Lula da Silva kimdir? Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva'nın hayatı

Brezilyalılar, yeni devlet başkanlarını seçmek için 25 Ekim Pazar günü sandık başına gitti. Başa baş geçen yarışı, görevdeki Lula da Silva'nın kazandığı ve yeniden devlet başkanı seçildiği ilan edildi. Peki, Lula da Silva kimdir? Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva'nın hayatı

LULA DA SİLVA KİMDİR? 

Luiz Inácio Lula da Silva , 27 Ekim 1945'te Brezilya'nın Pernambuco eyaletindeki Garanhuns kentinde doğdu. Ailesiyle birlikte çocuk yaşta São Paulo eyaletine göç etti ve Santos'a yerleşti. Ekonomik nedenlerle eğitimini erken yaşta bırakan Lula, 14 yaşında bir fabrikada çalışmaya başladı. Daha sonra Senai'de torna işçiliği eğitimi aldı ve metal sektöründe çalışmaya devam etti.

1960'ların sonlarından itibaren sendikal faaliyetlere katılan Lula, 1975'te São Bernardo do Campo ve Diadema Metal İşçileri Sendikası'nın başkanı oldu. Askeri diktatörlük döneminde işçilerin ücret ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi için düzenlenen grevlerde ön plana çıktı. 1978-1980 yılları arasında ABC bölgesindeki büyük işçi grevlerine liderlik ederek ülke çapında tanınan bir sendikacı haline geldi.

İşçi Partisi ve siyasi yükselişi

Lula, 1980 yılında Brezilya İşçi Partisi'nin kuruluşunda önemli rol oynadı. Demokratikleşme sürecinde faaliyetlerini artırarak 1984'te doğrudan devlet başkanlığı seçimi talebiyle düzenlenen Diretas Já hareketinin önde gelen isimlerinden biri oldu.

1986'da São Paulo'dan federal milletvekili seçildi ve 1987-1991 yılları arasında Kurucu Meclis'te görev yaptı. 1989'da ilk kez devlet başkanlığına aday olan Lula, ikinci turda Fernando Collor de Mello'ya yenildi. 1994 ve 1998 seçimlerinde de aday oldu ancak bu kez Fernando Henrique Cardoso karşısında seçimleri kazanamadı.

İlk devlet başkanlığı dönemi

Lula, 2002 seçimlerinde ikinci turda Fernando Henrique Cardoso'nun ardından yarışan rakibini geride bırakarak devlet başkanı seçildi ve 1 Ocak 2003'te göreve başladı. 2006 seçimlerinde yeniden seçilerek ikinci dönemine başladı.

2003-2010 yılları arasındaki yönetiminde yoksullukla mücadele, sosyal yardım programları ve gelir eşitsizliğinin azaltılması öncelikli politikalar arasında yer aldı. Özellikle Bolsa Família sosyal yardım programı, düşük gelirli milyonlarca Brezilyalıya yönelik önemli bir destek mekanizması haline geldi.

Lula'nın ilk iki döneminde Brezilya ekonomisi büyürken milyonlarca kişinin yoksulluktan çıkmasına yönelik politikalar uygulandı. Ancak yönetimi, aralarında Mensalão olarak bilinen siyasi rüşvet ve oy satın alma skandalının da bulunduğu yolsuzluk tartışmalarıyla da karşı karşıya kaldı.

Lula, 2010 seçimlerinin ardından devlet başkanlığını İşçi Partisi'nden Dilma Rousseff'e devretti.

Yolsuzluk davaları ve hapis süreci

Lula, 2017 yılında Lava Jato Operasyonu kapsamında yolsuzluk ve kara para aklama suçlamalarıyla mahkûm edildi. Savcılar, São Paulo eyaletindeki Guarujá'da bulunan bir lüks daireyle bağlantılı olarak rüşvet aldığı iddiasında bulundu. Hakim Sérgio Moro tarafından verilen ilk mahkûmiyet kararının ardından ceza daha sonra artırıldı.

Lula, Nisan 2018'de teslim olarak cezaevine girdi ve yaklaşık 580 gün tutuklu kaldı. Bu süreçte 2018 devlet başkanlığı seçimlerine aday olmasının önü, Brezilya'nın Temiz Sicil Yasası kapsamında kesildi. Kasım 2019'da tahliye edildi.

