EU beschikt niet over voldoende oorlogsschepen om de routes in de Rode Zee te beveiligen

• De EU beschikt niet over voldoende oorlogsschepen om de commerciële routes in de Rode Zee te beveiligen.
• Technische tekorten en vertragingen bij het onderhoud belemmeren de ASPIDES-missie.
• Lidstaten moeten meer luchtverdedigingsfregatten ter beschikking stellen om aan de scheepvaartbehoeften te voldoen.

De Europese Unie is momenteel niet in staat om het volledige marinecontingent in te zetten dat nodig is om de commerciële zeeroutes in de Rode Zee te beveiligen. Operatie EUNAVFOR ASPIDES heeft een streefcijfer van 10 oorlogsschepen vastgesteld om haar doelstellingen effectief te verwezenlijken, maar blijft onder deze drempel.

Bijgevolg hebben Europese autoriteiten toegegeven dat zij niet aan elk verzoek om bescherming van schepen door rederijen kunnen voldoen, met name omdat er nog steeds gevaren bestaan in de buurt van de Straat van Bab el-Mandeb.

Oproep tot meer middelen

Kaja Kallas, de Hoge Vertegenwoordiger van de EU voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, vestigde medio oktober de aandacht op dit tekort. In een toespraak voor het Europees Parlement drong zij er bij de lidstaten op aan hun toezeggingen na te komen, waarbij zij opmerkte dat het huidige gebrek aan middelen een aanzienlijke kloof creëert tussen de beschikbare maritieme middelen en de vraag naar escorte.

ASPIDES, opgericht in februari 2024, opereert binnen een defensief kader en heeft als taak het bewaken en beschermen van vrachtschepen. De missie vereist schepen die langdurige inzet kunnen doorstaan en luchtaanvallen met succes kunnen afslaan. De moeite om een consistente aanwezigheid te handhaven, legt echter de bredere uitdaging bloot waarmee Europese marines worden geconfronteerd bij het vinden van een evenwicht tussen actieve gevechtsinzetten enerzijds en het noodzakelijke vlootonderhoud en andere strategische taken anderzijds.

Dreiging van raketten en drones

De crisis is niet alleen een kwestie van kwantiteit, maar ook van technische capaciteit. Omdat de Houthi-beweging in Jemen gebruikmaakt van raketten en drones, vereist de missie specifiek fregatten die zijn uitgerust met geavanceerde luchtverdedigingssystemen en geavanceerde bewakingstechnologie.

De diversiteit in bewapening en sensormogelijkheden tussen de verschillende EU-lidstaten betekent dat slechts een beperkt aantal schepen daadwerkelijk geschikt is voor deze risicovolle taken.

België en Nederland

Hoewel landen als België en Nederland steun hebben toegezegd, blijven er praktische hindernissen bestaan. Zo wijzen rapporten erop dat het Belgische fregat Leopold I door technische problemen mogelijk pas in 2027 beschikbaar zal zijn, en zijn er aan de Nederlandse bijdragen specifieke operationele beperkingen verbonden.

Uitdaging van duurzame inzet

Deze logistieke beperkingen maken het moeilijk om een duurzame strijdmacht in stand te houden. Het coördineren van inzet vereist een complex evenwicht tussen bemanningswisselingen en onderhoudsschema’s, waardoor Europese marines gedwongen worden de urgentie van de crisis in de Rode Zee af te wegen tegen de algehele paraatheid van hun vloten.

Totdat er meer capabele oorlogsschepen worden ingezet, zal ASPIDES niet in staat zijn om volledig aan de beschermingsbehoeften van de commerciële scheepvaart te voldoen, wat de moeilijkheid onderstreept van het beheren van een multinationale marineoperatie in een zone met een hoog dreigingsniveau. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief