Zapominalskie przyszłe matki. Naukowcy: to estrogen przeprogramowuje mózg

Zaburzenia pamięci nazywane "momnezją" i "ciążowym mózgiem" nie są wyłącznie efektem stresu czy braku snu. Kluczową rolę odgrywa bardzo wysoki poziom estrogenu, który uruchamia w mózgu ciężarnej inny obwód niż zwykle i chwilowo osłabia pamięć zadaniową.

Przyszłe matki częściej zapominają. Naukowcy ustalili, skąd się to bierze

Źródło zdjęć: © East News | David Zorrakino

18 września 2026, 15:04

Najważniejsze informacje:

• Naukowcy wskazali konkretny obwód w mózgu, którego działanie zmienia się w ciąży pod wpływem hormonów.
• Efekt dotyczy zapamiętywania konkretnych rzeczy (np. miejsca odłożenia przedmiotu), a nie ogólnej inteligencji czy motywacji.
• Mechanizm uznano za fizjologiczny i odwracalny, a jego poznanie może pomóc w opracowaniu przyszłych terapii.

Naukowcy z Baylor College of Medicine opisali w "Science Bulletin", że za problemy z pamięcią u przyszłych matek odpowiada specyficzny obwód nerwowy "przeprogramowany" przez hormony. Zespół wykorzystał zaawansowane modele zwierzęce, by sprawdzić, jak stan hormonalny w ciąży wpływa na podwzgórze boczne, czyli obszar bogaty w neurony, które zwykle wysyłają sygnały hamujące i uspokajające.

DLA CIEBIE

30 lat Škoda Octavia. Miliony kilometrów i jeszcze więcej historii

"Ciążowy mózg" a estrogen: co dzieje się w podwzgórzu i hipokampie

Badacze ustalili, że kluczowe znaczenie ma estrogen utrzymujący się w ciąży na niezwykle wysokim poziomie. Długotrwałe wysokie stężenie tego hormonu silnie tłumi działanie komórek w podwzgórzu bocznym i zmusza je do ciągłej, nadmiernej aktywności. Te neurony łączą się bezpośrednio z hipokampem, czyli ośrodkiem odpowiedzialnym za zapamiętywanie, co ma prowadzić do biologicznego przeciążenia i chwilowych luk w pamięci.

Wyniki wskazują też, że zmiana ma charakter zadaniowy. Utrudnia zapamiętywanie konkretnych informacji, takich jak miejsce odłożenia kluczy, ale nie ma wpływu na ogólną inteligencję, nastrój ani motywację przyszłej matki. To ważne rozróżnienie, bo oddziela "momnezję" od problemów, które mogłyby sugerować trwałe pogorszenie funkcji poznawczych.

Zapominanie w ciąży: dlaczego hormon zwykle pomocny potrafi osłabiać pamięć

Odkrycie porządkuje także wcześniejszą niejasność wokół działania estrogenu. Zwykle uznaje się go za hormon wspierający mózg, a w badaniu wskazano, że w ciąży ogromne stężenie estrogenu nie tylko "wzmacnia" znany szlak działania, ale omija standardową ścieżkę i uruchamia inny, wcześniej uśpiony obwód w podwzgórzu bocznym.

Autorzy podkreślili, że zjawisko potwierdzono u ludzi. Luki w pamięci pojawiają się wtedy, gdy poziom estrogenu osiąga szczyt w późnych etapach ciąży. Zrozumienie mechanizmu "momnezji" może zdejmować z przyszłych mam część poczucia winy, bo rozkojarzenie ma być naturalne, fizjologiczne i odwracalne.

Dla medycyny to z kolei wskazanie konkretnego celu: precyzyjnie namierzony "ciążowy" obwód w mózgu ma otwierać drogę do opracowania terapii. Mogą one w przyszłości ograniczać problemy z pamięcią bez ingerowania w pozostałe funkcje estrogenu istotne dla rozwijającego się płodu.

Cały dzień w biegu? Skrót wydarzeń codziennie wieczorem w Twojej skrzynce