De Amerikaanse marine wilde ooit F-22-vliegtuigen voor op vliegdekschepen, maar koos uiteindelijk voor de goedkopere F/A-18 Super Hornet

• De Amerikaanse marine heeft het NATF-project opgegeven door enorme technische uitdagingen en torenhoge kosten.
• Landingen op vliegdekschepen vereisten enorme structurele versterkingen die het gewicht van het vliegtuig in gevaar zouden hebben gebracht.
• Geopolitieke verschuivingen en bezuinigingen zorgden ervoor dat de marine in plaats daarvan koos voor de goedkopere Super Hornet.

De Amerikaanse marine onderzocht ooit de mogelijkheid van een vliegdekschipgeschikte versie van de F-22 Raptor, bekend als de Naval Advanced Tactical Fighter (NATF). Dit project, bedoeld als opvolger van de F-14 Tomcat, was al bedacht voordat de standaard Raptor zelfs maar in dienst was genomen. In maart 1990 bedroegen de geschatte kosten voor de aanschaf van 618 van deze vliegtuigen 66,1 miljard dollar (57,3 miljard euro), inclusief 8,5 miljard dollar voor de eerste ontwikkelingsfase.

Technische moeilijkheden

Het aanpassen van de Raptor voor gebruik bij de marine bracht enorme technische uitdagingen met zich mee die verder gingen dan het simpelweg toevoegen van een staarthaak. Uit analyse door het GAO bleek dat bij een gestopte landing op een vliegdekschip vertragingskrachten ontstaan die 24 keer groter zijn dan die op een landingsbaan, samen met verticale schokken die drie keer zo hevig zijn. Om deze belastingen te weerstaan, zou de NATF versterkte vleugels, een stevigere romp en een speciaal landingsgestel nodig hebben gehad.

Deze aanpassingen zouden naar schatting 1.800 kilogram aan het gewicht van het vliegtuig toevoegen, wat het doel van de marine om een landingslimiet van 23.600 kilogram te hanteren bemoeilijkte. Bovendien moesten de straaljagers compact genoeg zijn om met twee tegelijk op een standaard lift van een vliegdekschip te passen en voorzien zijn van kenmerken zoals inklapbare vleugels en corrosiebestendigheid.

Hoge eisen van de marine

Naast fysieke duurzaamheid eiste de marine dat de NATF de rol van de F-14 in de vlootverdediging zou vervullen. Dit betekende dat het vliegtuig een superieur bereik nodig had om Sovjetbommenwerpers ver van de vloot te onderscheppen, wat grotere vleugels en een grotere brandstofcapaciteit vereiste.

Hoewel de marine hoopte motoren en avionica te kunnen delen met de versie van de luchtmacht, zou het casco fundamenteel anders moeten zijn om aan deze eisen voor lange afstanden en aan de marinebewapening te kunnen voldoen.

Mislukking

Het programma mislukte uiteindelijk door een combinatie van technische hindernissen en veranderende geopolitieke omstandigheden. Toen de Koude Oorlog ten einde liep, nam de waargenomen dreiging vanuit de Sovjet-Unie af en bleek het voor de marine onmogelijk om meerdere grote vliegtuigprojecten tegelijk te financieren.

De financiering voor de NATF daalde van 65,7 miljoen dollar in 1991 tot nul in 1992. Het project is beëindigd nog voordat er ook maar één prototype was gebouwd.

In plaats van de ‘Sea Raptor’ koos de marine voor de F/A-18E/F Super Hornet. In plaats van een kostbaar nieuw ontwerp te starten, werd de Super Hornet ontwikkeld op basis van een bestaand, voor vliegdekschepen geschikt platform, waarbij de ontwikkelingskosten in totaal slechts 3,3 miljard dollar bedroegen. De Super Hornet kwam in 1999 in dienst en verving de Tomcat officieel in 2006.

Hoewel de F-35C uiteindelijk stealth-capaciteiten aan boord bracht, blijft de erfenis van de NATF van invloed op de huidige discussies over de F/A-XX, aangezien de marine nog steeds op zoek is naar een evenwicht tussen stealth, prestaties op lange afstand en de strenge eisen van vliegdekschipoperaties. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!