ZUS obniża limity dorabiania. Od września łatwiej stracić część świadczenia

1. Nowe limity dorabiania do emerytury od września 2026 roku

2. Co się stanie po przekroczeniu limitu?

3. Kogo dotyczą limity dorabiania do emerytury?

4. Jakie przychody wliczają się do limitu?

Progi dla pracujących emerytów i rencistów są ustalane na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. GUS podał, że w drugim kwartale 2026 roku wyniosło ono 9233,13 zł brutto.

Nowe limity dorabiania do emerytury od września 2026 roku

Na tej podstawie limity obowiązujące od września wyniosą:

• 6463,20 zł, czyli 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia: osiągnięcie przychodu do tej kwoty nie spowoduje zmniejszenia świadczenia;

• 12 003,10 zł, czyli 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia: przekroczenie tej kwoty może spowodować zawieszenie wypłaty emerytury lub renty.

Od czerwca do sierpnia 2026 roku progi wynoszą odpowiednio 6694,10 zł i 12 431,80 zł. Pierwszy limit spadnie więc o 230,90 zł, a drugi o 428,70 zł miesięcznie. Powodem jest obniżenie przeciętnego wynagrodzenia w porównaniu z pierwszym kwartałem 2026 roku, kiedy wynosiło ono 9562,88 zł.

Co się stanie po przekroczeniu limitu?

Jeżeli miesięczny przychód nie przekroczy 6463,20 zł, wcześniejsza emerytura lub renta będzie wypłacana w pełnej wysokości.

Przychód wyższy niż 6463,20 zł, ale nieprzekraczający 12 003,10 zł, spowoduje zmniejszenie świadczenia. ZUS odejmie kwotę, o którą przychód przekroczył niższy limit. Obniżka nie może jednak przewyższyć obowiązującej kwoty maksymalnego zmniejszenia.

Od 1 marca 2026 roku maksymalne miesięczne zmniejszenie wynosi:

• 989,41 zł dla emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;

• 742,10 zł dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy;

• 841,05 zł dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba.

Przykładowo osoba pobierająca wcześniejszą emeryturę i osiągająca przychód w wysokości 7000 zł przekroczy niższy limit o 536,80 zł. O taką kwotę może zostać zmniejszona jej emerytura.

Przy przychodzie wynoszącym 9000 zł przekroczenie będzie znacznie większe i wyniesie 2536,80 zł. ZUS nie odejmie jednak całej tej kwoty. W przypadku emerytury zastosuje maksymalne zmniejszenie wynoszące 989,41 zł.

Dopiero przychód przekraczający 12 003,10 zł może spowodować zawieszenie świadczenia za dany okres. Jeżeli przychód będzie równy tej kwocie, zastosowanie znajdą jeszcze zasady zmniejszenia, a nie zawieszenia wypłaty.

Kogo dotyczą limity dorabiania do emerytury?

Progów powinny pilnować przede wszystkim osoby pobierające wcześniejszą emeryturę, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego. Wynosi on 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

Te same zasady stosuje się również m.in. do rent z tytułu niezdolności do pracy, rent rodzinnych, rent socjalnych, emerytur pomostowych oraz nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych. Przy części tych świadczeń występują dodatkowe ograniczenia. Przykładowo emerytura pomostowa może zostać zawieszona bez względu na wysokość zarobków, jeżeli uprawniona osoba ponownie podejmie pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, mogą pracować bez ograniczeń przychodowych. Wyjątek dotyczy m.in. emerytów, którym ZUS podwyższył wyliczone świadczenie do kwoty emerytury minimalnej. Od 1 marca 2026 roku wynosi ona 1978,49 zł brutto. Jeśli dodatkowy przychód przekroczy wartość dopłaty do minimum, ZUS może wypłacić emeryturę bez tego podwyższenia.

Bez limitów mogą dorabiać również osoby pobierające niektóre renty wojskowe i wojenne związane ze służbą oraz renty rodzinne po takich osobach.

Jakie przychody wliczają się do limitu?

Na zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia wpływa przede wszystkim przychód z działalności objętej obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. ZUS uwzględnia między innymi wynagrodzenie z umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy agencyjnej, działalności gospodarczej, pracy nakładczej oraz służby w formacjach mundurowych.

Do limitu mogą zostać wliczone także zasiłki chorobowe, macierzyńskie i opiekuńcze, wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy oraz świadczenie rehabilitacyjne. W przypadku działalności gospodarczej ZUS bierze pod uwagę podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a nie rzeczywisty obrót firmy.

Osoba objęta limitami powinna poinformować ZUS o rozpoczęciu pracy i przewidywanym przychodzie. Można to zrobić na formularzu EROP. Do końca lutego kolejnego roku trzeba również przekazać zaświadczenie płatnika składek albo własne oświadczenie o przychodach osiągniętych w poprzednim roku. Brak zgłoszenia może skutkować żądaniem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nawet za trzy lata.