Telewerken blijkt belangrijke troef voor Brusselse overheids­diensten

De studie onderzoekt de gevolgen van de telewerkhervorming van 2017 voor de aantrekkelijkheid van het Brusselse openbaar ambt, het personeelsbehoud en het welzijn van medewerkers.

Telewerken werd in 2012 mogelijk gemaakt binnen de Brusselse overheidsdiensten, maar bleef aanvankelijk relatief beperkt. De coronapandemie zorgde voor een belangrijke omslag. Tijdens de lockdowns werd telewerken op grote schaal ingevoerd en sindsdien is het een blijvend onderdeel van de werkorganisatie.

In 2023 kon bijna 75 procent van de personeelsleden met een functie die geschikt is voor telewerk minstens drie dagen per week van thuis uit werken. Meer dan 60 procent van deze groep werkte in dat jaar gemiddeld twee tot drie dagen per week op afstand.

Aantrekkingskracht

Deze structurele verankering van telewerk in Brussel heeft verschillende gevolgen. Zo blijkt de mogelijkheid om thuis te werken aantrekkelijk voor sollicitanten. Bij statutaire aanwervingen levert een vacature waarin telewerk wordt vermeld gemiddeld zeven extra kandidaten op.

Ook de kwaliteit van de kandidaten lijkt te verbeteren. Vacatures waarbij telewerken expliciet wordt aangeboden, trekken gemiddeld acht extra kandidaten aan van wie het cv aan de functievereisten voldoet.

Telewerken blijkt niet alleen van belang bij de aanwerving, maar ook bij het behoud van medewerkers. Werknemers die de mogelijkheid hebben om te telewerken, verlaten hun instelling volgens de evaluatie ongeveer 40 procent minder vaak dan medewerkers zonder die mogelijkheid.

Dat kan voor overheidsdiensten een belangrijk voordeel zijn, omdat opgebouwde kennis en ervaring langer binnen de organisatie kunnen blijven.

Mentaal welzijn

Verder blijkt nog dat telewerken bijzonder bevorderend is voor het mentaal welzijn van de werknemer. Zo gaat er minder tijd verloren aan woon-werkverplaatsingen en biedt telewerken meer flexibiliteit.

Voor bepaalde taken ervaren werknemers bovendien een betere concentratie. Ook de combinatie van werk en privéleven kan gemakkelijker worden. Daar staat tegenover dat intensief telewerken gevolgen heeft voor de sociale dynamiek op de werkvloer.

Informele contacten tussen collega's nemen af wanneer medewerkers minder vaak fysiek aanwezig zijn. Volgens de evaluatie kan daardoor ook de verbondenheid binnen teams verminderen.

BISA zegt daarom dat telewerken en werken op kantoor beter met elkaar moeten afgestemd worden. Een van de aanbevelingen is om de regels rond telewerken binnen de verschillende Brusselse overheidsdiensten verder te formaliseren en te harmoniseren.

Ook een betere afstemming van gezamenlijke kantoordagen kan helpen. Wanneer teams hun aanwezigheid beter op elkaar afstemmen, kunnen medewerkers vaker samenkomen voor overleg, samenwerking en informele contacten.