Şükran Soner’in ardından...

1 Eylül’de sevgili Şükran Soner’i yitirdik. Hem Cumhuriyet gazetesi hem Türkiye işçi sınıfı, emek mücadelesi, hem de 68 kuşağı için büyük bir kayıp bu. 

BİR RUH HALİ 

Bence 68 her şeyden önce bir “ruh hali”ydi. “68’liler” diye adlandırılan kuşağın birtakım ortak özellikleri vardı: Gerçek bir insanlık ve yurt sevgisine sahiptiler; aşkın bir amaç uğruna, kendilerini hiç önemsemeden, düzenle tüm bağlarını atabilecek kararlılıktaydılar; bağımsızlıkçı, antiemperyalisttiler; işçi sınıfı ve emekten yana daha iyi bir dünya kurulabileceğine inançlıydılar ve hiç hesapsız kitapsız bir fedakârlıkları vardı. Gencecik yaşlarında, hayatın önlerine sunduğu olanakları ellerinin tersiyle itip bedel ödemeyi göze alarak tamamen kendi doğallıkları içinde ülkelerini daha yaşanası, daha insanca bir yer haline getirmek için öne atılıvermişlerdi.

68’in aradan geçmiş 60 yıla karşın hâlâ unutulmamasının, hâlâ dönüp dönüp oraya bakılmasının altında bu fedakârlık, bu hesapsız kitapsız, kendini değil ortak yararı öne koyan masum atılganlık vardır.

BİZİM 68’LİLER 

Bu “ruh hali”nin vücut bulduğu insanlardan biriydi sevgili Şükran ve hep böyle yaşadı.

Dönemi gerçekten içinden yaşamış, gerçekten orada bulunarak yaşamış bir gazeteci olarak tanıklıklarını anlattığı “Bizim 68’liler” kitabı şu satırlarla başlar: “Toplumların yaşamında iz bırakan olaylar, sosyal patlamalarda neden-sonuç ilişkileri birbirlerinin üzerine öylesine karmaşık eklemlenir ki yaşanan olayın içinde rol alanlar, gözlemleyenler, gözleriyle görüp kulaklarıyla duyduklarını, algılayıp düşündüklerini olabildiğince önyargısız, yorumsuz aktardıklarında dahi, birbirinden çok başka anlamlar yüklü öyküler ortaya çıkar...”

Geçmişi aktaran öykülerin farklılaşmasında çeşitli etkenler rol oynayabiliyor. En önemlisi herhalde durulan ve bakılan “yer”in farklılığı ile araya giren “zaman”. Tribünden seyredenle sahada koşturanın bakış açılarının ve anlatacakları öykülerin farklı olmasından doğal bir şey yok. Kişinin anlatılan olayların yaşandığı sırada durduğu “yer” kadar, aradan geçen “zaman” içinde bu “yer”in ne ölçüde değiştiği de bakışı ister istemez etkileyen bir diğer etken.

DEĞİŞMEYEN ÖYKÜ 

Sevgili Şükran’ın öyküsü “zaman” içinde değişmedi, değerlerinden ödün vermedi, eğilip bükülmedi, acılara, hak mücadelelerine hiç seyirci kalmadı. “Ruh hali”ni hep korudu.

Taşıdığı o büyük sorumluluk bilinciyle kendini hiç öne çıkarmadan o kadar çok taşın altına elini koydu, o kadar fedakârca var oldu ki hem Cumhuriyet gazetesinde hem işçi sınıfı ve emek mücadelesinde kocaman bir yer işgal etti. Kaybından sonra ardından yazılanlara bakılınca insanların yaşamlarında da doldurulmaz bir yeri olduğu, iz bıraktığı anlaşılıyor. Bazı insanlar böyledir, yaşarken kendilerini hiç belli etmeden, “Ben buradayım” diye avaz avaz bağırmadan öyle kocaman bir yer kaplarlar ki gittikten sonra yerleri dolmaz.

Şükran’dan bir gün sonra kız kardeşi Türkân Berişe, beş gün sonra, 6 Eylül’de de eski eşi Ahmet Güryüz Ketenci’nin vefat haberleri geldi. Ahmet Güryüz Ketenci de 68 döneminin bilinen isimlerindendi, TMTF (Türkiye Milli Talebe Federasyonu) gibi gençlik örgütlerinde başkanlık, yöneticilik yapmıştı. Hepiniz ışıklar içinde uyuyun.