Żelazo a odporność. Dlaczego ten mikroelement jest tak ważny dla naszego organizmu?

Czy wiesz, że Twój układ odpornościowy działa na dwa różne sposoby? Jedna linia obrony reaguje natychmiast, druga uczy się rozpoznawać zagrożenia i zapamiętuje je na przyszłość. To właśnie odporność wrodzona i nabyta, które wspólnie chronią organizm przed infekcjami. Na oba te rodzaje odporności wpływa utrzymanie prawidłowej gospodarki żelazowej[1].

Czym różnią się dwa rodzaje odporności?

Odporność wrodzona stanowi pierwszą linię obrony organizmu. Działa szybko, uruchamiając się już w ciągu kilku minut lub godzin od pojawienia się zagrożenia. Rozpoznaje ogólne cechy drobnoustrojów i zwalcza je bez konieczności wcześniejszego kontaktu. Nie posiada jednak pamięci immunologicznej. Z kolei odporność nabyta działa precyzyjniej – rozpoznaje konkretne antygeny, czyli charakterystyczne elementy patogenów, i uruchamia skierowaną przeciwko nim odpowiedź. Co ważne, potrafi zapamiętać wcześniejsze spotkanie z danym zagrożeniem, dzięki czemu przy kolejnym kontakcie organizm reaguje szybciej i skuteczniej. Choć działają w różny sposób, odporność wrodzona i nabyta nieustannie ze sobą współpracują, tworząc sprawny i skuteczny system obrony organizmu[2].

Żelazne wsparcie

Rola żelaza nie ogranicza się jednak wyłącznie do wsparcia odporności – to jeden z wielu aspektów jego działania. Żelazo jest niezbędnym składnikiem hemoglobiny, odpowiadającej za transport tlenu do tkanek. Bierze również udział w procesach produkcji energii na poziomie komórkowym, wspiera funkcje poznawcze oraz pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia[3].

Żelazo elementarne, czyli jakie?

Choć znaczenie żelaza jest dobrze poznane, znacznie rzadziej mówi się o tym, że istotna jest nie tylko jego ilość, ale także forma, w jakiej jest dostarczane do organizmu. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów zawierających żelazo, a poszczególne produkty różnią się zastosowaną formą tego składnika. Jedną z nich jest żelazo elementarne karbonylkowe, charakteryzujące się wysoką zawartością czystego żelaza pierwiastkowego. Taką formułę zastosowano w produkcie Innofer® Immuno ADE – to żelazo elementarne karbonylkowe w postaci mikrocząsteczek, którego około 98% stanowi czyste żelazo pierwiastkowe[4].

Biodostępność ma znaczenie

Istotnym parametrem opisującym działanie tej formy żelaza jest biodostępność, czyli stopień i szybkość, z jakimi składnik zostaje wchłonięty i staje się dostępny dla organizmu. Badania dotyczące żelaza karbonylkowego wskazują na jego wysoką biodostępność, wynoszącą około 69%. Znaczenie ma również wielkość mikrocząsteczek. W przypadku żelaza elementarnego karbonylkowego ich średnica wynosi około 7-10 μm, co pozwala na stopniowe uwalnianie składnika i rozłożenie procesu wchłaniania w czasie[5]. Dzięki temu forma ta jest uznawana za przyjazną dla układu pokarmowego, łącząc wysoką zawartość czystego żelaza z dobrą biodostępnością[5]. Dlatego wybierając produkt zawierający żelazo, warto zwracać uwagę nie tylko na ilość tego składnika, ale również na zastosowaną formę, która może mieć znaczenie dla jego wykorzystania przez organizm.

Synergia składników wspierających organizm

Nasza odporność zależy od wielu czynników, m.in. wzajemnie uzupełniających się składników odżywczych. Oprócz żelaza istotną rolę odgrywają tu witaminy A, D i E. Witamina A wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego i pomaga utrzymać prawidłowy stan błon śluzowych. Witamina D uczestniczy w procesach związanych z prawidłową pracą układu immunologicznego, a witamina E pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym[6].

Formuła wsparcia rodziny

Nie trzeba jednak sięgać po kilka różnych produktów, aby dostarczyć organizmowi jednocześnie wszystkich tych składników. Są już formuły, które ułatwiają nam utrzymanie codziennej rutyny, wspierając zarówno seniora, jak i juniora. Przykładem produktu łączącego żelazo z witaminami wspierającymi odporność organizmu jest Innofer® Immuno ADE, zawierający żelazo elementarne oraz witaminy A, D i E. Preparat jest przeznaczony dla dzieci powyżej 3. roku życia i dorosłych, dzięki czemu może stanowić wygodny element codziennej rodzinnej rutyny[7].

CHIESI/AZA/INN/2026/09/15

Suplement diety. Zawiera składniki, które wspomagają funkcje organizmu poprzez uzupełnienie normalnej diety. Nie ma właściwości leczniczych.

Przypisy:

[1] Shuo Ni, Yin Yuan, Yanbin Kuang and Xiaolin Li. Iron Metabolism and Immune Regulation. REVIEW published: 23 March 2022 doi: 10.3389/fimmu.2022.816282.

[2] Warrington R, Watson W, Kim HL, Antonetti FR. An introduction to immunology and immunopathology. Allergy Asthma Clin Immunol 2018, 14(Suppl 2):49.

[3], [6], [7] Ulotka przyproduktowa Innofer Immuno ADE.

[4] Hu B. A study on elemental iron compounds for food fortification. 18th International Congress of Nutrition. Nutrition Safari for Innovative Solutions, 19-23.09.2005, Durban, South Africa; Patil SS et al. Conventional and newer oral iron preparations. International Journal of Medical and Pharmaceutical Sciences 2012; 2(3): 16-22.

[5] Devasthali SD et al. Bioavailability of carbonyl iron: a randomized, double-blind study. European Journal of Haematology. 1991; 46(5): 272-278; Sacks PV et al. Comparative bioavailability of elemental iron powders for repair of iron deficiency anemia in rats. Studies of efficacy and toxicity of carbonyl iron. The American Journal of Clinical Nutrition. 1978; 31: 566-573; Swain JH et al. Bioavailability of Elemental Iron Powders to Rats Is Less than Bakery-Grade Ferrous Sulfate and Predicted by Iron Solubility and Particle Surface Area. Journal of Nutrition. 2003; 133: 3546-3552.