Skomplikowana demokracja. Są pierwsze częściowe wyniki wyborów w Bośni i Hercegowinie

Opracowanie: Jakub Sarna Publikacja: Dzisiaj, 4 października (20:53) Aktualizacja: Dzisiaj, 4 października (21:19)

W niedzielę mieszkańcy Bośni i Hercegowiny wybierali w wyborach powszechnych skład trzyosobowego Prezydium BiH (kolegialnej głowy państwa), izby niższej parlamentu BiH oraz władze dwóch części autonomicznych państwa: Federacji BiH i Republiki Serbskiej. Na podstawie danych z 80 proc. lokali wyborczych w wyborach trzech członków Prezydium BiH prowadzą Denis Bećirović z Socjaldemokratycznej Partii BiH (SDP BiH), Darijana Filipović z Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej BiH (HDZ BiH) oraz Żeljka Cvijanović z Sojuszu Niezależnych Socjaldemokratów (SNSD) - podała w niedzielę Centralna Komisja Wyborcza BiH.

Fot. HAZIM ALJOVIC /PAP/EPA

Ustrój Bośni i Hercegowiny

Bośnia i Hercegowina to wysoce zdecentralizowany kraj, którego system polityczny powstał na mocy porozumienia pokojowego, mającego pogodzić oczekiwania walczących ze sobą przez lata stron. W państwie funkcjonuje kilkanaście rządów i parlamentów, a na jego czele stoi trzyosobowe i trzynarodowe Prezydium, reprezentujące Bośniaków, Serbów i Chorwatów.

System i ustrój Bośni i Hercegowiny stworzyło porozumienie pokojowe z Dayton, które zakończyło trwającą w tym kraju wojnę z lat 1992-95.

Na państwo Bośnia i Hercegowina składają się dwa podmioty zwane entitetami - Federacja BiH oraz Republika Serbska - oraz niewielki i samorządny Dystrykt Brczko. Wiele kompetencji dotyczących funkcjonowania kraju i jego mieszkańców należy do entitetów oraz 10 kantonów tworzących Federację BiH.

Na szczycie struktury znajduje się uznawane na arenie międzynarodowej państwo Bośnia i Hercegowina. Posiada typowe atrybuty suwerennego kraju, czyli granice państwowe, relacje dyplomatyczne, walutę, zobowiązania międzynarodowe, członkostwo w organizacjach międzynarodowych itp. Jednak zgodnie z konstytucją wszelkie kompetencje, które nie zostały wyraźnie przypisane instytucjom szczebla centralnego, należą do entitetów.

Polityczny labirynt

Według wstępnych wyników Denis Bećirović w wyborach na przedstawiciela bośniackiego zdobył 164 369 głosów. Jego główny przeciwnik, Bakir Izetbegović z Partii Akcji Demokratycznej (SDA), zdobył 148 036 głosów. Darijana Filipović uzyskała 92 854 głosy w wyborach na chorwackiego członka Prezydium BiH, a jej główny rywal, Slaven Kovaczević z Frontu Demokratycznego, 55 475. Członkowie reprezentujący narody bośniacki i chorwacki są wybierani w Federacji BiH - jednej z części autonomicznych kraju.

W głosowaniu w drugiej części autonomicznej BiH, większościowo serbskiej Republice Serbskiej, obecna członkini Prezydium Żeljka Cvijanović zdobyła 213 812 głosów, a jej najpoważniejszy przeciwnik Marinko Bożović z Serbskiej Partii Demokratycznej - 102 877. 

W wyborach na prezydenta Republiki Serbskiej prowadzi Savo Minić z SNSD z około 202 tys. głosów, podczas gdy jego przeciwnik Branko Blanusza zdobył około 161 tys. głosów.

Według wstępnych wyników wyborów do Izby Reprezentantów Zgromadzenia Parlamentarnego Bośni i Hercegowiny, czyli krajowego parlamentu, w Federacji BiH najwięcej głosów – 223 673 – zdobyła SDA. Za nią uplasowały się SDP BiH z wynikiem 110 615 głosów oraz HDZ BiH z 93 613 głosami.

Kolejne miejsca zajęły: Partia na rzecz Bośni i Hercegowiny (SBiH) z 62 624 głosami, Naród i Sprawiedliwość (NiP) z 49 454 głosami, Front Demokratyczny z 45 384 głosami oraz Chorwacka Piątka z 31 696 głosami.

W Republice Serbskiej zdecydowaną przewagę w wyborach do parlamentu centralnego uzyskał SNSD, zdobywając 191 616 głosów.

Nowe technologie

Podczas niedzielnych wyborów po raz pierwszy zastosowano nowe technologie wyborcze. W lokalach wyborcy najpierw poddawani są weryfikacji biometrycznej, a po oddaniu głosu karty są wprowadzane do skanera, skąd trafiają automatycznie do zaplombowanej urny.