Verkorten van werkloosheidsuitkering leidt nauwelijks tot meer werkgelegenheid

De maximale duur van de WW verkorten leidt amper tot extra werkgelegenheid. Dat blijkt uit een doorrekening door het Centraal Planbureau op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

En dat terwijl het kabinet de WW-duur wil verkorten om mensen te stimuleren weer sneller aan het werk te gaan. "We hebben gekeken hoe sterk mensen reageren op dit soort prikkels en maatregelen", zegt onderzoeker Jonneke Bolhaar van het Centraal Planbureau (CPB) tegen NU.nl.

"Maar we constateren dus dat zo'n verkorting een beperkt effect heeft op de groei van de werkgelegenheid. Zo'n maatregel heeft wel effect op het inkomen van mensen, doordat zij voor een kortere periode een uitkering krijgen."

Aanpassingen van de hoogte van de WW in de eerste twee maanden hebben naar verwachting veel minder effect op de werkgelegenheid. Het CPB heeft verschillende varianten doorgerekend voor de duur en hoogte van de WW-uitkering.

Een lagere of kortere uitkering geeft werkzoekenden een grotere financiële prikkel om werk te aanvaarden dan een ruimhartigere uitkering. Een verkorting van de maximale WW-duur leidt daardoor naar verwachting tot een kleine toename van de structurele werkgelegenheid.

Intensiever op zoek naar werk

Het effect komt overeen met ongeveer achtduizend voltijdbanen. Bij een aanpassing van de hoogte van de uitkering in de eerste twee maanden zijn de werkgelegenheidseffecten naar verwachting gering.

Een verkorting van de maximale WW-duur van 24 naar 18 maanden leidt afgerond tot een toename van de structurele werkgelegenheid met 0,1 procent. Daarbij neemt de inkomensbescherming van langdurig werkloze mensen af. Tegelijkertijd neemt de financiële druk toe om sneller een baan te aanvaarden.

Werkloze mensen gaan daarom intensiever op zoek naar werk en accepteren sneller een baan. Maar het effect is beperkt doordat een groot deel van de WW'ers een kortere maximale duur heeft. De verkorting levert een besparing op van 400 miljoen euro.

Een verkorting van de maximale WW-duur van 24 naar 12 maanden leidt afgerond ook tot een toename van de structurele werkgelegenheid met 0,1 procent. Maar deze maatregel zou een bredere groep mensen raken, onder wie mensen met een korter arbeidsverleden.

Deze maatregel verhoogt de financiële druk om sneller een baan te aanvaarden sterker dan een duurverkorting naar achttien maanden. Het effect op de werkgelegenheid is dan ook groter vergeleken met een duurverkorting naar achttien maanden, hoewel dat in de afronding niet zichtbaar is. Deze maatregelen leveren een besparing op van 1,3 miljard euro.

Hogere of lagere uitkering heeft ook nauwelijks effect

Ook een verhoging of verlaging van de uitkeringen in de eerste twee maanden heeft niet of nauwelijks effect op de werkgelegenheid.

Een verhoging van de uitkeringshoogte van 75 naar 80 procent in de eerste twee maanden heeft een gering negatief effect op de werkgelegenheid. Een hogere uitkering in de eerste twee maanden biedt mensen die kort in de WW zitten een hogere mate van verzekering.

De prikkel om een baan te zoeken en te accepteren neemt in die twee maanden af. Dat leidt tot een negatief werkgelegenheidseffect van bijna 0 procent.

Een verlaging van de uitkeringshoogte van 75 naar 70 procent in de eerste twee maanden heeft een gering positief effect op de werkgelegenheid. Door de lagere uitkering ondervinden werkloze mensen een sterkere prikkel om een baan te zoeken en te accepteren. Dat zorgt voor een positief werkgelegenheidseffect van afgerond 0 procent.

Kabinet wil fors bezuinigen op sociale zekerheid

Het kabinet wil 6,8 miljard euro bezuinigen op de sociale zekerheid, onder meer op de WW en de WIA. Maar de vakbonden liggen dwars en willen dat de plannen van tafel gaan.

Als dat niet gebeurt, vindt er ook geen overleg plaats. De bonden hebben inmiddels de eerste stakingen achter de rug. Ze beraden zich op nog meer acties de komende tijd.

Ertan volgt het economische nieuws. Hij schrijft vooral over de arbeidsmarkt (lonen, flexwerk en arbeidsmigranten) en Nederlandse economie. Mail je tips of vragen.