Zaskakujący widok w polskich lasach. Do czego służą te drewniane wieże?

• Projekt LIFE Podkowiec Plus potrwa do 30 czerwca 2027 r.
• W 21 lokalizacjach utworzono lub poprawiono zimowiska dla nietoperzy.
• Z nowych schronień korzysta co najmniej 10 gatunków, a podkowiec mały został wykryty w 86 proc. obiektów.

Projekt LIFE20 NAT/PL/001427, skupiający się na nietoperzach, obejmuje Polskę, Czechy, Słowację i Rumunię. Jego budżet wynosi 4 924 974 euro, z czego blisko 3 mln euro pochodzi z instrumentu finansowego LIFE Unii Europejskiej, a ponad 1,6 mln euro z dofinansowania Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Koordynatorem przedsięwzięcia jest Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody "pro Natura", które współpracuje z Lasami Państwowymi oraz zagranicznymi organizacjami przyrodniczymi.

Specjalne wieże i schronienia dla nietoperzy

Najbardziej charakterystycznym elementem projektu są 15-metrowe wieże przypominające drewniane wieże kościelne lub cerkiewne. Początkowo planowano 27 takich konstrukcji, jednak ostatecznie wybudowano 10 na terenach Lasów Państwowych. Ich lokalizacje wybrali wspólnie chiropterolodzy i leśnicy.

Wnętrza zaprojektowano tak, aby zapewniały różne warunki temperatury i odpowiednią cyrkulację powietrza. Zabezpieczenia ograniczają także dostęp drapieżników. – Każdy element jest przemyślanym rozwiązaniem, zaprojektowanym pod kątem wymagań nietoperzy. Od formy przez konstrukcję, aż po rodzaj użytych materiałów – powiedział Rafał Szkudlarek, prezes PTPP "pro Natura".

Monitoring wykazał obecność m.in. gacków, karlików, mopków, nocków, mroczków i mroczaków. W kilkunastu obiektach potwierdzono kolonie rozrodcze gacków brunatnych i mopków. Dodatkowo w Polsce przygotowano lub ulepszono zimowiska w 21 miejscach, w tym w zaadaptowanym szybie kopalnianym w Złotym Stoku.

Współpraca leśników i edukacja przyrodnicza

– Nie udałoby się zrealizować tego projektu bez tytanicznego wsparcia nadleśnictw, które wzięły na swoje barki procedury i odpowiedzialność związaną z budową 10 konstrukcji wież i zimowisk – podkreśliła Agata Lichocka, koordynatorka projektu ze strony Lasów Państwowych.

Konferencja poświęcona była także działaniom edukacyjnym i doświadczeniom partnerów z zagranicy. W ramach projektu przeszkolono edukatorów Lasów Państwowych oraz przewodników turystycznych.

Ochrona nietoperzy wymaga zarówno prac terenowych i monitoringu, jak i budowania wiedzy społecznej. Po zakończeniu projektu specjaliści PTPP "pro Natura" mają prowadzić monitoring, a Lasy Państwowe zajmą się utrzymaniem infrastruktury.