Illegaal IPTV kijken blijft probleem: 'Risico op fraude of afpersing'

Het aanbod van illegale IPTV-diensten blijft een groot probleem voor de tv- en filmindustrie. Hoewel steeds meer aanbieders worden aangepakt, blijft het effect beperkt. Stichting BREIN waarschuwt gebruikers van deze streamingdiensten: "Je doet zaken met criminelen."

Stichting BREIN, die zich inzet voor de bescherming van auteursrechten, zegt dit jaar 104 illegale IPTV-diensten te hebben gesloten. Dat zijn er al meer dan in 2024 en 2025 bij elkaar. Als Stichting BREIN een IPTV-dienst sluit, kunnen klanten niet meer via die dienst streamen en zijn ze hun geld kwijt.

Naar schatting maakt 8 procent van de Nederlandse huishoudens gebruik van een illegaal IPTV-abonnement, blijkt uit onderzoek van brancheorganisatie NVPI. Mogelijk ligt dat percentage nog hoger, omdat deelnemers aan onderzoeken er niet altijd eerlijk over zijn.

BREIN-directeur Bastiaan van Ramshorst zegt tegen NU.nl dat zijn stichting steeds geavanceerdere recherchetools inzet om illegale aanbieders beter op te sporen en offline te halen. "Tegelijkertijd is het voor aanbieders makkelijker geworden om sneller nieuwe websites met illegaal IPTV-aanbod online te zetten", verzucht hij.

Voor criminelen is het lucratief om illegale IPTV-diensten aan te bieden. De pakkans en de kans op vervolging zijn kleiner dan bij andere vormen van criminaliteit, zoals drugsverkoop. "We zien wel dat het vaak om dezelfde criminelen gaat", zegt Van Ramshorst. "Er zijn banden met de georganiseerde criminaliteit."

'Aanpakken bij de bron'

Recent achterhaalde Stichting BREIN de gegevens van een verkoper. Die beloofde in een onthoudingsverklaring te stoppen met de verkoop van illegale IPTV. Als deze persoon tóch doorgaat met de illegale verkoop, kost dat 1.000 euro per dag, met een maximum van 50.000 euro.

Het is dweilen met de kraan open, zegt televisiedeskundige Jarco Kriek van Totaal TV. "Met een verkoper pak je eigenlijk slechts een buitenste schil van zo’n netwerk", zegt hij. "De meeste aanbieders kopen abonnementen bij een bron en verkopen die door. Je moet dus eigenlijk de bron hebben, maar die pak je bijna nooit. Dus blijven de streams terugkeren op andere plekken."

Kriek ziet het somber in. Hij denkt dat het beter is om gebruikers aan te pakken. In landen als Spanje en Italië gebeurt dat al. "Dan raak je mensen in hun portemonnee", zegt hij. "Geef ze eerst een boete van 500 euro en laat dat bij herhaling oplopen."

In Nederland is dat vrijwel onmogelijk. "Als het gaat om privacy, heeft Nederland alles heel strak dichtgetimmerd", zegt Kriek. "Het recht op privacy weegt vaak zwaarder dan de overtreding van illegaal kijken. Zolang dat niet verandert, los je het probleem nooit op."

In zee met zwendelaars

Als gebruiker ben je illegaal bezig, maar Stichting BREIN geeft toe niet achter consumenten aan te gaan. Van Ramshorst hoopt dat mensen beseffen dat ze zaken doen met zwendelaars als ze illegale IPTV afnemen.

"Het zijn gewoon criminelen", zegt hij. "Wij doen ook undercoveraankopen en zien van alles gebeuren. Je koopt een kastje waar helemaal niets op blijkt te staan. Of je betaalt een jaar vooruit voor streams en de dienst wordt na twee maanden stopgezet."

Ook op andere manieren lopen consumenten risico’s. "Je IPTV-kastje kan besmet raken met malware en deel gaan uitmaken van een netwerk om cyberaanvallen uit te voeren", legt Van Ramshorst uit. "Bovendien geef je je persoonsgegevens aan een criminele organisatie, met alle risico’s van dien. Je moet je afvragen of je dat wil. We hebben al gevallen van phishing, fraude en afpersing gezien. Het blijven criminelen die criminele dingen doen."

Volgens de BREIN-directeur kunnen mensen beter regelmatig wisselen van legale streamingdienst. "Het is fysiek onmogelijk om alles tegelijk te kijken, dus het ligt voor de hand om keuzes te maken."

Rutger schrijft over de impact van technologie. Hij focust op AI, digitale onafhankelijkheid en sociale media. Wekelijks verschijnt zijn blog Schermtijd. Tips of vragen? Mail naar rutger@nu.nl