ECB-experts verwachten piek dieselmarges in oktober nu brandstofprijzen records breken

• De brandstofprijzen in de EU hebben voor het eerst in twintig jaar recordhoogtes bereikt.
• Geopolitieke conflicten en verstoringen in de toeleveringsketen drijven deze kosten omhoog.
• Belastingen en raffinagemarges vormen het grootste deel van de uiteindelijke prijs aan de pomp.

Volgens recente statistieken van de Europese Commissie zijn de brandstofkosten in de Europese Unie gestegen tot ongekende hoogten. Voor het eerst in meer dan twintig jaar dat deze gegevens worden bijgehouden, bedragen de gemiddelde kosten voor het vullen van een tank van 50 liter ongeveer 103 euro voor benzine en 108 euro voor diesel. Halverwege september bedroegen de gewogen gemiddelde prijzen 2,063 euro per liter voor benzine en 2,159 euro voor diesel, waarmee alle eerdere records sinds 2005 werden overtroffen.

Geopolitieke factoren

Deze prijsstijgingen hangen nauw samen met geopolitieke instabiliteit. Het conflict rond Iran, dat eind februari begon, belemmerde het energietransport door de Straat van Hormuz en dreef de Brent-olieprijzen op van ongeveer 72 dollar per vat tot pieken van meer dan 126 dollar per vat. Momenteel blijft de bevoorrading precair. Uit rapporten blijkt dat Saudi Aramco de langetermijnleveringen van olie aan Europese raffinaderijen voor oktober heeft stopgezet na een aanval op een pijpleiding in de Rode Zee.

Raffinagemarges

Naast de grondstofkosten spelen de raffinagemarges, het winstverschil tussen ruwe olie en afgewerkte brandstof, een belangrijke rol. Terwijl de marges op benzine waarschijnlijk in augustus hun hoogtepunt bereikten, suggereren analisten van de Europese Centrale Bank (ECB) tijdens een interview met Euronews, dat de marges op diesel pas in oktober hun hoogtepunt zullen bereiken. In de derde week van september zorgden deze marges voor een prijsstijging van ongeveer 0,41 euro per liter voor diesel en 0,17 euro voor benzine.

Regionale prijsverschillen

De prijsverdeling varieert aanzienlijk per lidstaat. Zo biedt Malta de goedkoopste brandstof, met diesel voor 1,21 euro en benzine voor 1,34 euro per liter, terwijl Finland en Denemarken de hoogste prijzen kennen, die oplopen tot respectievelijk 2,51 euro en 2,56 euro. Dit verschil is deels te wijten aan het feit dat ruwe olie minder dan 25 procent van de uiteindelijke prijs aan de pomp uitmaakt. De rest bestaat uit distributiekosten, raffinagemarges en zware belastingheffing, waarbij btw en accijnzen ongeveer de helft van de totale kosten uitmaken.

Economische vooruitzichten

De economische impact komt duidelijk tot uiting in de stijgende energie-inflatie, die in augustus is gestegen naar 14,3 procent, tegenover 10,3 procent in juli. De ECB waarschuwt dat verdere verstoringen van het aanbod deze hoge kosten zouden kunnen verlengen. Volgens deskundigen hangt prijsverlichting af van een oplossing voor de oorlog in het Midden-Oosten en de stabilisatie van de energiestromen. Zij waarschuwen echter dat, zelfs als de regionale conflicten eindigen, aanhoudende problemen met de Russische raffinagecapaciteit de marges hoog zouden kunnen houden. (ev)

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!