PunchPolice arrest man over brother’s killing in AbiaThe Jerusalem PostKnesset advances bill to repeal judicial selection committee overhaul in preliminary readingInquirerNCRPO denies selective law enforcement for INC membersDaily MaverickCONSTITUTION @ 30: The scales of justice shift: The women who made Constitutional Court historyBollywood HungamaKaran Tacker has joined Arshad Warsi and Rasika Dugal for Farhan Akhtar’s Victims?ZDF heuteAktuelle Pressemitteilungen des ZDFגיקטייםהנה שיטה קלה לבדוק אם אתם משלמים יותר מדי על ג'ירה, קונפלואנס ושות'SRF NewsKrieg im Nahen Osten – Mindestens 17 Tote nach saudischem Angriff auf Huthi-GebieteSouth China Morning PostHow low tech exposure turned India into a haven during Asia’s chip sell-offVilaWebEl Tribunal Suprem espanyol confirma la pena de cinc anys de presó per a Alfonso Rus i Marcos BenaventImpress WatchJR東海、大型展望窓の特別列車 飯田線・身延線で29年春運行へCNN بالعربيةأشهر أفلام هوليوود التي صُوّرت في إفريقيا
The Daily Newsstand · Free, Always
Wednesday, November 18, 2026

Choroba królów powraca. Może zaatakować nagle, winna nie tylko dieta

Translate

Dna moczanowa, określana również jako podagra, należy do chorób zapalnych stawów. Jej charakterystyczną cechą są nagłe, bardzo bolesne ataki, które często pojawiają się w nocy. Najczęściej obejmują staw u podstawy dużego palca stopy, jednak mogą dotyczyć również kolan, kostek, nadgarstków i palców dłoni.

Jak podaje „New York Post”, na schorzenie cierpi ponad 12 milionów Amerykanów. Co więcej, problem nie ogranicza się do Stanów Zjednoczonych. Dane dotyczące globalnego obciążenia chorobami wskazują, że od 1990 roku częstość występowania dny moczanowej na świecie wzrosła o ponad jedną piątą.

Ból, który potrafi obudzić w środku nocy

Atak dny moczanowej może pojawić się niespodziewanie. Staw staje się zaczerwieniony, opuchnięty, gorący i niezwykle wrażliwy na dotyk. Dolegliwości bywają tak silne, że nawet lekki kontakt z pościelą lub skarpetą może powodować ogromny dyskomfort.

Objawy często nasilają się nocą i potrafią wybudzić chorego ze snu. Pojedynczy epizod może utrzymywać się przez tydzień, a nawet dwa. Pomiędzy atakami zdarzają się natomiast długie okresy bez żadnych dolegliwości – czasami trwające miesiące lub lata.

Brak objawów nie oznacza jednak, że choroba ustąpiła. Nieleczona dna moczanowa może z czasem prowadzić do uszkodzenia stawów, ich deformacji oraz powstawania pod skórą twardych złogów kryształów kwasu moczowego, nazywanych guzkami dnawymi.

Dlaczego w stawach odkładają się kryształki?

Bezpośrednią przyczyną dny moczanowej jest odkładanie się kryształów moczanu sodu w stawach i otaczających je tkankach. Dochodzi do tego w sytuacji, gdy stężenie kwasu moczowego we krwi jest zbyt wysokie.

Kwas moczowy powstaje podczas rozkładu puryn – związków chemicznych obecnych naturalnie w komórkach ludzkiego organizmu, a także w wielu produktach spożywczych.

Zwykle nadmiar tej substancji jest usuwany przez nerki wraz z moczem. Problem pojawia się wtedy, gdy organizm produkuje zbyt dużo kwasu moczowego lub nerki nie są w stanie skutecznie go wydalać.

Nagromadzone kryształki wywołują reakcję zapalną, która odpowiada za charakterystyczny obrzęk i bardzo silny ból.

Warto jednak podkreślić, że samo podwyższone stężenie kwasu moczowego nie oznacza automatycznie dny moczanowej. O rozpoznaniu choroby decyduje całość obrazu klinicznego i ocena lekarska.

Te produkty mogą zwiększać ryzyko

Określenie „choroba królów” nie wzięło się znikąd. Przez stulecia dna moczanowa była kojarzona z bogactwem, wystawnymi ucztami i nadmiernym spożywaniem mięsa oraz alkoholu. Produkty, które niegdyś były dostępne głównie dla najzamożniejszych, dziś można znaleźć na niemal każdym stole.

Szczególną uwagę zwraca się na żywność bogatą w puryny. Do produktów, których nadmierne spożycie może sprzyjać wzrostowi stężenia kwasu moczowego, należą: 

  • czerwone mięso; 
  • podroby, zwłaszcza wątroba i nerki; 
  • niektóre owoce morza;
  •  sardynki i anchois; 
  • małże.

Znaczenie ma również alkohol, a także napoje zawierające duże ilości cukru, szczególnie fruktozy. Nie oznacza to jednak, że spożycie pojedynczego produktu musi wywołać atak choroby. Ryzyko zależy od wielu czynników, a dieta jest tylko jednym z nich.

Nie tylko jedzenie. Kto jest szczególnie narażony?

Współczesna medycyna coraz wyraźniej podkreśla, że dna moczanowa jest schorzeniem o złożonych przyczynach. Istotną rolę odgrywają predyspozycje genetyczne, zaburzenia pracy nerek, otyłość oraz inne choroby przewlekłe.

Ryzyko może być większe również u osób z chorobami układu krążenia i zaburzeniami metabolicznymi. Dna moczanowa częściej występuje u mężczyzn, choć kobiety również mogą na nią chorować. Nie jest też schorzeniem zarezerwowanym dla osób starszych.

Dlatego sprowadzanie jej wyłącznie do konsekwencji niezdrowego stylu życia jest dużym uproszczeniem. Nawet osoby dbające o dietę i unikające alkoholu mogą zachorować, jeśli mają odpowiednie predyspozycje lub inne czynniki ryzyka.

Leczenie ma znaczenie. Nie wystarczy zmienić jadłospis

Podstawą postępowania w przypadku dny moczanowej jest odpowiednia diagnostyka i leczenie. W czasie ostrego ataku lekarze stosują leki przeciwzapalne, które pomagają ograniczyć ból i obrzęk.

U osób z nawracającymi atakami lub innymi wskazaniami może być konieczne długotrwałe leczenie obniżające stężenie kwasu moczowego. Stosuje się w tym celu m.in. allopurynol. Celem terapii jest utrzymywanie odpowiednio niskiego poziomu kwasu moczowego, aby zapobiegać tworzeniu się kolejnych kryształów i umożliwić stopniowe rozpuszczanie już istniejących złogów.

Pomocne są również odpowiednie nawodnienie, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, regularna aktywność fizyczna i ograniczenie produktów mogących podnosić stężenie kwasu moczowego.

Sama zmiana diety nie zastępuje jednak leczenia farmakologicznego, jeśli jest ono wskazane. Nie należy również samodzielnie odstawiać przepisanych leków po ustąpieniu bólu.

Nieleczona choroba może prowadzić nie tylko do trwałych zmian w stawach, ale również do powikłań, takich jak kamica nerkowa. Jest także powiązana z większym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego.

Choroba królów. Kto zmagał się ze schorzeniem?

Wśród historycznych postaci, którym przypisuje się problemy z dną moczanową, wymienia się króla Anglii Henryka VIII, Isaaca Newtona i Benjamina Franklina. Ten ostatni poświęcił nawet chorobie satyryczny tekst, nazywając ją „Madam Gout”.

View the original on RMF24 →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.