Gonią Rosjan w podziemnych gazociągach. "Totalny syf", "kompletny chaos"

• Operacja "Weles" to tajna kontrofensywa ukraińska prowadzona w wyłączonych z eksploatacji gazociągach, w których żołnierze spędzali nawet 45 dni w skrajnie trudnych warunkach.

• Ukraińscy żołnierze walczą pod ziemią w całkowitej ciemności, zmagając się z toksycznymi gazami, uporczywymi infekcjami oraz nieustannym zagrożeniem ze strony przeciwnika.

• W wyniku podziemnych działań ukraińskie siły odzyskały ponad 14 kilometrów terytorium, eliminując 100 rosyjskich żołnierzy oraz biorąc 30 jeńców.

Operacja "Weles" zawdzięcza swoją nazwę słowiańskiemu bogu zaświatów, który - według dawnych wierzeń - prowadzi dusze zmarłych na wiecznie zielone pastwiska. W rzeczywistości nie ma ona nic wspólnego z tą sielankową wizją.

To tajna kontrofensywa prowadzona w całości pod ziemią. Ukraińscy żołnierze - wspierani przez grupy szturmowe oraz operatorów dronów działających na powierzchni - zmagali się z wyjątkowo trudnymi warunkami. Pokonali 15 km w gazociągach, w których nie było światła, dostępu do systemu GPS ani stabilnej łączności radiowej.

Niektórzy z nich pozostawali pod ziemią nawet 45 dni z rzędu. Dziennik "The Telegraph" wprost opisuje ten okres mianem spędzonego "w piekle". Działania toczyły się w ciasnych, wyłączonych z eksploatacji gazociągach, których średnica wynosiła od 1 do 1,2 metra.

Operacja "Weles". Ukraińcy pokonali 15 km pod ziemią

Jeden z ukraińskich żołnierzy opisał, jak przez 24 godziny leżał w całkowitej ciemności pomiędzy zwłokami trzech rosyjskich wojskowych. Z obawy przed śmiercią nie mógł wydać z siebie żadnego dźwięku.

Wewnątrz rurociągu oddziały ukraińskie i rosyjskie oddzielały barykady worków z piaskiem. Obie strony wykorzystywały je jako jako prowizoryczne osłony przed odłamkami i kulami, prowadząc jednocześnie ostrzał przeciwnika. Po obu stronach barykad zamontowane były kamery termowizyjne, dzięki którym żołnierze mogli śledzić ruchy przeciwnika.

Gdy dochodziło do bezpośredniego starcia, żołnierze używali broni małokalibrowej i wrzucali granaty w głąb tuneli, jednocześnie dusząc się od pyłu.

Walki z Rosją nie ustają. Ukraińcy zeszli pod ziemię

Przebywanie w takich warunkach było niezwykle niebezpieczne. Niektórzy tracili przytomność z powodu toksycznych gazów wypuszczanych przez Rosjan. Inni wymagali leczenia po wielu dniach spędzonych pod ziemią.

- Szczerze mówiąc, czuję się, jakbym przeniósł się do innego świata - mówił w rozmowie z "The Telegraph" ukraiński żołnierz posługujący się pseudonimem "Chomik". Choć spędził pod ziemią "zaledwie" sześć dni, cieszy się, że znów może oddychać normalnym powietrzem.

"Chomik" wraz z innym żołnierzem o pseudonimie "Tom" właśnie zakończył misję wydobycia ciała towarzysza broni z tuneli w pobliżu miasta Kupiańsk, położonego niedaleko linii frontu.

"Nie ma mowy, żebym spędził tam kolejną noc". Ukraińcy o fatalnych warunkach

Inny wojskowy - 22-letni Kort - w zeszłym miesiącu spędził 18 dni wewnątrz rurociągu. Młody wojskowy zdołał wziąć do niewoli trzech rosyjskich żołnierzy.

Opisał on, jak żołnierze wspinali się na barykady z worków z piaskiem, by m.in. instalować czy poprawiać ustawienie kamer termowizyjnych. Jednak wróg ustawiony był tak blisko, że w ciemnościach słychać było nawet najmniejszy szmer. Wywoływało to natychmiastową i zaciętą wymianę ognia.

Pewnego razu Kort utknął między barykadami w poszukiwaniu dogodnej pozycji do ataku na rosyjskie stanowiska. W ten sposób znalazł się w potrzasku. Był otoczony przez zwłoki trzech rosyjskich wojskowych.

