Esad'ın nükleer sırrı bu raporla ortaya çıktı: 73 ton uranyum bulundu

Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), devrik Esad rejiminin nükleer faaliyetlerine ilişkin dikkat çeken bulgular elde etti. Yapılan incelemelerde, yaklaşık 73 ton doğal uranyum metali tespit edildi.

Associated Press (AP) haber ajansı tarafından ulaşılan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı raporu, Suriye’de devrik Esad rejiminin nükleer faaliyetlerine ilişkin yeni ayrıntıları ortaya koydu.

Üye ülkelere dağıtılan raporda, BM bünyesindeki nükleer gözlemci kurumun müfettişlerinin Ağustos ayında Suriye’deki birden fazla sahayı ziyaret ettiği ve uzun süredir şüphe duyulan bir nükleer sahanın varlığını doğrulayan incelemeler yaptığı ifade edildi.

Bildirimi yapılmadı

Esad rejiminin o dönem, “Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması (NPT) Güvence Denetimi Anlaşması gereğince bildirmesi gereken nükleer maddeleri, tesisleri ve faaliyetleri bildirmediğinin tespit edildiği” aktarıldı.

Bunlar arasında, Deyrizor’da inşa halindeki bir nükleer reaktör, nükleer yakıt imalat tesisi ve yakıt depolama için kullanılan başka bir saha yer alıyor.

NÜKLEER REAKTÖRLE UYUMLU

UAEA müfettişleri, 29 Ağustos'ta Deyrizor sahasını ziyaret ettiğini bildirdi. Raporda, "Gözlemlere dayanarak Ajans, gün yüzüne çıkarılan soğutma altyapısının bir nükleer reaktörünküyle uyumlu olduğu” teyit edildi.

73 ton uranyum bulundu

Suriye’nin 17 Temmuz’da BM’ye bildirdiği başka bir sahada yapılan incelemelerde ise yakıt çubukları şeklinde işlenmiş yaklaşık 73 ton doğal uranyum metali bulundu. BM ekipleri, tespit edilen tüm malzemeleri gözetim ve koruma altına aldı.

Ne olmuştu?

Esad döneminde, Deyrizor’da Kuzey Kore tarafından inşa edilen bir nükleer reaktörü de içeren, bildirimi yapılmamış bir nükleer program yürütüldüğüne inanılıyordu. Esad’ın devrilmesinin ardından yeni hükümet, UAEA müfettişlerine şüpheli eski nükleer sahalara erişim izni verdi.

UAEA, 2024 yılında sahadan numuneler almış ve geçen yıl bu numunelerin uranyum parçacıkları içerdiğini bildirmişti.