Hete zomer blijkt desastreus voor Zwitserse gletsjers: 20 procent ijs verdwenen in vijf jaar
Michiel de Vries··Aangepast:
De afgelopen hete zomer is desastreus geweest voor de gletsjers in de Zwitserse Alpen. Sommige gletsjers, zoals de beroemde Grote Aletsch- en Rhône-gletsjer, verloren dit jaar meer ijs dan ooit gemeten. Kleine gletsjers zijn volledig verdwenen, blijkt uit een nieuw rapport. In totaal ging 5,5 procent van het Zwitserse gletsjervolume verloren. In vijf jaar tijd is bijna 20 procent van het ijs verdwenen.Maak RTL je Google-favoriet
De jaarlijkse afname van het gletsjervolume schommelt al jaren tussen de 1 en 5 procent. Let wel: dat is telkens ten opzichte van het resterende volume. Zo kun je berekenen dat sinds 2000 bijna de helft van het Zwitserse gletsjerijs is verdwenen.
Met een afname van 5,5 procent staat 2026 op de tweede plaats qua krimp, meldt het nieuwste rapport van het Glacier Monitoring Switzerland (GLAMOS). Alleen 2022 (–5,9 procent), was de daling nog groter.
Je hebt niet alle cookies geaccepteerd. Om deze content te bekijken moet je de aanpassen.
76 dagen boven 0 graden
De hete zomer in Europa bereikte ook de hoogste Zwitserse bergtoppen. Op 4000 meter hoogte was het dit jaar 76 dagen boven nul graden. Dit is meer dan twee keer zoveel als gemiddeld en een nieuw record, staat in het rapport.
Sommige afzonderlijke gletsjers, waaronder de Allalin-, Clariden-, Aletsch- en Rhône-gletsjer, verloren nog nooit zo snel zoveel ijs.
Matthias Huss is hoofdonderzoeker bij GLAMOS. Hij deelde onlangs op X foto's van hoe snel de Rhône-gletsjer in juli en augustus smolt. "Kun je de gletsjer zien uitademen?"
Je hebt niet alle cookies geaccepteerd. Om deze content te bekijken moet je de aanpassen.
Het GLAMOS-rapport komt jaarlijks rond deze tijd uit. Daarin wordt het ijsverlies van ruim twintig gletsjers in Zwitserland beschreven. Het onderzoek gebeurt door lange stokken op meerdere punten in het ijs te boren:
© A. Linsbauer
De gletsjers worden niet alleen kleiner, op veel plekken zijn de gletsjers in z'n geheel verdwenen. "Alsof je het licht uitdoet", schrijft Matthias Huss boven een fotoreeks op X.
De foto's tonen het verdwijnen van de gletsjer Plattalva:
Je hebt niet alle cookies geaccepteerd. Om deze content te bekijken moet je de aanpassen.
Natuurlijk verschijnsel?
De gletsjers verdwijnen als gevolg van door de mens veroorzaakte klimaatverandering. Het draait om de uitstoot van broeikasgassen zoals CO2. Als die uitstoot zo hoog blijft, zijn alle gletsjers in de Alpen tegen 2100 volledig verdwenen, zei Huss vorig jaar tegen RTL Nieuws.
Het klopt dat gletsjers in de Alpen op verschillende momenten vroeger ook kleiner zijn geweest. Zo groeiden er bomen op plekken die nu door gletsjers worden bedekt. Die regionale warmere periodes zijn echter iets anders dan de huidige wereldwijde opwarming.
"Meestal komt dat door variaties in oceaanstromingen, die van invloed zijn op hoe de zonnewarmte die het klimaatsysteem binnenkomt over de planeet verdeeld wordt", zegt Tijn Berends, onderzoeker aan de Universiteit Utrecht.
Niet alleen in de Alpen
Regionaal klimaat kan best variëren terwijl het mondiale klimaat stabiel blijft, zegt Berends. "De huidige klimaatverandering is mondiaal." Dat is ook te zien aan de gletsjerafname: niet alleen in de Alpen, maar vrijwel overal ter wereld verliezen gletsjers massa.
Huss zei eerder tegen RTL Nieuws: "Het grote verschil met de huidige opwarming en daarmee de ongekend snelle teruggang van de gletsjers, is dat natuurlijke oorzaken uitgesloten kunnen worden."
Gevolgen: minder drinkwater en instabiliteit
Met de gletsjers verdwijnt een uniek, wereldberoemd landschap. Wat zijn de gevolgen als de gletsjers verdwijnen?
Vooral het tekort aan smeltwater in rivieren kan voor problemen zorgen. Zo kan daardoor minder (duurzame) elektriciteit worden opgewerkt. Ook zal er, vooral in de zomer, minder drinkwater en water voor de landbouw beschikbaar zijn. Snelle afname leidt ook tot verstoring van planten- en diersoorten.
Het voortdurende verdwijnen van gletsjers draagt ook bij aan de destabilisatie van bergen, zegt onderzoeker Matthias Huss. Dat kan leiden tot gebeurtenissen zoals in het Lötschental, waar een lawine van rots en ijs het dorp Blatten bedolf.
2900 liter water per m2
De af- of toename van ijs op gletsjers wordt uitgedrukt in meters water equivalent (m w.e.). Dat was dit jaar met -2,9 meter 'extreem negatief', staat in het rapport.
Per vierkante meter gletsjer - Zwitserland telt 714 vierkante kilometer aan gletsjers - ging dit jaar gemiddeld een hoeveelheid ijs verloren die overeenkomt met 2900 liter water.
Glacier loss day
Bijna ieder jaar valt de 'Glacier loss day' eerder in het jaar. Op die dag hebben de Zwitserse gletsjers hun volledige wintervoorraad sneeuw opgebruikt en begint het eeuwenoude gletsjerijs zelf te smelten. Dit jaar was dat op 3 juli.
Hieronder is de opbouw en afname van sneeuw en ijs te zien. Het blauwe deel van de grafiek is het deel 'eeuwige' gletsjerijs dat wegsmelt:
Je hebt niet alle cookies geaccepteerd. Om deze content te bekijken moet je de aanpassen.
De Morteratschgletsjer was eerder te zien in een reportage van RTL Nieuws. Verslaggever Bart Reijnen en klimaatredacteur Heleen Ekker liepen er het pad af waar honderd jaar geleden de gletsjer nog ruim honderd meter hoog prijkte.
02:00
Deel artikel
Lees meer over
Mis dit niet
Passagiers Flydubai over angstaanjagende momenten tijdens vlucht
01:07
RTL Nieuws
Passagiers Flydubai over angstaanjagende momenten tijdens vlucht
Indiase piloot stabiel na gewelddadige confrontatie Flydubai-toestel
Veel bekijks voor deze haai in Zuid-Korea die vastzit in stadskanaal
Eerste vrouwelijke premier Marokko moet vertrouwen in politiek herstellen
De Russische wintercampagne tegen Oekraïne is begonnen
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.