Spanningen op Brussels begrotings­conclaaf: ‘De rook is niet opgehelderd’

Sinds zaterdagochtend zit de Brusselse regering in conclaaf om de begroting voor 2027 in een plooi te leggen. Volgens meerdere bronnen is er opnieuw sprake van voorakkoorden tussen MR, PS en Anders. Ondertussen waaien vanuit de Wetstraat geen gunstige voortekenen naar de Iris Tower.

De Brusselse regering kreeg in januari en februari vorm dankzij toenadering tussen de MR, de PS en Anders, drie partijen die stuk voor stuk een sleutelrol speelden in de formatiesoap: de MR als grootste partij, de PS als eeuwige kingmaker en begrotingsarchitect Dirk De Smedt (Anders) als lijm tussen de Franstalige rivalen.

“Die dynamiek tekent zich opnieuw af”, klinkt het zaterdag uit de Iris Tower, waar de regering-Dilliès zich buigt over de begroting. Er zou sprake zijn van voorakkoorden tussen liberalen en de PS, zeggen meerdere bronnen. “Het verschil met februari is dat we toen niet naar buiten konden zonder regering. Nu kunnen we wel buiten zonder begroting.”

Aan Franstalige kant valt te horen dat het zaterdag ook stevig botst tussen minister De Smedt en minister Elke Van den Brandt (Groen).

Dat ook de MIVB-tarieven op tafel liggen, zou daar mee voor iets tussen zitten. Over hoeveel extra inkomsten de bus-, tram- en metrokaartjes moeten opleveren, circuleren naar verluidt twee bedragen: 10 en 15 miljoen euro.

Aan BRUZZ liet De Smedt vrijdag nog verstaan dat “er een verhoging van de tarieven voorzien is”. “Maar dit weekend moeten we zien of we daar een akkoord over vinden.” Een bron spreekt van “aanhoudende persoonlijke spanningen tussen De Smedt en Van den Brandt”.

120 miljoen

De Brusselse regering wil tijdens het conclaaf de nodige bijsturingen doen aan het lopende budget en de begroting voor 2027 vastleggen. Het tekort mag aan het einde van volgend jaar nog 719 miljoen euro bedragen.

In principe zou er wel al een akkoord bestaan over de correcties voor de begroting van 2026, klinkt het. “Maar er wordt soms nog geschoven. Het zal uiteindelijk gelijk oversteken zijn.”

De Smedt sprak vrijdag in de tv-studio van BX1 over een totaalsom van 120 miljoen euro in de begrotingsoefening voor 2027 waarover binnen de regering nog discussie bestaat. Volgens bronnen gaat het om meervragen van ministers en tegenvallende inkomsten, want in principe legt het meerjarentraject dat in februari is afgeklopt de krijtlijnen voor de begrotingsoefening van dit weekend vast. Ook lagere inkomsten uit Europese fondsen zouden voor moeilijkheden zorgen.

Over de precieze samenstelling van die 120 miljoen euro bestaat bij verschillende coalitiepartners nog onduidelijkheid. “De rook is nog niet opgehelderd.”

Aan de Iris Tower wordt zaterdagavond nog geen akkoord verwacht. Dat een aantal hete hangijzers in de namiddag nog op het niveau van de kabinetschefs moest worden ontmijnd, laat weinig aan de verbeelding over.

Lotfi Mostefa

Ook de discussie over de middelen voor de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM) moet nog worden beslecht. De BGHM wacht dit jaar nog op 131 miljoen euro. Volgend jaar zou nog eens 75 miljoen euro naar de sociale huisvestingsmaatschappij vloeien. Die bedragen worden buiten het begrotingssaldo gehouden.

Vooral uit liberale hoek wordt de vrijgave van die middelen al een tijdje gekoppeld aan hervormingen in de sociale woonsector, zeker na het schandaal bij de Anderlechtse Haard. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez verbond het geld voor de BGHM zelfs aan het vertrek van Lotfi Mostefa als voorzitter van de Anderlechtse Haard.

De Smedt brak intussen het debat over hogere sociale huurprijzen open, maar vrijdag liet staatssecretaris voor Huisvesting Karine Lalieux (PS) stellig weten dat daar dit weekend niet over gebakkeleid wordt. Ook over hervormingen in sociale huisvesting, waar de MR op aandrong, blijft het stil.

De PS zet ook hoog in op de gesubsidieerde contracten (‘GECO’s’) bij Brusselse vzw’s en in openbare besturen. Die zouden de Franstalige socialisten zeker niet willen afbouwen. Volgens De Smedt is daar al een akkoord over.

Dat voedt de indruk dat de liberalen en de PS op verschillende dossiers al toenadering hebben gevonden, zowel over de sociale huisvesting als over de GECO’s. Zeker omdat er tegelijk sprake is van nieuw beleid om wonen betaalbaarder te maken. Daarvoor moet dan elders extra budgettaire ruimte worden gevonden.

Brussels Deal

Ondertussen zit ook de top van de regering-De Wever opnieuw samen over de begrotingsoperatie van 10 miljard euro op federaal niveau.

In de Wetstraat 16 liggen onder meer bijkomende besparingen op asiel en migratie op tafel, omdat de opbrengsten op dat domein niet altijd zouden uitvallen zoals verhoopt.

Dat scenario zou slecht nieuws betekenen voor de Brusselse regering. Er is nu al sprake van de schrapping van de federale financiering voor 2.000 Brusselse opvangplaatsen binnen de Brussels Deal.

Als de Brusselse regering die wil openhouden en extra daklozen wil vermijden, dan moet ze de factuur van 43 miljoen euro zelf ophoesten, klinkt het op het kabinet van minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA).

‘Solidariteit met Brussel’

Ook over het Beliris-fonds lopen de onderhandelingen nog. Enkele dagen geleden zaten de kabinetten van bevoegd minister Bernard Quintin (MR) en Brussels minister-president Boris Dilliès (MR) nog samen, zonder witte rook.

Een federale bron bevestigt dat zaterdag nog besparingen op Beliris in de nota van premier Bart De Wever (N-VA) staan, terwijl Brussel net rekent op extra Beliris-middelen voor de renovatie van de tunnels.

Ook de Brusselse positie in het begrotingspact helpt volgens diezelfde bron niet. In dat samenwerkingsakkoord leggen de verschillende regeringen vast welke inspanning ze leveren om de Europese begrotingsregels te respecteren. De regering trekt zich voorlopig terug uit dat akkoord, net omdat er discussie bestaat over de Brussels Deal en Beliris.

Die houding wekt niet bepaald veel solidariteit met Brussel op vanuit het federale niveau. “De link met de Brussels Deal is eigenlijk onzin”, zegt dezelfde federale bron. "Die heeft niets te maken met de begrotingsinspanning. De Brussels Deal betekent de facto dat de federale overheid zaken financiert die eigenlijk door het Gewest moeten worden betaald.”

Aan de Iris Tower wordt zaterdagavond nog geen akkoord verwacht. Dat een aantal hete hangijzers in de namiddag nog op het niveau van de kabinetschefs moest worden ontmijnd, laat weinig aan de verbeelding over: een landing is nog niet in zicht. “Er is een gebrek aan transparantie”, klinkt het bij de ene bron. “De regering werkt vanavond verder”, vult de andere aan.

Regering-Dilliès

Na 613 dagen politieke impasse heeft Brussel een nieuwe regering. BRUZZ volgt de regering-Dilliès, haar beleid en de politieke ontwikkelingen op de voet.