Tajemnica Wzgórza Wiatracznego w Pucku. Dlatego tak nazywano to miejsce

Na Wzgórzu Wiatracznym w Pucku archeolodzy dokonali ponad 300 interesujących odkryć. Wśród odnalezionych fragmentów są najprawdopodobniej pozostałości XV-wiecznego wiatraka otoczonego fosami oraz cmentarza luterańskiego. Umocnienia mogą pochodzić z okresu wojny trzynastoletniej.

Wykopaliska archeologiczne na Wzgórzu Wiatracznym w Pucku

Źródło zdjęć: © Uniwersytet Warszawski

1 października 2026, 13:42

Najważniejsze informacje:

• Badania archeologiczne objęły obszar ponad 5 tys. m kw. na zachód od średniowiecznego Pucka.
• Naukowcy odkryli 150 grobów luterańskich, jednak odnalezione szczątki są w bardzo złym stanie.
• Wśród zabytków znalazły się kamienie żarnowe, kule armatnie, monety oraz XVII-wieczna fajka gliniana.

Tegoroczne prace Uniwersytetu Warszawskiego poprzedziła analiza dawnych źródeł. Na mapie okolic Pucka z 1634 r. badany obszar oznaczono jako Muhlenberg, czyli wzgórze młyńskie.

W pobliżu zaznaczono także cmentarz luterański. Naukowcy sprawdzali, czy nazwa odnosiła się do młyna położonego poniżej wzniesienia, czy do dwóch wiatraków odnotowanych w XV wieku.

Ślady XV-wiecznego wiatraka i fos obronnych

W centralnej części wzgórza odsłonięto dwa okrężne rowy o średnicy ok. 30 i 50 m. Miały ok. 1,5 m głębokości oraz od 1,5 do 2,5 m szerokości. W ich obrębie znaleziono pozostałości piwnicy, fragmenty granitowych kamieni żarnowych i kilkanaście kamiennych kul armatnich.

– W toku odsłaniania terenu natrafiono na ponad 300 różnej wielkości struktur, poświadczających długie użytkowanie tego obszaru – poinformował kierujący badaniami dr Michał Starski z katedry archeologii średniowiecza i nowożytności Uniwersytetu Warszawskiego.

Według archeologów konstrukcje mogły otaczać krzyżacki wiatrak znany ze źródeł XV-wiecznych. Najpewniej zabezpieczały go dwa pierścienie fos i niewielki wał. Badacze łączą powstanie umocnień z wojną trzynastoletnią, podczas której Puck był dwukrotnie miejscem walk: w 1460 r. miasto zdobyli Krzyżacy, a w 1464 r. ich siły oblegały wojska gdańskie.

Cmentarz luterański i zabytki z późniejszych epok

W XVI wieku część terenu przekazano miejscowej gminie ewangelickiej. Powstał tam cmentarz, na którym archeolodzy zidentyfikowali 150 grobów. Słaby stan zachowania szczątków utrudnia ich analizę.

Znalezione cztery monety z drugiej połowy XV i XVI wieku mogą wiązać się z tradycją obola Charona. Z kolei jednoczęściowa fajka z XVII wieku prawdopodobnie należała do osoby pochowanej w tym miejscu.

– Dalsze badania pozwolą doprecyzować bieżące ustalenia, dokładniej datować szczątki ludzkie z grobów oraz zgromadzić informacje o kondycji biologicznej miejscowej populacji w czasach nowożytnych – podsumował dr Michał Starski.

Cały dzień w biegu? Skrót wydarzeń codziennie wieczorem w Twojej skrzynce