De Wever overweegt bezuinigingen op loonindexering om begrotingsakkoord veilig te stellen

• Premier Bart De Wever zoekt een besparing van 800 miljoen euro op de loonindexering om de begroting te stabiliseren.
• De regeringsleiders hebben tot maandag de tijd om in totaal 10 miljard euro aan bezuinigingen te vinden.
• Tegenstrijdige voorstellen van de partijen over belastingen en loonsverhogingen vormen een bedreiging voor het definitieve akkoord.

Premier Bart De Wever probeert een begrotingsakkoord te bereiken door ongeveer 800 miljoen euro aan besparingen te realiseren op de automatische loonindexering. Om dit te bereiken worden verschillende opties overwogen, variërend van een geleidelijke afvlakking van de indexaanpassingen tot een drastischer indexsprong. Dat schrijft De Morgen.

Krappe deadline

De urgentie is groot, aangezien de koning maandag als deadline heeft gesteld voor het hervatten van de begrotingsonderhandelingen. Na een reeks individuele bijeenkomsten op vrijdag komt de volledige regeringsleiding bijeen. Dit is de eerste topontmoeting op hoog niveau sinds de premier de voortgang van eerder deze maand als een absolute mislukking bestempelde.

De regering staat onder druk om in twee maanden tijd in totaal 10 miljard euro aan besparingen te vinden om een schulden spiraal te voorkomen, een risico waarop de Nationale Bank van België wijst vanaf ongeveer 2029. Als deze laatste regeringsbesprekingen mislukken, zullen de partijleiders gedwongen zijn in te grijpen.

Fiscale knelpunten

Tot de huidige knelpunten behoort de ‘sterkste schouders’-belasting, die 1,2 miljard euro aan inkomsten moet opleveren, maar kritiek krijgt omdat ze ofwel te laag (volgens Vooruit) ofwel te hoog (volgens MR) zou zijn.

Daarnaast verzet Vooruit zich tegen verdere bezuinigingen op langdurig ziekteverlof, terwijl vicepremier Frank Vandenbroucke aanvoert dat er op dit vlak al verbeteringen plaatsvinden.

Debat over indexering

Het debat over het indexsysteem is bijzonder gespannen, aangezien werkgevers aanvoeren dat automatische aanpassingen het internationale concurrentievermogen schaden in periodes van inflatie. Voorgestelde maatregelen om de inflatie te normaliseren omvatten onder meer het verlengen van de berekeningsperiode voor indexering van vier naar twaalf maanden om de impact van prijsschokken te verzachten.

Er wordt ook gesproken over het uitstellen van betalingen – waarbij wordt afgestapt van de snelle cyclus van drie maanden die bij ambtenaren wordt gehanteerd – en over het verfijnen van de manier waarop energiekosten in de index worden meegenomen, een punt waarover de sociale partners het al eens zijn.

Tegenstrijdige voorstellen van de partijen

Het meest ingrijpende voorstel komt van Les Engagés, die een volledige indexsprong voorstellen om meer dan 1 miljard euro te besparen, met name om de financiering van de gezondheidszorg veilig te stellen. Het is echter onwaarschijnlijk dat dit voorstel wordt aangenomen, aangezien het de steun van MR en Vooruit ontbeert. In plaats daarvan pleit Vooruit voor een ‘centenindex’ om midden- en hoge inkomens en pensioenen te plafonneren.

Omgekeerd zijn MR, cd&v en N-VA geïnteresseerd in een gedeeltelijke indexsprong voor werkloosheidsuitkeringen en minimumlonen om werk aantrekkelijker te maken. De cd&v blijft gekant tegen een centenindex, uit vrees dat de middenklasse de last zou dragen, en blijft aandringen op een vermindering van de loonkosten met 5 miljard euro tegen 2029.

Gerichte bezuinigingen

Andere gerichte bezuinigingen omvatten het bevriezen van de indexering van vakantiegeld voor gepensioneerden, goed voor in totaal 160 miljoen euro. De premier overweegt ook een cent-index voor artsen en zelfstandigen in de gezondheidszorg, hoewel critici waarschuwen dat dit zou kunnen leiden tot hogere patiëntbijdragen.

Terwijl Vooruit stelt dat de totale indexgerelateerde bezuinigingen 1,5 miljard euro zouden kunnen bedragen en hogere belastingen voor de rijken eist, blijven sommige bronnen optimistisch dat er nog steeds een definitief akkoord kan worden bereikt. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Wil je meer financieel nieuws ontvangen? Schrijf je dan in op onze dagelijkse Money Insider-nieuwsbrief