Brezilya'da sandıktan sürpriz çıktı: Bolsonaro'nun oğlu kaybetti, Lula dördüncü kez başkan!

Brezilya'da 25 Ekim'de düzenlenen devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunda, mevcut Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ile aşırı sağcı eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun oğlu Senatör Flavio Bolsonaro karşı karşıya geldi.

Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi'nin açıkladığı sonuçlara göre Lula, rakibini 4 milyondan fazla oy farkıyla geride bırakarak dördüncü kez devlet başkanlığına seçildi.

İlk turu Bolsonaro'nun gerisinde tamamlayan 80 yaşındaki Lula, ikinci turdaki zaferiyle Brezilya'nın 1980'li yıllarda demokrasiye dönüşünden bu yana bir ilke imza attı.

Seçimin ilk turunu önde tamamlamasına rağmen ikinci turda yenilgiye uğrayan Flavio Bolsonaro, sonuçları kabul etmeyeceğini açıkladı.

Bolsonaro, Brezilya Yüksek Mahkemesi'nin seçim günü oy verme süresini iki saat uzatma kararını gerekçe göstererek sonuçların iptalini isteyeceğini bildirdi.

Ancak siyasi analistler, iki aday arasındaki oy farkının büyüklüğü ve Bolsonaro'nun seçim kampanyasının da ülkenin güneyindeki şiddetli yağışlar nedeniyle oy verme süresinin uzatılmasını talep etmiş olması nedeniyle itirazın sonuçları değiştirmesini düşük ihtimal olarak değerlendiriyor.

Risk danışmanlık şirketi RANE'nin Latin Amerika analisti Mario Braga, önümüzdeki günlerde sağcı grupların protestolar düzenleyebileceğini ancak bu eylemlerin seçim sonucunu değiştirmesinin son derece düşük bir olasılık olduğunu belirtti.

LULA'DAN TARİHİ GERİ DÖNÜŞ

Lula'nın seçim zaferi, siyasi yaşamındaki bir başka dikkat çekici geri dönüş olarak değerlendiriliyor.

Daha önce 2003-2011 yılları arasında devlet başkanlığı yapan Lula, 2018-2019 yıllarında yolsuzluk suçlamaları nedeniyle cezaevinde kalmıştı.

Hakkındaki mahkûmiyet kararlarının daha sonra iptal edilmesiyle yeniden siyasete dönen Lula, 2022 seçimlerinde Jair Bolsonaro'yu yenerek devlet başkanlığı koltuğuna oturmuştu.

Bu kez Bolsonaro'nun oğlunu mağlup eden Lula, ülke tarihinde dört kez devlet başkanlığına seçilen ilk siyasetçi oldu.

Lula'nın seçim sonuçlarını takip ettiği Sao Paulo'da yanında bulunan solcu milletvekili Erika Hilton, Reuters'a yaptığı açıklamada, Lula'yı büyük bir devlet adamı olarak nitelendirdi.

SEÇİM KAMPANYASINDA SOSYAL YARDIMLAR ÖNE ÇIKTI

Lula'nın yeniden seçilmesi, kampanya sürecinde karşılaştığı ekonomik ve siyasi zorluklar nedeniyle sürpriz olarak değerlendirildi.

Artan yaşam maliyetleri, yolsuzluk tartışmaları ve ekonomik sorunlar, seçim öncesinde Lula ile İşçi Partisi'ne yönelik desteğin azalmasına neden olmuştu.

Buna karşın Lula, kampanyasının son döneminde sosyal yardımların genişletilmesi ve çalışanların yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik vaatlerini öne çıkardı.

Ülke genelinde hafta sonları toplu ulaşımın ücretsiz hale getirilmesi ve sosyal yardım programlarında yüzde 15 artış yapılması gibi vaatler, seçmen desteğinin yeniden yükselmesinde etkili oldu.

Lula ayrıca önceki dönemlerinde yoksulluk ve gelir eşitsizliğinin azaltılmasına yönelik politikalarını hatırlatarak sosyal kazanımların korunması gerektiğini savundu.

TRUMP'IN LATİN AMERİKA POLİTİKASINA DARBE

Lula'nın zaferi, Latin Amerika'da son dönemde güç kazanan sağcı siyasi hareketler açısından da önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, Washington yönetimiyle yakın ilişkiler kuran sağcı hükümetlerden oluşan bölgesel ittifakı genişletme hedefi, Brezilya'daki seçim sonucuyla darbe aldı.

Seçim kampanyası boyunca Bolsonaro ailesine destek veren Trump yönetimi, Brezilya'da sağcı bir iktidarın göreve gelmesini destekliyordu.

Lula ise rakibinin seçilmesi durumunda sosyal yardım harcamalarının azaltılacağını, sosyal hakların gerileyeceğini ve Brezilya'nın ABD karşısındaki bağımsızlığının zayıflayacağını savunmuştu.

Lula'nın eski Dışişleri Bakanı Celso Amorim, seçim sonucunun ardından yaptığı değerlendirmede, Lula'nın Latin Amerika'daki siyasi dengelerin korunması açısından önemli bir rol üstleneceğini belirtti.

LULA'YI MUHALEFETİN GÜÇLENDİĞİ KONGRE BEKLİYOR

Seçim zaferine rağmen Lula'nın dördüncü devlet başkanlığı döneminin önceki dönemlerine kıyasla daha zorlu geçmesi bekleniyor.

Brezilya'da yapılan Kongre seçimlerinde sağcı partilerin önemli kazanımlar elde etmesi, yeni dönemde hükümetin yasama faaliyetlerini zorlaştırabilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.

Bolsonaro'nun Liberal Partisi ve müttefiklerinin Temsilciler Meclisi'nde 280'in üzerinde, Senato'da ise 50'ye kadar sandalye elde edebileceği belirtiliyor.

Bu tablo, muhalefetin bütçe düzenlemeleri, ekonomik reformlar ve üst düzey atamalar üzerinde daha fazla söz sahibi olabileceğine işaret ediyor.

EKONOMİDE ZORLU SINAV

Lula'nın yeni döneminde karşılaşacağı en önemli sorunlardan biri de Brezilya ekonomisindeki kırılganlıklar olacak.

Hükümetin gelecek yıl için yüzde 2,3 büyüme öngördüğü ülkede yüksek faiz oranları, artan kamu borcu ve hanehalkının borçluluk düzeyi ekonomiye ilişkin temel riskler arasında bulunuyor.

Kamu borcunun gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 82'yi aşması, mali disipline ilişkin tartışmaları da artırıyor.

Goldman Sachs, Lula'nın devlet öncülüğündeki büyüme politikalarını sürdürmesi nedeniyle kamu harcamalarının kontrol altına alınmasında sınırlı ilerleme kaydedebileceğini öngörüyor.

Öte yandan Lula, seçim kampanyası sırasında artan hanehalkı borçlarına karşı çevrim içi bahis faaliyetlerine geçici yasak getirilmesi ve yeni bir borç yapılandırma programının hayata geçirilmesi yönünde adımlar atmıştı.

Yeni dönemde sağın ağırlık kazandığı Kongre'nin kamu harcamalarının azaltılması ve iş dünyasını destekleyen yapısal reformlar konusunda hükümete baskı yapması bekleniyor.