Katastrofa wisi na włosku. 250 000 ton lodu sunie w stronę szwajcarskiej wioski

Nad wioską Randa w szwajcarskim kantonie Valais zawisło poważne niebezpieczeństwo. Potężny, ważący 250 000 ton blok lodu powoli zsuwa się z lodowca na zboczach Weisshornu. Sytuacja jest na tyle poważna, że ogłoszono trzeci poziom alarmowy w czterostopniowym systemie ostrzegawczym. Eksperci biją na alarm: w przypadku oderwania się masy lodu, wiosce może grozić katastrofalna w skutkach lawina.

Malownicza wieś Randa w szwajcarskich Alpach (foto: FABRICE COFFRINI) /AFP/East News

Zegar tyka dla 450 mieszkańców. Wioska czeka na najgorsze

Randa, niewielka alpejska gmina licząca zaledwie 450 mieszkańców, od tygodni żyje w stanie wzmożonej gotowości. Wszystko przez ogromny blok lodu, który od sierpnia wykazuje coraz większą aktywność. Sytuację nieustannie monitorują specjaliści od zagrożeń naturalnych, a mieszkańcy otrzymują regularne ostrzeżenia.

Lokalne władze już szykują się na najgorszy scenariusz - wyznaczono strefy zamknięte, do których dostęp jest surowo zabroniony. Najwyższy, czwarty poziom alarmowy, oznaczający natychmiastową ewakuację, zostanie ogłoszony w przypadku nieuchronnego oderwania się bloku lodu.

*** ZOBACZ TAKŻE: „Katastrofa tysiąclecia” w Alpach: Lodowiec zmiótł wioskę z powierzchni ziemi

20 centymetrów na dobę. Nadchodzi krytyczny moment

Według Norberta Carlena, inżyniera ds. zagrożeń naturalnych w kantonie Valais, obecna sytuacja jest bardzo dynamiczna. Blok lodu wykazuje nieprzerwaną dynamikę i obecnie przesuwa się w dół o nawet 20 centymetrów dziennie – wyjaśnia Carlen w rozmowie z gazetą „Blick”.

Szczególne obawy budzi nadchodzący opad śniegu. W ciągu najbliższych tygodni na spłaszczonej powierzchni lodowca Bisgletscher, znajdującego się tuż pod blokiem lodu, może zgromadzić się ponad metr świeżego śniegu. To stwarza dodatkowe ryzyko – w przypadku oderwania się lodowej masy, śnieg zostanie porwany w dół, tworząc wyjątkowo niebezpieczną lawinę śnieżno-lodową.

Jeśli cały blok się oderwie, na pewno zabierze śnieg, który zalega na plateau pod nim – tłumaczy Carlen.

Czarny scenariusz ekspertów. Oto co stanie się, gdy lód runie

Eksperci ds. lawin podkreślają, że sytuacja w Randzie jest „wysoce dynamiczna”. Najczarniejszy scenariusz zakłada, że blok lodu oderwie się w całości właśnie wtedy, gdy zagrożenie lawinowe będzie największe. Wówczas lawina może nie tylko pociągnąć za sobą jeszcze większą masę śniegu, ale także wywołać reakcję łańcuchową, prowadząc do kolejnych lawin w dolinie.

Najbardziej ekstremalnym scenariuszem byłoby, gdyby blok lodu się zsunął, a jednocześnie wystąpiło wysokie zagrożenie lawiną. Jeśli pokrywa śnieżna jest niestabilna, może się zdarzyć, że lawina lodowa wywoła dodatkowe lawiny śnieżne – ostrzega Stefan Margreth z Instytutu Badań Śniegu i Lawin (SLF).

Czy szwajcarską wioskę da się uratować? 

Na szczęście, według ekspertów, prawdopodobieństwo wystąpienia najgorszego scenariusza nie jest wysokie. Skrajnie niebezpieczne warunki lawinowe zdarzają się jedynie w mniej niż 5 proc. zimowych dni. Jeżeli blok lodu oderwie się przy stabilnej pokrywie śnieżnej, zagrożenie powstania reakcji łańcuchowej będzie stosunkowo niewielkie.

Możliwe jest także, że lodowa masa nie oderwie się w całości, lecz w kilku mniejszych fragmentach, co znacznie ograniczyłoby potencjalne skutki.

Mimo wszystko sytuacja na lodowcu Weisshornu jest bardzo dokładnie monitorowana przez służby i ekspertów.