EU wil meer marineschepen ter bescherming van de scheepvaart in de Rode Zee

• De EU eist meer fregatten om de commerciële scheepvaart in de Rode Zee te beschermen tegen aanvallen van de Houthi’s.
• Italië en Griekenland dragen momenteel het grootste deel van de operationele last.
• Politieke instabiliteit en mislukte wapenstilstanden zetten verschillende landen ertoe aan hun maritieme middelen terug te roepen.

De Europese Unie dringt er bij haar lidstaten op aan om de marine-inzet van Operatie Aspides uit te breiden om de commerciële scheepvaart beter te beschermen tegen agressie van de Houthi’s in de Rode Zee. Hoge Vertegenwoordiger Kaja Kallas merkte onlangs op dat het huidige tekort aan fregatten ertoe heeft geleid dat koopvaardijschepen in de rij moeten wachten op bescherming.

Hoewel de missie in februari 2024 is opgezet om de Rode Zee, de Perzische Golf en het noordwestelijke deel van de Indische Oceaan te beveiligen, stelt Kallas dat de verslechterende veiligheidssituatie een grotere strijdmacht vereist dan de oorspronkelijk voorgestelde tien schepen. Houthi’s hebben recent namelijk belangrijk gebied veroverd. Dat zorgt voor hernieuwde aanvallen op schepen die banden hebben met Saoedi-Arabië.

Beperkte middelen

De operationele last rust momenteel zwaar op Griekenland en Italië. Italië stelt nog steeds het vlaggenschip van de missie, de ITS Carlo Bergamini, ter beschikking en wisselt zijn mijnenjagers in Djibouti af om de paraatheid in de Straat van Hormuz te handhaven.

Hoewel twee lidstaten hebben aangegeven bereid te zijn meer middelen in te zetten, heeft de EU specifiek behoefte aan geavanceerde luchtverdedigingscapaciteiten en fregatten in plaats van algemene marineschepen.

Geopolitieke spanningen

Regionale spanningen hebben bredere maritieme strategieën bemoeilijkt. Terwijl er onenigheid bestaat tussen de VS en Iran over de toegankelijkheid van de Straat van Hormuz, hadden EU-landen eerder schepen toegezegd voor een door het VK en Frankrijk geleid multinationaal initiatief gericht op mijnenruimen.

Deze missie was echter afhankelijk van een duurzaam staakt-het-vuren dat nooit tot stand is gekomen. Bijgevolg roepen verschillende landen hun middelen terug. Britse, Duitse en Nederlandse schepen beëindigen hun inzet door de politieke instabiliteit en het ontbreken van een duidelijke startdatum voor de operatie.

Rotaties

Nederland is momenteel bezig met de overgang van zijn eenheden. Het fregat HNLMS De Ruyter, dat van een wereldwijde tour is omgeleid om operaties in het Midden-Oosten te ondersteunen, is teruggekeerd naar huis en vervangen door de HNLMS Evertsen.

Ook de HMS Dragon van de Royal Navy is teruggekeerd naar Gibraltar, nadat het eerder Cyprus had ondersteund en had samengewerkt met een Franse vliegdekschipgroep.

Frankrijk en Duitsland

Frankrijk handhaaft een kleinere aanwezigheid en houdt twee fregatten en twee mijnenjagers in de regio, waarbij één fregat ad-hocondersteuning biedt aan Aspides.

Ondertussen heeft Duitsland zijn schepen heringezet naar de Middellandse Zee, onder verwijzing naar de onnodige belasting die het handhaven van een strijdmacht met zich meebrengt in een onstabiele omgeving waar op korte termijn waarschijnlijk geen gunstig operatieklimaat zal ontstaan. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief