Światowa gospodarka na skraju wytrzymałości. Międzynarodowy Fundusz Walutowy ostrzega

Georgiewa: jestem ogromną fanką Polski

Źródło wideo: TVN24 BiS

Źródło zdj. gł.: Kuba Głębicki

Światowa gospodarka może wkrótce osiągnąć granice swojej odporności. Kurczą się awaryjne zapasy ropy, a coraz bardziej obciążone finanse publiczne pozostawiają rządom niewiele przestrzeni do reagowania na kolejne wstrząsy - ostrzegł Międzynarodowy Fundusz Walutowy.

Raport Międzynarodowego Funduszu Walutowego 2026

W publikowanym dwa razy w roku raporcie "World Economic Outlook" MFW ocenił, że w ostatnich sześciu miesiącach globalna gospodarka poradziła sobie ze skutkami konfliktu na Bliskim Wschodzie lepiej, niż początkowo się obawiano.

Wpływ wojny amerykańsko-irańskiej na ceny ropy udało się ograniczyć dzięki przekierowaniu części dostaw z pominięciem cieśniny Ormuz oraz uwolnieniu surowca ze strategicznych rezerw.

Fundusz zaznaczył jednak, że awaryjne zapasy są na wyczerpaniu. Jednocześnie wysokie zadłużenie i deficyty budżetowe w wielu państwach ograniczają możliwości ochrony konsumentów przed skutkami ewentualnego kolejnego skoku cen.

"Bez zwiększenia zdolności podażowych i odbudowy buforów polityki gospodarczej światowa gospodarka może wkrótce znaleźć się na granicy swojej odporności" - napisano w raporcie. "Zapasy na rynkach energii kurczą się, a kolejne wstrząsy geopolityczne nadal mogą szybko prowadzić do wzrostu cen i zakłóceń w dostawach" - czytamy.

Rezerwy ropy na niskim poziomie

W marcu Międzynarodowa Agencja Energetyczna ogłosiła największe w historii uwolnienie ropy z awaryjnych rezerw. Po ubiegłomiesięcznym spotkaniu ministrów odpowiedzialnych za sektor naftowy zapowiedziano dodatkowo przyspieszenie tego procesu.

O podatności systemu na kolejne wstrząsy świadczy jednak poziom amerykańskiej strategicznej rezerwy ropy, który - według ostatnich doniesień - spadł do najniższego poziomu od 1982 roku.

W ubiegłym tygodniu Donald Trump zawarł z Władimirem Putinem porozumienie przewidujące tymczasowe zniesienie sankcji dotyczących importu rosyjskiego oleju napędowego do Stanów Zjednoczonych. Posunięcie miało doprowadzić do obniżenia cen paliw, jednak zdaniem analityków nie przyniesie "znaczących" rezultatów.

Apel MFW o odbudowę buforów

Najnowszy raport o perspektywach światowej gospodarki opublikowano we wtorek w Bangkoku. W tym tygodniu odbywają się tam doroczne spotkania MFW i Banku Światowego z udziałem ministrów finansów oraz prezesów banków centralnych.

Prezentując dokument, główna ekonomistka MFW Silvana Tenreyro podkreśliła, że dotychczasowa odporność globalnej gospodarki nie jest nieograniczona.

- Światowa gospodarka wykazała się odpornością, ale ta odporność zbliża się do swoich granic - powiedziała. Zaapelowała do decydentów, aby "przeszli od samego radzenia sobie z problemami do odbudowy".

Przed rozpoczęciem spotkania dyrektor zarządzająca MFW Kristalina Georgiewa wezwała rządy do uporządkowania finansów publicznych w obliczu rosnącego globalnego zadłużenia.

- Nie możemy w nieskończoność odkładać niezbędnych działań. Macie narzędzia - teraz miejcie mądrość, by z nich skorzystać - powiedziała.

Prognozy dla światowej gospodarki

MFW nieznacznie podwyższył prognozę wzrostu światowej gospodarki na 2026 rok - z 3 proc., przewidywanych w lipcowej aktualizacji, do 3,1 proc. Prognoza na 2027 rok pozostała bez zmian i wynosi 3,4 proc.

Międzynarodowy Fundusz Walutowy podtrzymał na 2026 r. prognozę wzrostu PKB Polski na poziomie 3,4 proc., a na 2027 r. podwyższył o 0,1 pp. do 2,5 proc. - wynika z najnowszej wersji cyklicznego raportu MFW World Economic Outlook. MFW prognozuje średnioroczną inflację w Polsce w 2026 r. na poziomie 3,2 proc., a w 2027 r. 2,8 proc.

W przypadku Stanów Zjednoczonych Fundusz utrzymał tegoroczną prognozę wzrostu na poziomie 2,3 proc. Szacunek na 2027 rok podniesiono natomiast z 2,2 do 2,3 proc.

Fundusz ostrzegł jednak, że utrzymujące się wysokie ceny ropy i rosnące stopy procentowe mogą doprowadzić do nieznacznego osłabienia tempa wzrostu w 2027 roku. Wyższe koszty energii i długoterminowego finansowania będą bowiem ograniczać konsumpcję oraz inwestycje.

Ryzyko eskalacji na Bliskim Wschodzie

MFW ocenił, że bilans ryzyka dla światowej gospodarki pozostaje wyraźnie przechylony w dół. Jednym z najważniejszych zagrożeń jest przedłużający się impas lub dalsza eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie, która mogłaby wywołać kolejny wzrost cen energii i żywności.

"Dalsze zakłócenia w funkcjonowaniu infrastruktury energetycznej, cyberataki lub ekstremalne zjawiska pogodowe mogłyby spotęgować te skutki" - zaznaczono w raporcie.

Donald Trump nadal sugeruje, że w nadchodzących tygodniach może rozpocząć kolejną falę ataków na Iran. Jednocześnie niewiele wskazuje na to, by prowadzone były zaawansowane rozmowy w sprawie porozumienia pokojowego.

Presja inflacyjna na dłużej

Utrzymywanie się podwyższonych cen ropy oznacza, że presja inflacyjna może trwać dłużej, niż wcześniej przewidywano.

Według MFW globalna inflacja wyniesie w 2026 roku 4,7 proc., zgodnie z lipcową prognozą. W 2027 roku ma spaść do 4,1 proc., a więc poziomu nieco wyższego niż 4 proc. zakładane w poprzedniej aktualizacji.

Fundusz zaapelował do banków centralnych, aby nie reagowały nadmiernie na przejściowe skoki inflacji, lecz pozostawały gotowe do szybkiego działania, jeśli pojawią się oznaki utrwalania się presji cenowej.

"W warunkach dynamicznie zmieniającej się sytuacji gospodarczej kluczowe znaczenie ma elastyczność" - podkreślił MFW.

Sztuczna inteligencja może rozczarować

Oprócz napięć na rynkach energii Fundusz wskazał również na ryzyko gwałtownej przeceny aktywów związanych ze sztuczną inteligencją. Ewentualne pęknięcie bańki inwestycyjnej w tym sektorze mogłoby wywołać szersze turbulencje na światowych rynkach finansowych.

MFW ocenił, że inwestycje w AI pomagały dotychczas równoważyć gospodarcze skutki wojny na Bliskim Wschodzie oraz ogólnej niepewności dotyczącej polityki gospodarczej.

Fundusz zwrócił jednak uwagę na "coraz więcej dowodów" wskazujących, że rozwój możliwości sztucznej inteligencji może nie wymagać aż tak dużych nakładów inwestycyjnych albo że potencjalne korzyści gospodarcze okażą się mniejsze, niż dotychczas oczekiwano.