Miała 11 lat, gdy została wydana za mąż. Setki spraw w niemieckim landzie

Opracowanie: Maciej Filipek Publikacja: Dzisiaj, 14 października (11:54)

358 małżeństw, w których co najmniej jedna osoba była niepełnoletnia, odnotowano od 2012 r. w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, na południu Niemiec. Zaledwie osiem z tych związków zostało prawomocnie unieważnionych – wynika z odpowiedzi władz landu na interpelację dwojga posłów AfD.

Niemiecka Badenia-Wirtembergia: Odnotowano 358 małżeństw z udziałem nieletnich (Zdjęcie ilustracyjne, fot. SAMIULLAH POPAL) /PAP/EPA

Sprawie przyjrzał się portal Euronews.

Dane o małżeństwach gromadzi urząd w Tybindze, a informacji udzieliło ministerstwo spraw wewnętrznych Badenii-Wirtembergii. Resort zaznaczył, że chodzi wyłącznie o małżeństwa zawarte poza granicami Niemiec.

Najmłodsza dziewczynka miała 11 lat

Osiem prawomocnych unieważnień dotyczyło okresu od 2018 do 2024 r. Wśród opisanych przypadków znalazło się małżeństwo 11-letniej obywatelki Iraku z 17-letnim Irakijczykiem. Unieważniono je w 2020 r.

Dwa lata wcześniej zakończono małżeństwo 14-letniej Afganki z 30-letnim mężczyzną. Z kolei w 2024 r. unieważniono m.in. związki 16-letniej Niemki z 25-letnim Pakistańczykiem oraz 16-letniej Syryjki z 27-letnim obywatelem Syrii.

W zestawieniu za lata 2015–2026 figuruje 350 postępowań zakończonych w kategorii „inne rozstrzygnięcia”. Chodzi m.in. o sytuacje, gdy jeden z małżonków umarł, osoba niepełnoletnia skończyła 18 lat, zrezygnowano z wniosku o unieważnienie albo zawarto kolejne małżeństwo za granicą. 

W takich sytuacjach nie zapadało prawomocne orzeczenie o unieważnieniu związku.

W danych za 2023 r. znalazł się przypadek 12-letniej Afganki, która zawarła małżeństwo z 21-letnim Afgańczykiem. W rejestrach wielokrotnie pojawiają się też dziewczęta w wieku 13 i 14 lat. Najnowsze wpisy dotyczące 2026 r. obejmują m.in. małżeństwa 16- i 17-letnich dziewcząt z dorosłymi mężczyznami.

Brak danych o sytuacji uczniów

Posłowie pytali również o wpływ takich małżeństw na edukację dzieci i młodzieży. Ministerstwo edukacji Badenii-Wirtembergii odpowiedziało, że nie zbiera danych pozwalających określić, ilu uczniów dotyczy problem.

Władze landu nie dysponują też informacjami o państwach, w których zawarto zarejestrowane małżeństwa. Resort wskazał, że gromadzone są przede wszystkim dane potrzebne do rozpatrywania spraw o ich unieważnienie (wiek oraz obywatelstwo małżonków w chwili zawarcia związku).

80 osób zagrożonych przymusowym małżeństwem

W 2025 r. finansowany przez land ośrodek poradnictwa YASEMIN odnotował 271 spraw. W 80 przypadkach osoby zgłaszające się po pomoc były zagrożone przymusowym małżeństwem. W tej grupie było 33 nieletnich.

Cztery osoby miały mniej niż 12 lat, pięć – 12 lat, a dwie – 13 lat.

Niemieckie prawo: małżeństwo tylko po osiągnięciu pełnoletności

W Niemczech od 2017 r. obowiązuje ustawa mająca przeciwdziałać małżeństwom dzieci. W 2024 r. Bundestag przyjął kolejne rozwiązania dotyczące ochrony osób nieletnich w związkach zawartych za granicą.

Zgodnie z niemieckim prawem małżeństwo można zawrzeć dopiero po ukończeniu 18 lat. Przymuszanie do małżeństwa jest w tym kraju odrębnym przestępstwem. W niemieckiej terminologii prawnej osobę do 14. roku życia uznaje się za dziecko, a między 14. a 18. rokiem życia – za nastolatka. Konwencja ONZ o prawach dziecka za dziecko uznaje każdą osobę poniżej 18. roku życia.

Autorzy zapytania – posłowie AfD Nikolaos Boutakoglou i Emely Knorr – ocenili przedstawione dane jako alarmujące. Boutakoglou przekonywał w mediach społecznościowych, że problem małżeństw dzieci jest „naprawdę straszny”, a jednocześnie pozostaje tematem tabu. Knorr podkreśliła z kolei, że takie związki są sprzeczne z podstawowymi wartościami i że dzieci powinny mieć zagwarantowane bezpieczeństwo, dostęp do edukacji oraz możliwość samodzielnego decydowania o swojej przyszłości. Zaapelowała o wcześniejsze reagowanie i zdecydowane działania wobec przymusowych małżeństw.