Orta Doğu’nun petrol ihracatında sert düşüş: Hürmüz ve Kızıldeniz endişesi büyüyor

Orta Doğu’da deniz ticaretine yönelik güvenlik risklerinin artması, bölgenin petrol ve petrol ürünleri ihracatını yeniden baskı altına aldı. Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırıların yoğunlaşması ve Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları, Kızıldeniz ve Babülmendeb Boğazı’ndaki geçiş güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı.

Veri analitik şirketi Kpler’den alınan bilgilere göre, Orta Doğu’nun Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi üzerinden yaptığı yüklemeler ile Kızıldeniz çıkışlı ham petrol, petrol ürünleri ve kimyasal sıvı ürünleri ihracatı, 8 Ekim’de günlük 21,1 milyon varil seviyesindeyken 11 Ekim’de 6,7 milyon varile geriledi.

İhracat 12 Ekim’de 10,4 milyon varil, 13 Ekim’de ise 8,3 milyon varil olarak kaydedildi. Son yedi günlük ortalama ihracat 17 milyon varil seviyesinde kaldı. Bu miktar, savaş öncesindeki günlük yaklaşık 23,3 milyon varillik hacmin altında bulunuyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA SALDIRILAR YOĞUNLAŞTI

İran’a yönelik ABD ve İsrail saldırılarıyla başlayan savaşın ardından Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği ciddi güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya kaldı. İran’ın boğazdan geçişlere yönelik kısıtlamaları ve gemilere yönelik saldırıları, enerji sevkiyatını etkileyen başlıca gelişmeler arasında yer aldı.

İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ve uluslararası deniz güvenliği kaynaklarının verilerine göre, 5-12 Ekim döneminde Hürmüz Boğazı ve çevresinde en az 14 saldırı, saldırı girişimi ve engelleme vakası kaydedildi. Yalnızca 12 Ekim’de altı geminin saldırıya uğradığı bildirildi.

PETROL İHRACATI SAVAŞ ÖNCESİ SEVİYELERİN ALTINDA

Orta Doğu’dan petrol, petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatında savaşın ardından belirgin bir düşüş yaşanmıştı. Alternatif güzergâhların devreye alınması ve diplomatik girişimlerle kısmi toparlanma görülse de son dönemde artan deniz güvenliği riskleri ihracat üzerinde yeniden baskı oluşturdu.

Kpler verileri, bölgeden yapılan günlük petrol ve ilgili ürün sevkiyatlarının son günlerde önemli ölçüde gerilediğini ortaya koyuyor. Yedi günlük ortalama ihracatın savaş öncesi seviyelerin altında kalması, enerji taşımacılığındaki aksaklıkların sürdüğünü gösteriyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAN GEMİ GEÇİŞLERİ AZALDI

Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiği, ekim ayının ikinci haftasında belirgin biçimde geriledi. 8 Ekim’de boğazdan 32 ticari gemi geçerken 9 Ekim’de 24, 10 Ekim’de 11 ve 11 Ekim’de 12 gemi geçiş yaptı.

12 Ekim’de ise geçiş yapan ticari gemi sayısı altıya düştü. Bu seviye, haberde aktarılan bilgilere göre 22 Temmuz’dan bu yana kaydedilen en düşük düzey olarak öne çıktı.

BABÜLMENDEB BOĞAZI’NDA GÜVENLİK ENDİŞESİ

Hürmüz Boğazı’ndaki risklerin yanı sıra Yemen’deki Husilerin faaliyetleri, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan Babülmendeb Boğazı’ndaki güvenlik endişelerini de artırdı.

Babülmendeb Boğazı’ndan geçen ticari gemi sayısı 8 Ekim’de 35, 9 Ekim’de 41, 10 Ekim’de 39, 11 Ekim’de 46 ve 12 Ekim’de 32 olarak kaydedildi. Veriler, günlük geçiş sayılarında dalgalanma yaşandığını gösterdi.

Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları ve Babülmendeb Boğazı üzerindeki kontrol girişimleri, bölgedeki deniz ticareti açısından yeni riskler doğuruyor.

KÜRESEL ENERJİ ARZI İÇİN ÇİFT BOĞAZ RİSKİ

Uzmanlar, Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarında aynı dönemde yaşanabilecek büyük çaplı kesintilerin küresel deniz ticaretini ve enerji arzını daha fazla etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’dan dünya pazarlarına petrol ve enerji ürünlerinin taşınmasında kritik bir güzergâh konumunda bulunuyor. Babülmendeb Boğazı ise Kızıldeniz üzerinden uluslararası ticaret yollarına erişim sağlıyor.

Her iki güzergâhta güvenlik risklerinin artması, petrol sevkiyatlarının yanı sıra deniz taşımacılığı ve enerji piyasaları açısından da yakından izlenen bir gelişme olarak öne çıkıyor.