Odsłonił kulisy rozmowy z premierem Ukrainy. "Byłem zszokowany"

Ostre słowa słowackiego przywódcy padły we wtorek podczas konferencji prasowej w Bratysławie, zorganizowanej po niedawnych międzyrządowych konsultacjach słowacko-ukraińskich.

– Nie mam prawa ujawniać kulis i nigdy tego nie robię, ale odbyłem prywatną rozmowę z premierem Ukrainy i byłem nią zszokowany. Dosłownie zszokowany, jeśli chodzi o wojnę i dalszy rozwój wydarzeń w przyszłości – oświadczył Robert Fico, cytowany przez Europejską Prawdę.

"Kropka. Skończyliśmy". Fico odrzuca presję Merza

Szef słowackiego rządu w bezpardonowy sposób odniósł się do postawy kanclerza Niemiec Friedricha Merza. Berlin zaapelował bowiem, aby wszystkie kraje członkowskie Unii Europejskiej sprawiedliwie i solidarnie uczestniczyły w finansowaniu pomocy dla Kijowa, wiążąc postępy w tej materii z negocjacjami nad nowym budżetem Wspólnoty.

– To, co robi kanclerz federalny, to typowy szantaż. A ja to odrzucam – grzmiał Fico. – Słowacja nie będzie uczestniczyć w udzieleniu Ukrainie kolejnej pożyczki w wysokości 70 miliardów. Kropka. Skończyliśmy – uciął, przypominając przy tym z naciskiem, że Bratysława dysponuje w strukturach Unii Europejskiej dokładnie takim samym prawem weta jak Berlin.

W podobnie twardym tonie wypowiedział się premier Czech Andrej Babisz. Wskazał on, że w projektowanym budżecie UE zabezpieczono już środki na wsparcie Kijowa. – Nie jesteśmy w podległej sytuacji. Jesteśmy suwerenną Republiką Czeską – zadeklarował czeski premier.

Europa ma negocjować pokój. Zaskakująca kandydatura Šefčoviča

Obaj środkowoeuropejscy przywódcy zgodnie przekonywali, że Unia Europejska musi bezpośrednio włączyć się w proces negocjacyjny zmierzający do zakończenia wojny w Ukrainie, zamiast pozostawiać tę kwestię wyłącznie w rękach Stanów Zjednoczonych.

W tym kontekście Robert Fico wysunął konkretną propozycję personalną: unijnym negocjatorem pokojowym miałby zostać Maroš Šefčovič, słowacki dyplomata i wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej. Oceniając go jako wysoce kompetentnego kandydata, Fico nie wahał się wskazać na nietypowy atut: zaznaczył, że Šefčovič w przeszłości odbył studia w Moskwie.

W tle spór o 70 miliardów euro i unijny budżet

Polityczna burza w Bratysławie i Pradze to bezpośrednia odpowiedź na toczące się w Brukseli negocjacje. Unia Europejska wraz z międzynarodowymi partnerami przygotowuje nowy pakiet finansowy o wartości 70 miliardów euro, który ma zabezpieczyć funkcjonowanie Ukrainy w nadchodzącym roku w obliczu przedłużających się rosyjskich uderzeń. Zgodnie z planem UE miałaby wyłożyć ok. 45 mld euro, podczas gdy resztę – 25 mld euro – wzięłyby na siebie Wielka Brytania, Kanada oraz Japonia.

Kością niezgody pozostaje jednak sam mechanizm finansowania. Kanclerz Friedrich Merz argumentuje, że Bruksela nie może powtórzyć błędu z ubiegłego roku. Wówczas porozumienie w sprawie pożyczki na 90 mld euro zawarto na bazie dobrowolnych gwarancji większości państw, co pozwoliło trzem stolicom – Pradze, Bratysławie i Budapesztowi – wywalczyć tzw. opcję wyłączenia.

– Moim zdaniem kontynuowanie tej drogi nie jest dobrym rozwiązaniem. Musimy w pełni włączyć politykę wobec Ukrainy do budżetu UE – przekonuje szef niemieckiego rządu.