Nemen de Verenigde Staten een risico door de F-47 en F/A-XX allebei aan Boeing toe te vertrouwen?

• Boeing heeft een contract ter waarde van 20 miljard dollar (17,3 miljard euro) binnengehaald voor de bouw van het F/A-XX-gevechtsvliegtuig.
• Het Pentagon heeft de ontwikkeling van toekomstige gevechtsvliegtuigen ondergebracht bij één enkel bedrijf.
• Een sterke afhankelijkheid van één bedrijf brengt het risico van administratieve mislukkingen met zich mee en beperkt toekomstige exportmogelijkheden.

De Amerikaanse marine heeft onlangs een van haar belangrijkste projecten van de 21e eeuw in gang gezet door Boeing een contract ter waarde van 20 miljard dollar toe te kennen voor de ontwikkeling van het F/A-XX-gevechtsvliegtuig. Dit nieuwe platform, waarvan de introductie gepland staat voor het midden van de jaren 2030, is bedoeld ter vervanging van de EA-18 Growler en de F/A-18 Hornet.

Dit besluit zorgde voor grote verbazing, vooral omdat Boeing begin 2025 al het contract had binnengehaald voor het F-47 Next Generation Air Dominance (NGAD)-vliegtuig van de luchtmacht. Door voor beide projecten hetzelfde bedrijf te selecteren, heeft het Pentagon de ontwikkeling van zijn toekomstige gevechtsvliegtuigen in feite geconcentreerd binnen één enkele onderneming.

Problemen bij Boeing

Deze consolidatie is bijzonder opmerkelijk gezien de langdurige dominantie van Lockheed Martin met de F-35. Dat programma heeft momenteel af te rekenen met aanhoudende softwareproblemen. Bovendien heeft de defensietak van Boeing zelf recentelijk te kampen gehad met problemen, waaronder moeilijkheden met de T-7 Red Hawk-trainingsvliegtuig, de KC-46 Pegasus-tankvliegtuig en het E-7 Wedgetail-verkenningsvliegtuig.

Het standpunt van de marine verschilt echter van dat van de luchtmacht. Boeing heeft een positieve staat van dienst opgebouwd met maritieme middelen, met name door het succes van de P-8 Poseidon en de betrouwbaarheid van de Super Hornet en Growler tijdens de vertragingen bij de F-35C.

Ontevreden van Northrop Grumman

Naast de prestaties van de vliegtuigen hebben ook wrijvingen rond andere programma’s waarschijnlijk invloed gehad op de beslissing. De marine heeft haar ontevredenheid geuit over het beheer door Northrop Grumman van de fabriek in Sunnyvale, waar vertragingen bij de productie van stoomturbines voor de kernonderzeeër USS Columbia tot aanzienlijke tegenslagen hebben geleid.

Deze spanning heeft er waarschijnlijk toe geleid dat de marine minder geneigd was om met Northrop samen te werken voor haar volgende vlaggenschipjager.

Voordelen

Hoewel de F/A-XX en de F-47 verschillende vliegtuigen zijn – waardoor de valkuilen van één enkel, voor meerdere krijgsmachtonderdelen bestemd programma zoals de F-35 worden vermeden – delen ze waarschijnlijk belangrijke technologische basiselementen. Omdat Boeing als eerste het contract voor de F-47 binnenhaalde, kon het de marine een voorstel met minder risico aanbieden door gebruik te maken van bestaande software-integratie en systeemontwikkeling.

Bovendien biedt de nieuwe campus van Boeing in St. Louis een infrastructuur van simulatietools en personeel dat voor beide programma’s kan worden ingezet, terwijl tegelijkertijd wordt geprofiteerd van lagere operationele kosten in het Midwesten.

Politiek gewicht

De enorme omvang van Boeing biedt ook een strategisch voordeel. Als gigantische industriële entiteit en toonaangevende wereldwijde exporteur beschikt Boeing over het politieke en financiële gewicht om de marine te helpen haar financiering veilig te stellen tijdens debatten over de toekomst van vliegdekschepen. Het is ook mogelijk dat het technische ontwerp van Boeing simpelweg superieur was aan dat van de concurrent.

Potentiële risico’s

Deze strategie van dubbele gunning brengt echter inherente gevaren met zich mee. Het risico bestaat dat de overheid onvoldoende administratieve slagkracht heeft om zo’n omvangrijke ontwikkelingsinspanning te beheren, vooral als de projectleiding onderbetaald is en geneigd is om over te stappen naar functies in de industrie.

Bovendien kan de extreme geheimhouding rond deze nieuwe straaljagers het onmogelijk maken om ze te exporteren. Dit creëert een toekomstige leemte in de Amerikaanse wapenmarkt, aangezien internationale klanten uiteindelijk al lang vóór 2050 alternatieven voor de F-35 nodig zullen hebben. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!