Parlament Grenlandii zatwierdził umowę z USA ws. bezpieczeństwa w Arktyce

Opracowanie: Jan Matoga Publikacja: Dzisiaj, 3 listopada (19:11)

Grenlandzki parlament zaakceptował we wtorek duńsko-grenlandzkie porozumienie zawarte z prezydentem USA Donaldem Trumpem w sprawie bezpieczeństwa w Arktyce. Dokument umożliwia między innymi utworzenie nowych amerykańskich baz wojskowych na wyspie.

Donald Trump (P), Mette Frederiksen (Ś) i Jens-Frederik Nielsen (L) (fot. BRENDAN SMIALOWSKI) /AFP/East News

Za przyjęciem porozumienia opowiedziało się 16 deputowanych reprezentujących wszystkie grenlandzkie ugrupowania parlamentarne. Przeciw nie zagłosował nikt.

Od głosu wstrzymało się siedmiu posłów opozycyjnej, niepodległościowej partii Naleraq. Ugrupowanie dotąd było uznawane za najbardziej proamerykańską siłę polityczną na Grenlandii.

Przed głosowaniem doszło jednak do ostrego sporu między przedstawicielami rządu a liderem Naleraq Pele Brobergiem.

Spór o informacje z zamkniętego posiedzenia

Szef grenlandzkiej dyplomacji Mute B. Egede zarzucił Brobergowi ujawnienie w parlamencie niejawnych informacji z zamkniętego posiedzenia komisji spraw zagranicznych i bezpieczeństwa. Podczas spotkania omawiano szczegóły porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi.

Broberg twierdził, że rząd Grenlandii zrezygnował z żądania finansowej rekompensaty od USA za realizację zapisów umowy na terytorium wyspy. Według niego odpowiedzialność za to ponosić ma Egede, który uczestniczył w negocjacjach.

Prezydium parlamentu skierowało do policji zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Egede ocenił, że zachowanie Broberga zaszkodziło reputacji Grenlandii na arenie międzynarodowej. Lider Naleraq przekonuje z kolei, że sprawa ma charakter polityczny i jest związana z jego krytyką umowy.

Nowe bazy i elementy tarczy antyrakietowej

Porozumienie podpisano 22 września w Nowym Jorku. Sygnatariuszami byli Donald Trump, premier Danii Mette Frederiksen oraz szef grenlandzkiego rządu Jens-Frederik Nielsen.

Dokument przewiduje rozszerzenie obecności wojskowej Stanów Zjednoczonych na Grenlandii. Zakłada m.in. utworzenie nowych baz w Narsarsuaq i Mestersvig oraz rozmieszczenie elementów systemu obrony przeciwrakietowej Golden Dome, czyli Złotej Kopuły.

Jednocześnie umowa potwierdza suwerenność Danii nad wyspą oraz prawo Grenlandczyków do samostanowienia. Zawiera także zapis blokujący inwestycje państw spoza NATO w strategicznych sektorach grenlandzkiej gospodarki.

Porozumienie ma obowiązywać również w przypadku ewentualnego ogłoszenia niepodległości przez Grenlandię. Jego celem jest wygaszenie napięć wywołanych wcześniejszymi groźbami Waszyngtonu dotyczącymi przejęcia kontroli nad wyspą.

Dokument musi jeszcze zostać zatwierdzony przez parlament Danii – głosowanie zaplanowano na 19 listopada – a także przez amerykańskie organy ustawodawcze.