Lula'nın mahkûmiyetleri 2021 yılında Brezilya Federal Yüksek Mahkemesi tarafından iptal edildi. Mahkeme, davaların yargı yetkisi sorunları bulunduğuna hükmederek Lula'nın siyasi haklarını yeniden kazanmasının önünü açtı. Ayrıca hakim Sérgio Moro'nun Lula'nın yargılanmasında tarafsız davranmadığına ilişkin karar verildi.

2022 seçimi ve üçüncü dönem

Hukuki engellerin kaldırılmasının ardından Lula, 2022 devlet başkanlığı seçimlerinde İşçi Partisi'nin adayı oldu. İkinci turda dönemin devlet başkanı Jair Bolsonaro'yu mağlup ederek yeniden devlet başkanı seçildi.

1 Ocak 2023'te yemin ederek görevine başlayan Lula, böylece daha önce iki dönem görev yaptıktan sonra yeniden devlet başkanlığına dönen ilk Brezilyalı siyasetçilerden biri oldu. 2022 zaferiyle Brezilya'da üç kez doğrudan devlet başkanı seçilen ilk kişi haline geldi.

İkinci siyasi dönemi

Lula'nın 2023'te başlayan üçüncü başkanlık döneminde sosyal politikalar, yoksullukla mücadele, çevrenin ve Amazon yağmur ormanlarının korunması ile Brezilya'nın uluslararası ilişkilerinin güçlendirilmesi öne çıktı.

Ocak 2023'te eski devlet başkanı Jair Bolsonaro destekçilerinin Kongre, Yüksek Mahkeme ve başkanlık sarayına yönelik saldırılarıyla karşı karşıya kalan Lula yönetimi, saldırıları demokratik kurumlara yönelik ciddi bir tehdit olarak değerlendirdi.

Ekonomik alanda vergi reformu ve yeni mali çerçeve gibi düzenlemeler hayata geçirildi. Lula yönetimi aynı zamanda Amazon'daki ormansızlaşmanın azaltılması ve çevre politikalarının güçlendirilmesini hedefledi.

2026 devlet başkanlığı seçimi

Lula, 2026 seçimlerinde İşçi Partisi'nin adayı olarak yeniden devlet başkanlığı için yarıştı. 4 Ekim'de yapılan ilk turda Lula yüzde 45,16 oy alarak ikinci sırada yer aldı. Flávio Bolsonaro ise yüzde 47,03 ile ilk turu önde tamamladı. Böylece seçim ikinci tura kaldı.

25 Ekim 2026'da yapılan ikinci turda Lula, Flávio Bolsonaro'yu geride bırakarak yeniden devlet başkanı seçildi. Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi'nin (TSE) açıkladığı kesin sonuçlara göre Lula 64 milyon 256 bin 232 oy ve yüzde 51,79 oy oranına ulaşırken, Flávio Bolsonaro 59 milyon 826 bin 41 oy ve yüzde 48,21 oy aldı.

Bu sonuçla Lula, Brezilya'da dört kez devlet başkanı seçilen ilk kişi oldu. 2002, 2006, 2022 ve 2026 seçimlerini kazanan Lula'nın yeni döneminin 5 Ocak 2027'de başlaması planlanıyor.

2026 seçimleri aynı zamanda Lula'nın ilk turdaki dezavantajı ikinci turda tersine çevirdiği tarihi bir seçim olarak kayıtlara geçti. İlk turda Flávio Bolsonaro'nun yaklaşık 2,2 milyon oy gerisinde kalan Lula, ikinci turda rakibinin önüne geçerek yaklaşık 4,4 milyon oy farkıyla seçimi kazandı.

Siyasi çizgisi

Sol görüşlü bir siyasetçi olarak tanımlanan Lula, siyasi kariyeri boyunca işçi hakları, sosyal devlet, yoksullukla mücadele ve gelir eşitsizliğinin azaltılması konularını öne çıkardı. Başkanlık dönemlerinde sosyal yardım programlarını genişletirken ekonomik büyüme ile sosyal politikaları birlikte yürütmeye çalıştı.

Lula ayrıca Brezilya'nın küresel siyasetteki rolünün güçlendirilmesini, gelişmekte olan ülkeler arasındaki işbirliğinin artırılmasını ve Amazon yağmur ormanlarının korunmasını dış politikasının önemli başlıkları arasında tuttu.

Lula, 2026 seçim zaferiyle birlikte Brezilya siyasi tarihindeki en uzun süre görev yapan ve dört kez doğrudan devlet başkanı seçilen isim olarak siyasi kariyerini sürdürmektedir.