Niezwykłe znalezisko w podziemiach kościoła. „To bardzo ważny dzień”

Autor: Maciej Nycz Publikacja: Dzisiaj, 19 października (18:01)

Fragmenty XVI-wiecznego ołtarza odnaleziono w podziemiach kościoła pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny na Nowym Mieście w Warszawie. Ta świątynia była zburzona dwa razy – w czasie potopu szwedzkiego i Powstania Warszawskiego.

Prezentacja odnalezionych bezcennych fragmentów renesansowego ołtarza z połowy XVI w. w podziemiach kościoła (fot. Radek Pietruszka) /PAP

Wiceminister kultury: To niezwykłe znalezisko

To bardzo ważny dzień dla świata konserwatorskiego, bo oto po 82 latach od czasu zakończenia Powstania Warszawskiego wciąż odkrywamy w podziemiach nowe znaleziska. Dzięki żmudnej, ale niezwykle interesującej pracy naukowo-badawczej, odkryto w tym kościele niezwykle znalezisko – fragmenty ołtarza renesansowego dłuta Jana z Urzędowa – powiedziała Bożena Żelazowska, wiceminister kultury i generalna konserwator zabytków w czasie briefingu, na którym pokazano odnalezione fragmenty ołtarza. 

Dla konserwatorskiego świata, dla naszej nauki i polskiej kultury jest to niezwykłe znalezisko – dodała.  

Według oceny badaczy fragmenty ołtarza pochodzą z ok. 1565–1580 r. Jego twórcą był Jan Michałowicz z Urzędowa.

„Nagle popatrzyła na nas rzeźba z twarzą Jezusa”

Na przełomie sierpnia i września, w trakcie prac w podziemiach kościoła, odnaleziono ok. 20 procent ołtarza wyrzeźbionego z wapienia pińczowskiego.

Sukcesywnie odgruzowując części podziemi, odsłanialiśmy kolejne rzeczy. Nagle popatrzyła na nas rzeźba z twarzą Pana Jezusa. To była wielka niespodzianka. Odgruzowywaliśmy dalej tę przestrzeń, odkrywając kolejne rzeźby – opowiadał dr Marcin Zgliński z Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk.
 

Kluczowa rola fotografii sprzed lat

Naukowcy przypuszczają, że ołtarz trafił do kościoła Nawiedzenia NMP dopiero pod koniec XVIII w. lub w XIX wieku. W dwudziestoleciu międzywojennym znajdował się w nawie bocznej kościoła. 

Lokalizację i wygląd ołtarza przed wybuchem II wojny światowej naukowcy ustalili na podstawie fotografii znajdujących się w archiwum PAN.   

Kościół, który dwukrotnie burzono i odbudowywano
 

Kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny ufundowała księżna Anna Mazowiecka. Świątynia zbudowana w latach 1409–1411 była zburzona dwa razy, w czasie potopu szwedzkiego i Powstania Warszawskiego. 

Po zniszczeniach II wojny światowej kościół ponownie odbudowano w 1956 r. (w stanie surowym). Podczas prac nad wystrojem wnętrza, które trwały do lat 70., zachowano wyjątkowe walory architektoniczne, zwłaszcza gwiaździste sklepienie i gotyckie łuki.