- Przez całe 24 godziny śmierdziało niemiłosiernie - opowiadał młody żołnierz. - Przespałem tam jedną noc, po czym stwierdziłem: muszę ruszać do ataku, bo nie ma mowy, żebym spędził tam kolejną noc. To po prostu pie... piekło - relacjonował.

Podziemna operacja "Weles". "Nie ma czym oddychać"

Kort opisał życie w tunelach jako prawdziwy koszmar. Podkreślił, że sytuacja odbijała się też na zdrowiu żołnierzy. Ich odporność była tak osłabiona, że doskwierały im uporczywe wymioty, zmiany skórne i krwawienia z dróg oddechowych.

W trakcie rozmowy z dziennikarzami 22-latek podniósł koszulkę, odsłaniając głębokie blizny na boku. Opowiedział, że rany uległy poważnemu zakażeniu z uwagi na fatalne warunki panujące wewnątrz rurociągu. Na telefonie zapisane miał zdjęcie, na którym widać było, że z rany sączyła się ropa.

Inny żołnierz, posługujący się pseudonimem "Viking", trzykrotnie schodził pod ziemię. Jedna tura trwała 45 dni, natomiast dwie - po 21 dni każda. Cały ten czas żołnierz spędził przebywając w rurociągu. - Byliśmy cali w błocie, w brudzie, a wokół leżały zwłoki - opisywał panujące tam warunki.

Jak ocenił, potrzeba trzech lub czterech dni, by przyzwyczaić się do samego zapachu gazu. - Nie ma czym oddychać, a do tego w powietrzu nieustannie unosi się pył - opisywał, dodając, że jest to "skrajny dyskomfort". - Ale cóż, widzę cel… trzeba to zrobić. Wszystko inne, wszelkie emocje, schodzi na dalszy plan - mówił.

"Totalny syf", "kompletny chaos". Ukraińska kontrofensywa pod ziemią

Inny mężczyzna - "Vepr" - pod ziemią przebywał dwukrotnie: przez 23 i 43 dni. To 27-letni medyk, który udzielał pomocy towarzyszom broni wewnątrz rurociągu. Jak mówił, oznaczało to walkę z błyskawicznie rozwijającymi się infekcjami oraz problemami z oddychaniem, wywołanymi przez toksyczne gazy rozpylane przez rosyjskie siły.

Warunki panujące na miejscu "Vepr" opisał jako "totalny syf" i "kompletny chaos". Pewnego razu sam stracił przytomność po tym, jak przeciągnął rannego żołnierza na odległość 100 metrów do prowizorycznego punktu medycznego. - Musieli mnie cucić tlenem… Kiedy odzyskałem przytomność, wróciłem do pracy - opowiadał.

Jeden z żołnierzy - starszy sierżant o pseudonimie "Santa" - przyznał natomiast, że woli życie w tunelach od służby w "strefie śmierci" na powierzchni, gdzie bezpieczeństwu żołnierzy nieustannie zagrażają drony.

- Jest tam wilgotno, ciemno, śmierdzi, wszędzie leżą zwłoki - mówił o warunkach panujących pod ziemią. - Ale paradoksalnie czułem się tam bezpiecznie. Drony to obecnie największy koszmar na wojnie - powiedział.

Wojna w Ukrainie schodzi pod ziemię

"The Telegraph" przypomina, że w historii konfliktów zbrojnych żołnierze niejednokrotnie schodzili pod ziemię. Podczas I wojny światowej drążyli głębokie tunele, by podkładać ładunki wybuchowe pod linie okopów przeciwnika.

To, co obserwowane jest w Ukrainie, ma jednak zupełnie inną skalę. Dobrze poinformowane źródła wojskowe przekazały dziennikowi, że spodziewają się, iż walki toczone pod ziemią staną się istotnym elementem działań wojennych na całym froncie.

Mimo licznych wyzwań, przeniesienie operacji pod ziemię mogłoby usprawnić logistykę - twierdzi gazeta. Jak czytamy, siły ukraińskie już przystosowują się do tego nowego sposobu prowadzenia wojny, dostosowując sprzęt do warunków panujących w rurociągach.

Na skutek operacji "Weles" żołnierze zdołali odzyskać ok. 14,5 km terytorium. Zginęło 100 rosyjskich żołnierzy, a 30 zostało pojmanych.

Źródło: "The Telegraph"