De provincie Alberta stemt over mogelijke start van afscheidingsproces van Canada

• De inwoners van de Canadese provincie Alberta stemmen vandaag over de vraag of een formeel afscheidingsproces moet worden opgestart.
• Premier Carney streeft ernaar de nationale eenheid te behouden door middel van concessies op het gebied van de energiesector.
• Inheemse leiders stellen dat verdragen het uittreden van een provincie uit Canada wettelijk verhinderen.

De inwoners van Alberta gaan vandaag naar de stembus om te bepalen of de provincie een juridische procedure moet starten die uiteindelijk tot afscheiding van Canada zou kunnen leiden.

Referendumproces

Dit referendum is geen definitieve beslissing over soevereiniteit, maar vraagt de kiezers of zij het formele proces voor een toekomstige onafhankelijkheidsstemming in gang willen zetten.

De betrokkenheid van de kiezers is sterk toegenomen. Meer dan 1,35 miljoen mensen hebben gebruikgemaakt van vervroegde of speciale stembiljetten – een aanzienlijke stijging ten opzichte van de vorige provinciale verkiezingen in 2023.

Federale interventie

Premier Mark Carney heeft de afgelopen dagen campagne gevoerd in de regio om de eenheid van Canada te bewaren. In de conservatieve provincie heeft hij aan populariteit gewonnen door een meer ondersteunende houding aan te nemen tegenover de energiesector, onder meer door zijn steun uit te spreken voor een nieuwe pijpleiding langs de Pacifische kust.

Die koerswijziging heeft bijgedragen aan een betere verstandhouding tussen de federale regering en Alberta. Ook de premier van Alberta, Danielle Smith, heeft erkend dat hun onderlinge samenwerking erop vooruit is gegaan.

Politieke druk

Hoewel premier Smith zelf om de stemming heeft gevraagd, blijft ze tegen afscheiding gekant. Haar besluit om het referendum te houden was grotendeels een reactie op druk van separatistische krachten binnen haar eigen United Conservative Party.

Voorstanders van afscheiding, waaronder Keith Wilson en Jeff Rath, stellen dat Alberta voortdurend gemarginaliseerd wordt door federale regeringen die steunen op de steun van Ontario en Quebec. Hoewel sommige voorstanders Amerikaanse functionarissen hebben ontmoet om verschillende toekomstscenario’s te bespreken, heeft Wilson het idee dat Alberta een Amerikaanse staat zou worden expliciet verworpen, waarbij hij verklaarde dat hij geen behoefte heeft om de ene verre heerser in te ruilen voor de andere.

Verzet van inheemse volkeren

De beweging stuit op hevig verzet van leiders van inheemse volkeren. Chief Sheldon Sunshine van de Sturgeon Lake Cree Nation stelde dat Alberta zich juridisch gezien niet uit Canada kan terugtrekken zonder de instemming van de First Nations, waarbij hij opmerkte dat bestaande verdragen voorrang hebben boven provinciale belangen. Hij bestempelde de diplomatieke toenadering van de separatisten tot de Verenigde Staten als verraad aan het land.

Publieke opinie

Zelfs als de meerderheid tegen het proces stemt, beschouwen de onafhankelijkheidsleiders de intensieve publieke discussie als een overwinning, wat erop wijst dat de beweging zal voortduren.

Omgekeerd zien veel inwoners van Alberta het referendum als een verspilling van middelen die beter aan de gezondheidszorg hadden kunnen worden besteed, en vrezen zij dat de stemming slechts het begin is van een diepere maatschappelijke verdeeldheid.

(at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!