USA nakłada sankcje na Międzynarodowy Trybunał Karny. "Historia oceni ten moment"

Miesiąc do wyborów połówkowych w USA. Politico: kandydaci republikanów nie chcą wsparcia Trumpa

Źródło wideo: TVN24

Źródło zdj. gł.: PAP/EPA/SAMUEL CORUM / POOL

O nowych sankcjach poinformował sekretarz stanu USA Marco Rubio wkrótce po przyznaniu Pokojowej Nagrody Nobla południowoafrykańskiej prawniczce Navi Pillay. Kierowała ona dochodzeniami dotyczącymi potencjalnych zarzutów Międzynarodowego Trybunału Karnego wobec amerykańskich żołnierzy służących w Iraku i Afganistanie.

Associated Press, która jako pierwsza poinformowała o sankcjach, podkreśla jednak, że decyzja była przygotowywana na długo przed ogłoszeniem laureatki pokojowego Nobla.

- Zabronimy transakcji z tym nielegalnym trybunałem, odcinając go od środków i paraliżując jego zdolność do działania przeciwko nam - powiedział Rubio w nagraniu opublikowanym w mediach społecznościowych. Dodał, że "Stany Zjednoczone i naród amerykański nie podlegają jurysdykcji tego fałszywego MTK".

Trybunał odpowiada na zarzuty

MTK zdecydowanie odrzucił oskarżenia, na podstawie których wprowadzono sankcje. "Jest to próba utrudnienia wymierzania sprawiedliwości i uniemożliwienia Trybunałowi wykonywania zadań, do których został powołany. To atak na praworządność i same fundamenty międzynarodowego porządku prawnego" - oświadczył MTK.

Trybunał zapewnił, że mimo amerykańskich sankcji nadal będzie "w pełni wykonywał swój mandat". Dodał jednak, że nie będzie w stanie realizować tego zadania bez wsparcia państw członkowskich i wezwał je do zapewnienia środków niezbędnych do dalszego funkcjonowania.

"Nie chodzi wyłącznie o obronę jednej instytucji, ale o ochronę międzynarodowego porządku opartego na praworządności. Historia oceni ten moment" - dodano w komunikacie.

Przedstawiciele unijnej dyplomacji o sankcjach

Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa i szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas stanęli w piątek w obronie MTK, wyrażając ubolewanie z powodu decyzji USA.

"Międzynarodowa sprawiedliwość musi być chroniona. Nie może być trwałego pokoju bez pociągania sprawców zbrodni do odpowiedzialności" - oświadczył we wpisie na platformie X Costa. Podkreślił, że UE głęboko ubolewa nad decyzją Stanów Zjednoczonych o nałożeniu sankcji instytucjonalnych na MTK.

Szef Rady Europejskiej zapowiedział, że UE dokładnie przeanalizuje sytuację i podejmie odpowiednie działania w celu ochrony MTK. Zaznaczył, że odroczenie wejścia w życie amerykańskich sankcji o sześć miesięcy stwarza możliwość dialogu z administracją USA. Costa zapewnił też, że UE będzie nadal wspierać MTK politycznie, dyplomatycznie, finansowo i praktycznie.

Kallas poinformowała z kolei na platformie X, że po ogłoszeniu przez USA zamiaru nałożenia sankcji rozmawiała z prezeską MTK Tomoko Akane. "MTK jest fundamentem międzynarodowego systemu sądownictwa karnego. Ściga osoby odpowiedzialne za najpoważniejsze zbrodnie w świetle prawa międzynarodowego" - podkreśliła szefowa unijnej dyplomacji.

Międzynarodowa reakcja na decyzję USA

"Głęboko ubolewamy, że Stany Zjednoczone ogłosiły zamiar nałożenia sankcji" - napisała Komisja Europejska w oświadczeniu, dodając, że "UE jest gotowa podjąć wszystkie niezbędne kroki, by umożliwić Trybunałowi kontynuowanie pracy".

UE nie podała, czy zamierza skorzystać ze swego "mechanizmu blokującego", który służy ochronie podmiotów europejskich przed skutkami sankcji państw trzecich. Zakazałby on firmom europejskim, w tym bankom, poddania się amerykańskim sankcjom. Jest to "opcja nuklearna" - oświadczył minister spraw zagranicznych Holandii Tom Berendsen, dodając, że jego kraj wystąpił do Brukseli o jej przygotowanie.

>>> Ambasador USA w Polsce Tom Rose chwali Władysława Kosiniaka-Kamysza. "Współpraca z K2 to zaszczyt"

Wsparcie dla MTK zadeklarowali też szefowie dyplomacji siedmiu państw:

• Danii,
• Francji,
• Japonii,
• Holandii,
• Kanady,
• Niemiec,
• Włoch.

"Jeśli te sankcje zostaną wdrożone, będą one miały znaczący wpływ na pracę Trybunału, jego zaangażowanych pracowników i ich rodziny. Codziennie pracują oni nad tym, by postawić przed wymiarem sprawiedliwości osoby winne zbrodni międzynarodowych i wesprzeć ich ofiary" - podkreślono we wspólnym oświadczeniu.

Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze został utworzony w 2002 r., aby ścigać zbrodnie ludobójstwa, zbrodnie przeciwko ludzkości oraz zbrodnie wojenne. 18 sierpnia Trybunał wydał oświadczenie, w którym sprzeciwił się wcześniejszemu stanowisku USA i ostrzegł, że sankcje nakładane na sędziów, prokuratorów i pracowników za wykonywanie obowiązków podważają zasady praworządności i zagrażają międzynarodowemu porządkowi prawnemu.