Najstarszy w historii. 81-latek zdobywa Bookera za apokaliptyczną powieść

Michael John Harrison (M. John Harrison) został tegorocznym laureatem nagrody Bookera, najważniejszego wyróżnienia literackiego w Wielkiej Brytanii. Jury uhonorowało dystopijną powieść 81-latka "The End of Everything" („Koniec wszystkiego”). Angielski pisarz jest najstarszym zdobywcą tego prestiżowego tytułu w historii.

M. John Harrison z książką „The End of Everything” („Koniec wszystkiego”(fot. Maja Smiejkowska/Press Association) /East News

O czym opowiada wyróżniona powieść?

To opowieść o katastrofie i apokalipsie. I o tym, jak przeżywając je, nie sposób zrozumieć, co się dzieje. Są w niej jednak różnego rodzaju nutki optymizmu. Pojawiają się krótkie wizje przyszłości więc jest w niej nadzieja - uzasadniała w poniedziałek wieczorem decyzję jury jego przewodnicząca, Mary Beard podczas ceremonii w londyńskim City.

„The End of Everything” to dystopijna powieść science-fiction rozgrywająca się w Wielkiej Brytanii, w niedalekiej przyszłości. Po tajemniczej katastrofie i załamaniu się cywilizacji bohater zarabia na życie, łowiąc różne artefakty w wodach kanału La Manche. Pewnego dnia wydobywa u wybrzeża hrabstwa Kent tajemniczą istotę, która potrafi zmieniać kształt.

Jury podkreśliło wcześniej, że książkę można odczytywać na wiele sposobów: jako thriller, powieść kryminalną, satyrę, dystopię, powieść drogi, a nawet utwór realistyczny.

Nagrody takie jak ta, choć właściwie nie ma innych nagród dorównujących Bookerowi, są niezwykle ważne w świecie uprzemysłowienia literatury. To zaszczyt więc znaleźć się w gronie tak zasłużonych postaci - powiedział laureat. Harrison zdobył Bookera w wieku 81 lat. Poprzednia rekordzistka, Margaret Atwood, miała 79 lat, gdy odbierała wyróżnienie w 2019 roku.

Michael John Harrison – to warto wiedzieć o autorze

Urodzony w 1945 r. Harrison kojarzony jest przede wszystkim z fantastyką naukową. Jest jednym z przedstawicieli tzw. brytyjskiej Nowej Fali science-fiction, obok JG Ballarda czy Briana Aldissa. Pod koniec lat 60. XX w. pisał dla wpływowego magazynu „New Worlds”; jest autorem m.in. powieści: „Climbers” oraz „Nova Swing”; recenzował też książki w literackich dodatkach do dzienników „Guardian”, „New York Times” i „Daily Telegraph”.

Przewodniczącą jury była w tym roku Mary Beard, znana historyczka, autorka i twórczyni filmów dokumentalnych, a wśród pięciorga jurorów zasiadali też m.in.: eseistka Patricia Lockwood, autorka książki „Nikt o tym nie mówi” oraz lider grupy Pulp, Jarvis Cocker.

Lista kandydatur obejmowała początkowo 163 pozycje. Pod koniec lipca jurorzy zawęzili ją do 13 książek, a we wrześniu powstała „krótka lista” zawierająca sześć tytułów; ich autorzy pochodzą z Anglii, Jamajki, Szkocji i USA. Nominowani byli też: Douglas Stuart, Elizabeth Strout, Marlon James, Luke Kennard i Rebecca Perry.

Booker Prize to jedna z najważniejszych nagród literackich za prozę w języku angielskim, wydaną w Zjednoczonym Królestwie lub Irlandii. Zwycięzca otrzymuje 50 tys. funtów. 

Jak było w ubiegłych latach?

W zeszłym roku triumfował David Szalay, autor powieści „Flesh”, której akcja dzieje się na Węgrzech i w Londynie. Wcześniej nagrodę otrzymali m.in. Salman Rushdie za „Dzieci północy” (w 1981 r.), Kazuo Ishiguro za „Okruchy dnia” (1989 r.), Arundhati Roy za „Boga rzeczy małych” (1997 r.), Ian McEwan za „Amsterdam” (1998 r.), Margaret Atwood za „Ślepego zabójcę” (2000 r.) oraz Hilary Mantel za „W komnatach Wolf Hall” (2009 r.). Osobną nagrodą jest międzynarodowy Booker, przyznawany za prozę w tłumaczeniu na język angielski.