Jak wyglądał dawny Kwidzyn? Mieszkańcy tworzą wyjątkową wystawę w "Pamięciowniku"

Właśnie z nich powstanie wystawa w "Pamięciowniku" — mobilnym pawilonie wystawienniczym Centrum Archiwistyki Społecznej, który we wrześniu odwiedzi miasto.

Co pamięta Kwidzyn?

Czytaj nas częściej w Google

Dodaj w Google

Od 16 do 20 września "Pamięciownik" stanie przy Kasynie Kultury w Kwidzynie, gdzie mieszkańcy i mieszkanki wspólnie stworzą wystawę poświęconą historii swojego miasta.

Centrum Archiwistyki Społecznej / Adam Stępień

A jest o czym opowiadać. Kwidzyn ma bogatą, niemal ośmiusetletnią historię. Przez stulecia rozwijał się jako założony przez Krzyżaków Marienwerder, a po 1945 roku po raz pierwszy znalazł się w granicach Polski. Podobnie jak wiele miejscowości na tzw. Ziemiach Odzyskanych, doświadczył niemal całkowitej wymiany ludności. Do miasta przybyli nowi mieszkańcy, którzy stopniowo budowali sąsiedzkie więzi, lokalne instytucje i wspólnotę. To właśnie ich fotografie, wspomnienia i codzienne doświadczenia staną się punktem wyjścia do tworzenia wystawy.

Kwidzyńskie Centrum Kultury / Jan Bodurka

Przez lata Kwidzyn nazywano miastem szkół i zieleni. W latach 50. i 60. co trzeci mieszkaniec był uczniem. Działały tu liceum pedagogiczne, szkoła pielęgniarska, szkoła młynarska i jedyne w Polsce technikum wikliniarskie.

Kilkanaście lat później rozwój miejscowości przyspieszyła budowa Zakładów Celulozowo-Papierniczych, które przyciągnęły kolejnych mieszkańców i znacząco zmieniły charakter miasta. Ślady tamtych czasów można dziś odnaleźć nie tylko w przestrzeni miasta, lecz także w rodzinnych albumach i domowych archiwach. Kto pamięta smak lodów Panda, targowisko przy ulicy Słowiańskiej, kąpiele w Balatonie albo spotkania w Maleńkiej, Cedrusie czy Rink-Weisie? Być może właśnie od takich wspomnień rozpoczną się rozmowy podczas wrześniowej wizyty "Pamięciownika".

"Pamięciownik" — o co tu chodzi?

Centrum Archiwistyki Społecznej / Adam Stępień

"Pamięciownik" to mobilny pawilon wystawienniczy, który odwiedza wybrane w otwartym naborze miejscowości. W każdej z nich, we współpracy z lokalnymi partnerami, powstaje unikalna wystawa tworzona na miejscu — z udziałem mieszkanek i mieszkańców. Odwiedzający mogą przynieść rodzinne fotografie, podzielić się wspomnieniami, wykonać skany zdjęć na miejscu, a następnie włączyć je do ekspozycji. Każdego dnia wystawy wzbogacają się o nowe materiały, stając się żywą opowieścią o danej miejscowości.

"Pamięciownik" przyjeżdża na pięć dni. Po tym czasie zebrane zdjęcia i historie trafiają do lokalnych archiwów społecznych oraz na portal Zbiory Społeczne prowadzony przez Centrum Archiwistyki Społecznej.

Archiwa społeczne — historia tworzona oddolnie

Archiwa społeczne powstają oddolnie — tworzą je mieszkańcy, organizacje społeczne i lokalni pasjonaci, którzy gromadzą fotografie, dokumenty i wspomnienia związane z historią swoich miejscowości. Dzięki nim zachowywane są ślady codziennego życia, pracy, sąsiedzkich relacji i miejsc ważnych dla kolejnych pokoleń. "Pamięciownik" ma być impulsem do takich działań — zachęca mieszkańców do dzielenia się własnymi zbiorami i wspiera lokalnych inicjatyw w rozwijaniu społecznych archiwów.

Wszędzie, gdzie pojawia się "Pamięciownik", staje się miejscem spotkań i rozmów. Ta formuła dobrze pokazuje sens archiwistyki społecznej — historii opowiadanej wspólnie, oddolnie i na własnych zasadach

— mówi Karolina Sakowicz, współautorka i koordynatorka "Pamięciownika".

Inicjatorem projektu "Pamięciownik" jest Centrum Archiwistyki Społecznej. To ogólnopolska instytucja kultury wspierająca rozwój oddolnego ruchu archiwistyki społecznej, inspirująca społeczności do dokumentowania, zachowywania i opowiadania własnych historii. Organizatorem CAS jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Centrum Archiwistyki Społecznej / Adam Stępień

Patroni medialni: Onet, Jedynka — Program I Polskiego Radia, Trójka — Program III Polskiego Radia

Koncepcja: Agata Bujnowska, Joanna Łuba, Karolina Sakowicz

Koordynacja: Karolina Sakowicz

Realizacja: Agata Bujnowska, Ewa Hubar, Maria Mossakowska, Karolina Sakowicz

Projekt pawilonu: Kolektyw SENNA — Tomasz Chwiałkowski, Agata Korba, Sebastian Kucharuk, współpraca — Natalia Romik

Produkcja: Artmontage — Alena Trafimava, Aleksander Trafimau

Promocja: Małgorzata Kurczewska, Milena Ryćkowska, Kinga Sochacka (kierownictwo), Aneta Zdziech