sağlanmış olsa da son dönemde karşılıklı suçlamalar ve saldırılar yeniden gündeme geldi. Husilerin, Suudi Arabistan’ı Yemen'in başkenti Sana’daki havalimanına hava saldırısı düzenlemekle suçlamasının ardından  çatışmalar yeniden alevlendi.

Husi milisleri buna karşılık Suudi Arabistan’ın iç kesimlerine yönelik saldırılar düzenledi. Söz konusu saldırıların enerji altyapısını ve başkent Riyad’daki ana uluslararası havalimanını da hedef aldığı bildirildi.

Pazartesi günü Riyad’ın finans bölgesine düzenlenen saldırıda ise Suudi Arabistan'ın devlet petrol şirketi Saudi Aramco'ya ait bir ofis binasının hasar gördüğü belirtildi. Bölgedeki saldırılar, Suudi Arabistan’ın sınır güvenliği ve kritik altyapısının korunmasına yönelik askeri tedbirleri yeniden ön plana çıkardı.