Ook zonder Pogacar is EK voor Slovenen een wielerfeest: 'Sport zit diep in ons hart'

Na een kilometer of zeventig koers tijdens de EK wielrennen in Slovenië passeert het peloton zondag de geboortegrond van Tadej Pogacar. Alleen is de beste wielrenner van de wereld er niet bij om zijn titel te verdedigen. Het is als een verjaardag zonder aanwezigheid van de jarige job.

De toewijzing van de Europese titelstrijd is de kroon op de stormachtige opmars van het kleine Alpenland in het internationale wielrennen. Pogacar is de laatste jaren alleenheerser, maar niet de enige Sloveen van statuur.

Hoe kan een land van amper twee miljoen inwoners zo zijn stempel drukken op een mondiale sport? En hoe duurzaam is het succes van het afgelopen decennium?

We vroegen het aan Matej Mohoric, winnaar van ritten in Tour, Giro, Vuelta en de snelste in de Milaan-Sanremo van 2022, na een halsbrekende afdaling van de Poggio.

"Ik denk niet dat er een nieuwe Pogacar gaat komen. Hij is one of a kind. We weten dat dit niet voor altijd zo gaat zijn. Maar er komen meer talenten aan. Ik maak me geen zorgen dat we straks niet meer vertegenwoordigd zijn in het peloton."

"Het is waarschijnlijk toeval dat Slovenië twee grote kampioenen heeft op hetzelfde moment, met Primoz en Tadej. Ik zat zelf ook even bij in de top-tien van de wereldranglijst. Maar dat we talent hebben is geen toeval. Sport zit diep in het hart van de Slovenen."

Een halve eeuw lang was Slovenië onderdeel van de socialistische republiek Joegoslavië. "We werden pas onafhankelijk in 1991", vervolgt Mohoric. "Voor die tijd was het heel moeilijk voor Sloveense wielrenners om in het buitenland te fietsen. Ze koersten vooral in Joegoslavië."

Tussen 1947 en 2000 werd de Ronde van Joegoslavië verreden, in 1969 gewonnen door Joop Zoetemelk. Een overwinning die buiten het zicht van de Nederlandse wielerliefhebber plaatsvond. "Misschien reed er toen ook wel een grote Sloveense kampioen rond", lacht Mohoric. "Alleen hebben we hem nooit gezien in de Tour, Giro of een van de monumenten."

Na de Sloveense onafhankelijkheid werd het makkelijker om prof te worden. Rond de eeuwwisseling kwamen de eerste successen: sprinters Borut Bozic en Andrej Hauptman wonnen koersen en ook tijdritspecialist Janez Brajkovic en klimmer Simon Spilak lieten van zich horen.

De inspiratie voor Mohoric kwam van dichter bij huis. "In mijn jeugd brak Tadej Valjavec door. Hij kwam uit Podblica, een dorp naast dat van mijn ouders. Hij deed het toen goed in de Tour. Dat was de enige race die ik keek op tv."

"Ik begon met fietsen toen ik 12 jaar was. Ik was oké, maar kleiner dan de anderen. Op school was ik vrij serieus en er was altijd werk te doen op onze boerderij. Dus ik had weinig tijd om te trainen."

Toch kwam Mohoric bovendrijven. In 2012 werd hij in Valkenburg wereldkampioen junioren, in 2013 in Florence wereldkampioen bij de beloften.

De kleine schaal van het Sloveense wielrennen had zijn voordelen, vindt Mohoric. "De renners met het meeste talent kregen constant de kans om op het hoogste niveau te racen."

"Maar het wielrennen kreeg pas echt een boost toen Primoz Roglic begon te winnen. In 2020 ging hij naar de Tour als klassementsfavoriet, maar werd hij plots verslagen door een andere Sloveen."

"Het was de doorbraak van Pogacar. Inmiddels is hij misschien wel de beste wielrenner aller tijden."

Sla de carrousel over

Slide 1 van 3

De kopstukken van het Sloveense wielrennen investeren zelf in de toekomst. Pogacar brengt jaarlijks duizenden mensen op de been voor zijn Pogi Challenge, een wedstrijdje om geld op te halen voor behandeling van kanker.

Sloveense talenten kunnen terecht bij zijn wielerploeg 'Pogi Team', zoals Sloveense meiden terecht kunnen bij 'Pika Team', de ploeg van Pogacars verloofde, Urska 'Pika' Zigart.

Ook Mohoric geeft, net als Roglic, steun aan het Sloveense jeugdwielrennen. "Wij willen kinderen de kans geven om te wielrennen, ook als ze dat vanwege hun achtergrond anders niet zouden kunnen."

"Het is heel jammer dat Tadej niet meedoet", blikt Mohoric tot slot vooruit op de EK-wegrit van zondag. "Dat zou een sprookje zijn geweest. Voor een Sloveense renner is dit de kans van zijn leven."

Was dat de reden voor zijn vroege opgave bij het WK in Montreal? Met grote grijns: "Was het zo opzichtig...? Ik had wat materiaalpech en daarna had het niet veel zin om door te gaan. Maar dit EK zal ik er vol voor gaan. Zelfs als mijn fiets in tweeën breekt."